İŞ, TERFİ OLANAKLARI, ÜCRET VE İŞ ARKADAŞLARINDAN TATMİNİN YÖNETİCİDEN TATMİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİR ALAN ARATIRMASI

Öz

İş tatmini, çalışanların işlerini değerlendirmeleri sonucunda edindikleri düşünce ve hisleridir. Bu araştırmada, çalışanların işlerinden, terfi olanaklarından, ücretlerinden ve iş arkadaşlarından tatmin düzeylerinin yöneticilerinden tatmin düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Bu araştırma, iş tatmini, terfi olanaklarından tatmin, ücretten tatmin ve iş arkadaşlarından tatmin ile yöneticiden tatmin arasında ilişki olup, olmadığı ve bu değişkenlerin yöneticiden tatmini etkileyip etkilemediğini ortaya çıkarmak için yapılmıştır.

Çalışma, Türkiye genelindeki sulama birliklerinden 158 çalışanın araştırmanın veri toplama aracı olan anketlere katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın hipotezleri regresyon analizi ile test edilmiştir. Bulgular, çalışanların iş tatmini, terfi olanaklarından tatmin, ücret tatmini ve iş arkadaşlarından tatmin algılarının yöneticiden tatmin algıları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş tatmini
• terfi olanaklarından tatmin
• ücretten tatmin
• iş arkadaşlarından tatmin
• yöneticiden tatmin

The Effects of the Satisfaction of Job, Promotion Opportunities, Pay and Co-workers on the Satisfaction from Managers: An Empirical Study

Öz

Job satisfaction is the feelings and opinions of the laborers’ that results of laborers’ assessment about their jobs. This study examined the effect of the factors, what main of laborers ’ success and productivity in their working-life, as perceptions from work, opportunities to promotion, pay and their co-workers on perception of managers.

Survey was conducted with 158 workers from irrigation associations in Turkey. The hypotheses of the study were tested by regression analysis. The fındings indicate that laborers ’ perception work satisfaction, satisfaction from promotion opportunities, satisfaction from pay and perception satisfaction from co-workers has an effect on perception satisfaction from manager.

Anahtar Kelimeler

• Job satisfaction
• satisfaction from promotion opportunities
• satisfaction from pay
• satisfaction from co-workers
• satisfaction from manager

Kaynakça

1. ABDULLA, Jassem; Djebarni, Ramdane ve Mellahi, Kamel; “Determinants of Job Satisfaction in the UAE: A case study of the Dubai Police”, Personnel Review, Vol: 40, No: 1, 2011, s. 126-146.
2. ABELE, Andrea E.; Spurk, Daniel ve Volmer, Judith; “The Construct of Career Success: Measurement İssues And An Empirical Example”, ZAF, Vol: 43, 2011, s. 195-206.
3. AKINCI, Zeki; “Turizm sektöründe işgören iş tatminini etkileyen faktörler: Beş yıldızlı konaklama işletmelerinde bir uygulama”, Akdeniz İ. İ. B. F. Dergisi, Cilt: 4, 2002. s. 1-25.
4. ALAM, Muhammad M. and Mohammad, Jamilha F.; “Level of Job Satisfaction and Intent to Leave Among Malaysian Nurses”, Business Intelligence Journal, Vol: 3, No: 1, 2010, s. 123-137.
5. ATAAY, İsmail D.; Ücret Tatmini ve Ücret Sistemleri, Cihad Matbaası, 1985, İstanbul.
6. BAKAN, İsmail ve Büyükbeşe, Tuba; “Örgütsel İletişim ile İş TatminiUnsurları Arasındaki İlişkiler: Akademik Örgütler İçin Bir Alan Araştırması”, Akdeniz İ.İ.B.F.Dergisi, Cilt: 7, 2004a, s. 1-30. _____; “Çalışanların İş Güvencesi ve Genel İş Davranışları İlişkisi: Bir alan Çalışması”, Erciyes Üniversitesi İ.İ.B.F.Dergisi, Cilt: 23, 2004b, s. 35-59.
7. BALTAŞ, Acar; İnsana ve İşe Değer Katan: Yeni İK, Remzi Kitabevi, 2009, İstanbul. BAŞ, Türker ve Ardıç, Kadir; “A Comparison of Job Satisfaction between Public and Private University Academicians in Turkey”, METU Studies andDevelopment, Vol: 29, No: 1-2, 2002, s. 27-46.
8. BEDEIAN, Arthur G. ve Glueck, William F.; Management, Third Edition, The Dryden Press, 1983, New York.

9. BOROOAH, Vani K.; “Comparing levels of job satisfaction in the countries of Western and Eastern Europe”, International Journal of Manpower, Vol: 30, No: 4, 2009, s. 304-325.
10. BOZKURT, Öznur ve Bozkurt, İlhan; “İş Tatminini Etkileyen İşletme İçi Faktörlerin Eğitim Sektörü Açısından Değerlendirilmesine Yönelik Bir Alan Araştırması” Doğuş Üniversitesi Dergisi, Vol: 9, No: 1, 2008, s. 118.
11. BRYMAN, Alan ve Cramer, Duncan; Quantitative Data Analysis with SPSS for Windows: A Guide for Social Scientists, Taylor and Francis Group, 1997, London: Routledge.
12. BUITENDACH, Johanna H. ve Rothmann, Sebastian; “The Validation of the Minnesota Job Satisfaction Questionnaire in Selected Organizations in South Africa”, SA Journal of Human Resource Management, Vol:7, No: 1, 2009, s. 1-8.
13. BUSSING, Andre; Bissels, Thomas; Fuchs, Vera; Perrar, Klaus M.; “A dynamic model of work satisfaction: qualitive approaches”, Human Relations, Vol: 52, No: 8, 1999, s. 999-1028.
14. CARMELI, Abraham ve Freund, Anat; “Work Commitment, Job Satisfaction and Job Performance: An Empirical Investigation”, International Journal of Organization Theory and Behavior, Vol: 7, 2004, s. 289-309.
15. CELLUCCI, Anthony J. ve DeVries, David L.; “Measuring Managerial Satisfaction: A Manual for the MJSQ”, Technical Report II (Center for Creative Leadership), 1978.
16. CRONBACH, Lee J.; “Coefficient Alpha and the Internal Structure of Tests”, Psychometrika, 16(3), 1951, s. 297-334.
17. CÜCELOĞLU, Doğan; İnsan ve Davranışı, 8. Basım, Remzi Kitabevi, 1998, İstanbul. Davranış Bilimleri Enstitüsü; “Çalışan Memnuniyeti”, 2010, http: //www .dbe.com .tr/tr-TR/Content/Default.aspx?SectionID=325, (Erişim tarihi: 12.10.2010).
18. DOGAN, Hulusi; “A Comparative Study for Employee Job Satisfaction in Aydın Municipality and Nazilli Municipality”, Ege Academic Review, Vol: 9, No: 2, 2009, s. 423-433.
19. ERDOĞAN, İlhan; İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış, Beta Yayınları, 1996, İstanbul.
20. ____; İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış, İşletme Fakültesi Yayını, No:5,1999, İstanbul.
21. FAIRBROTHER, Kerry ve Warn, James; “Workplace dimensions, stres and job satisfaction”, Journal of ManagerialPsychology, Vol: 18, No: 1, 2003, s. 8-21.
22. FURNHAM, Adrian-Eracleous, Andreas-Chamorro, Premuzic Tomas; “Personality, motivation and job satisfaction: Hertzberg meets the Big Five”, Journal of Managerial Psychology, Vol: 24, No: 8, 2009, s. 765779.
23. GALLARDO, Eva; Sânchez-Canizares, Sandra-M.; Lopez-Guzmân; Tomâs- Jesus, Maria Margarida Nascimento; “Employee satisfaction in the Iberian hotel industry: The case of Andalusia (Spain) and the Algarve (Portugal)”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol: 22, No: 3, 2010, s. 321-334.
24. GİLBRETH, Frank B.; Motion Study: A Methodfor Increasing the Efficiency of the Workman, D. Van Nostrand Company, 1911, New York, NY.
25. GÜLNAR, Birol; Örgütlerde İletişim ve İş Doyumu, Literatürk Yayınları, 2007, İstanbul.
26. GÜRBÜZ, Sait; “Kamu Personelinin Ücret Tatmin Seviyelerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Vol: 6, No: 21, 2007, s. 240-260.
27. GÜVEN, Mehmet-Bakan, İsmail-Yeşil, Salih; “Çalışanların İş ve Ücret Tatmini Boyutlarıyla Demografik Özellikler Arasındaki İlişkiler: Bir Alan Çalışması”, Yönetim ve Ekonomi, Vol: 12, No: 1, 2005, s. 127-151.
28. HACKMAN, J. Richard ve Oldham, Greg R.; “Development of the job diagnostic survey”, Journal of Applied Psychology, Vol: 60, No: 2, 1975,s. 159-170.
29. HERZBERG, Frederick; “On More Time: How Do You Motivate Employee?”, Harvard Business Review on Management, England, 1975, s. 361-376
30. IMPARATO, Nicholas; “Relationship Between Porter’s Need Satisfaction Questionnaire and the Job Descriptive Index”, Journal of Applied Psychology, Vol: 56, No: 5, 1972, pp.397-405.
31. JOSEPH, Jacob ve Satish P. Deshpande; “An Empirical Investigation of Factors Affecting Ethical Optimism of Nurses”, Business and Professional Ethics Journal, Vol: 15, 1996, s. 21-35.
32. JOHLKE, Mark C.; Duhan, Dale F.; Howell, Roy D.; Wilkes, Robert W.; “An Integrated Model of Sales Managers’ Communication Practices”, Journal of the Academy of Marketing Science, Vol: 28, No: 2, 2000, s. 263-277.
33. KINICKI, Angelo ve Kreitner, Robert; Organizational Behavior: Key concepts, skills and bestpractices, McGraw Hill, 2003, USA.
34. KOÇ, Hakan ve Yazıcıoğlu, İrfan; “Yöneticiye Duyulan Güven ile İş Tatmini Arasındaki İlişki: Kamu ve Özel Sektör Karşılaştırması”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Vol: 12, No: 1, 2011, s.45-57.
35. KOH, Hian Chye ve Boo, El’fred H. Y.; “The Link Between Organizational Ethics and Job Satisfaction: A Study of Managers in Singapore”, Journal of Business Ethics, 2001, Vol: 29, s. 309-324.
36. LANGE, Thomas; “Attitudes, attributes and institutions: Determining job satisfaction in Central and Eastern Europe”, Employee Relations, Vol: 31, No: 1, 2009, s. 81-97.
37. LEE, Cynthia; “Prosocial Organizational Behaviors: The, Roles of Workplace Justice, Achievement Striving, and Pay Satisfaction”, Journal of Business and Psychology, Vol: 10, No: 2, 1995, s. 197-206.
38. LOCKE, Edwin A.; “What is job satisfaction?”, Organizational Behavior and Human Performance, Vol: 4, 1969, s. 309-336.
39. McCAIN, Shiang; Lih Chen; Tsai, Henry; Bellino, Nicholas; “Organizational justice, employees’ ethical behavior, and job satisfaction in the casino industry”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol: 22, No: 7, s. 992-1009.
40. MİGM (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü), “2009 Yılı Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu”, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, 2010, Ankara.
41. MOYNIHAN, Donald P. ve Pandey, Sanjay K.; “Finding Workable Levers Over Work Motivation: Comparing Job Satisfaction, Job İnvolvement, and Organizational Commitment”, Administration and Society, Vol: 39, No: 7, 2007, s. 803-832
42. NORUSIS, Marija J.; SPSS for Windows Professional Statistics Release 6.0, 1993, Chicago: SPSS Inc.
43. OKPARA, John O. “Personal Characteristics as Predictors of Job Satisfaction: An Exploratory Study of IT Managers in A Developing Economy”, Information Technology and People, Vol: 17, No: 3, 2004, s. 327-338.
44. OSHAGBEMI, Titus; “Personal Correlates of Job Satisfaction: Empirical Evidence from UK Universities”, International Journal of Social Economics, Vol: 30, No: 12, 2003, s. 1210-1232.
45. ÖZGEN, Hüseyin; Öztürk, Azim; Yalçın, Azmi; İnsan Kaynakları Yönetimi, Nobel Kitabevi, 2002, Adana.
46. PETRESCU, Ileana A. ve Simmens, Rob; “Human resource management practices and workers’ job satisfaction”, International Journal of Manpower, Vol: 29, No: 7, 2008, s. 651-667.
47. RAINEY, H. G.; “Understanding and Managing Public Organizations, 2’nd Edition, Jossey-Bass Publishers, 1997, San Francisco, CA.
48. SAARI, Lise M. ve Judge, Timoty A.; “Employee Attitudes and Job Satisfaction”, Human Resources Management, Winter, Vol: 43, No: 4, 2004, s. 395-407.
49. SABUNCUOĞLU, Zeyyat; “İnsan Kaynakları Yönetimi', 1. Baskı, Ezgi Yayınları, 2000, Bursa. SCHERMERHORN, John R.; ExploringManagement: In Modules, John Wiley and Sons Inc, 2007, USA.
50. SEERI, Brenda L. ve Corrigall, Elizabeth A; “Emotional labor: links to work attitudes and emotional exhaustion”, Journal of Managerial Psychology, 24(8), (2007), s. 797-813.
51. SHRM (Society Human Resources Management); “2009 Employee Job Satisfaction: Understanding the Factor That Made Work Gratifying”, A Survey Report, 2009, USA. http://www.shrm.org/surveys (Erişim tarihi: 12.10.2010).
52. STAPEL, Jan “What is Job Satisfaction?”, Public Opinion Quarterly, Vol: 14, No: 3, 1950, s. 551-554.
53. ŞİMŞEK, M. Şerif; Akgemci, Tahir; Çelik, Adnan; Davranış Bilimlerine Giriş ve Örgütlerde Davranış, 6. Baskı, Gazi Kitabevi, 2008, Ankara.
54. TELMAN, Nursel ve Ünsal, Pınar; Çalışan Memnuniyeti, 1. Baskı, Epsilon Yayıncılık, 2004, İstanbul.
55. TENGİLİMOĞLU, Dilaver; “Hizmet işletmelerinde liderlik davranışları ile iş doyumu arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, Vol: 1, 2005, s. 23-45.
56. UPPAL, Sharanjit; “Disability, workplace characteristics and job satisfaction”, International Journal of Manpower, Vol:26, No: 4, 2005, s. 336-349.
57. VISWESVARAN, Chockalingam; Satish P. Deshpande; Jacob, Joseph; “Job Satisfaction as a Function of Top Management Support for Ethical Behavior: A Study of Indian Managers”, Journal of Business Ethics, Vol: 17, 1998, s. 365-371.
58. VITELL, Scott J. ve D. L. Davis; “The Relationship between Ethics and Job Satisfaction: An Empirical Investigation”, Journal of Business Ethics, 9, 1990, s.489-494.
59. YAPRAKLI, Şükrü ve Yılmaz, Mustafa K.; “Satış Gücü Motivasyonu-İş Tatmini Ölçeklerinin Test Edilmesi ve Motivasyonun İş Tatmini Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi: İlaç Sektöründe Bir Uygulama”, “İş,Güç” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Vol:9, No3, 2007a, s. 62-98.
60. _______; “Çalışanların İş Stresi Algılarının İş Tatminleri Üzerindeki Etkisi:Erzurum’da İlaç Mümessilleri Üzerinde Bir Saha Araştırması”, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Vol: 21, No: 1, s. 155-183.
61. WALKER, Orville C.; Churchill, Gilbert A.; Ford, Jr. Neil M. Motivation and Performance in Industrial Selling: Present Knowledge and Needed Research, Journal of Marketing Research, Vol: 14, s. 156-168.
62. WALTON, Richard (1975), “Improving the Quality of WorkLife”, Harvard Business Review on Management, England, 1977, s. 357-360.
63. WESTOVER, Jonathan H.;“Global shifts changing job quality and job satisfaction determinants in socialist and post-socialist Hungary”, International Journal of Social Economics, 37(2), . (2010), p. 84-100.
64. WOOD, Van R.; Chonko, Lawrence; B.-Hunt, Shelby; “Social Responsibility and Personal Success: Are They Incompatible?” Journal of Business Research, Vol: 14, No.3, s. 193-212
65. WRIGHT, Thomas A; “The emergence of job satisfaction in organizational behavior: A historical overview of the dawn of job attitude research”, Journal of Management History, Vol: 12, No: 3, 1986, s. 262-277.
66. ZAİM, Sabahattin; Çalışma Ekonomisi, Filiz Kitabevi, 1985, İstanbul.