Perception of Citizenship on 6th Grade SocialStudiesTextbook

Öz

Citizenship status is a right that is given to the persons and it is under constitutional guarantee. In modern national states, citizenship functions around two models, which are called liberal and republican. Liberal model mostly emphasizes the constitutional rights while the republican model is more focused on obligations. In this context, the objective of this study is to compare citizenship perceptions of Turkey in terms of its social studies textbooks used in 6th grades. This study seeks answers to the following question: What type of citizenship perception comes into prominence in Turkey’s textbooks: Is it citizenship that has rights or citizenship that has obligations?

Content analysis and comparative research methods are used in this research. In content analysis stage, citizenship category was identified first, and was approved by three educational sciences experts to achieve the validity of the methodologies. Research data were obtained by scanning textbooks in accordance with citizenship category. To demonstrate the reliability of the study, coding schemes were made twice by a-week apart. More than 80% agreement is achieved between the two codes. Findings were formed by identifying distributions of frequencies andpercentages.

Anahtar Kelimeler

• Turkey,citizenship,content analysis,social studies,textbook

6. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABINDA VATANDAŞLIK ALGISI

Öz

Vatandaşlık statüsü, bireye verilmiş, anayasal güvence altına alınmış bir haktır. Modern ulus devletlerde, vatandaşlık anlayışı liberal veya cumhuriyetçi olarak adlandırılan iki model çerçevesinde işler. Liberal model daha ziyade haklar üzerinde dururken, cumhuriyetçi model yükümlülükler üzerine odaklanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın amacı ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında vatandaşlık kavramı ile ilgili temaların incelenerek Türkiye ’nin vatandaşlık algısını tespit etmektir. Türkiye ’nin vatandaşlık algısında hakları olan mı yoksa yükümlülükleri olan vatandaş mı ön plana çıkmaktadır?

Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu yönteme göre önce vatandaşlık kategorisi tanımlanarak 3 eğitim bilimi uzmanın görüşüve tasdiki ile kategori geçerliliği sağlanmıştır. Araştırma verileri seçilen ders kitabında bulunan cümlelerin belirlenen vatandaşlık kategorisine göre taranmasıyla elde edilmiştir. Yapılan içerik kodlamasının güvenirliğini sağlamak için bir hafta arayla kodlama tekrarlanmış ve güvenirlik için gerekli olan %80 üzerinde uyum sağlanmıştır. Verilerin frekans ve yüzdelik dağılımları belirlenerek bulgular oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye,vatandaşlık,içerik analizi,sosyal bilgiler,ders kitabı

Kaynakça

1. ALPASLAN, Gülistan(2008). Küreselleşme Sürecinde Ulus-Devlet Ve Vatandaşlık İlişkisi: Vatandaşlığın Dönüşümü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Ankara.
2. ALTUN, Adnan,YasinDOĞAN,EfkanUZUN(2006). İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders Kitabı. Altın Kitaplar. İstanbul.
3. ÇELİK, Hülya(2008). “Cumhuriyet Dönemi Vatandaşlık Eğitiminde Önemli Adımlar”. Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, s.359- 369,Sakarya.
4. ERDEM, Çiğdem(2009). “Küreselleşme Karşısında Değişen Vatandaşlık Algısı”Uluslar arasıDavraz Kongresi (24-27 Eylül 2009) Bildiriler Kitabı, s. 2309-2318, Isparta.
5. GÖĞER, Erdoğan(1995). “Çifte Vatandaşlık”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 44 (1),127-181, Ankara.
6. GÖKÇE, Orhan(2006). İçerik Analizi Kuramsal ve Pratik Bilgiler, Siyasal kitabevi, Ankara.
7. İNAL, Kemal(2004). Eğitim ve İktidar. Ütopya. İstanbul.
8. KADIOĞLU, Ayşe(2006). Zaman Lekesi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.

9. KAN, Çiğdem(2009). “Değişen Değerler ve Küresel Vatandaşlık Eğitimi”. Kastamonu Eğitim Dergisi. 17(3), 895-904. Kastamonu.
10. ÖZKAZANÇ, Alev(2009). “Toplumsal Vatandaşlık ve Neoliberalizm Sorunu”Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 64 (1), 247-264, Ankara.
11. SARICAN, Elif(2006). 1998 ile 2004 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarının Vatandaşlık Değerleri Açısından Karşılaştırılması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
12. SARIİPEK, Doğa Başar(2006). “Sosyal Vatandaşlık ve Günümüzde Yaşadığı Dönüşüm. Aktif Vatandaşlık. (Sosyal Politika Açısından Bir Değerlendirme)”Çalışma ve Toplum, İstanbul.
13. YILDIRIM, Ali veHasanŞİMŞEK(2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayınları. Ankara.
14. ZHANG, Yan veBarbara M.WİLDEMUTH(2009). Qualitative Analysis of Content. Amerika.