GÜMÜŞ FİYATLARI VE DOW JONES ENDEKSİ’NİN ALTIN FİYATLARINA ETKİSİ ÜZERİNE EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada gümüş fiyatları ile Dow Jones Endeksi’nin altın fiyatlarına etkisini tespit etmek amacıyla eşbütünleşme ve nedensellik analizleri yapılmıştır. 1 Ocak 1973 - 16 Haziran 2013 dönemine ait günlük bazda 10071 verinin kullanıldığı çalışmada seriler arasında uzun dönemli bir ilişki olup olmadığı araştırılmış ve uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca altın fiyatları ile Dow Jones Endeksi ve gümüş fiyatları arasındaki ilişkinin çift yönlü mü yoksa tek yönlü mü olduğu incelenmiş ve altın fiyatları ile gümüş fiyatları arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuş fakat altın fiyatları ile Dow Jones Endeksi arasında bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Altın,altın fiyatları,gümüş,hisse senedi,Dow Jones

Cointegration and Causality Analyzes of Effect of Silver Prices and Dow Jones Index on The Prices of Gold

Öz

In this study, cointegration and causality analyzes were conducted to determine the effect of silver prices and Dow Jones Index on the prices of gold. On a daily basis of the 10071 data utilized in this study between the periods January 1 1973 - June 16 2013, it was investigated whether there has been long-term relationship between the series, and the presence of a long-term relationship was revealed. Also the relationships between the prices of gold and the prices of silver and Dow Jones Index were examined whether they had a one-way or two-way relationship and between the prices of gold and the prices a two-way relationship of causality has been found but between the prices of gold and Dow Jones Index a relationship of causality hasn ’t been found.

Anahtar Kelimeler

• Gold,gold prices,silver,share,Dow Jones

Kaynakça

1. AKSOY, Mine ve Topçu, Nuraydın, “Altın ile Hisse Senedi ve Enflasyon Arasındaki İlişki”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27 (1), 2013, 5978.
2. ASLAN, Sinan, Altın ve Altına Dayalı işlemler Muhasebesi, İstanbul Altın Borsası Yayınları No: 3, İstanbul 1999.
3. BALI, Selçuk ve Cinel Mehmet Ozan, “Altın Fiyatlarının İMKB 100 Endeksi’ne Etkisi ve bu Etkinin Ölçümlenmesi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25 (3), 2011, 45-63.
4. BAŞ, Raşit, Kuyumculuk Sektörü Muhasebe İşlemleri [Elektronik Sürüm], Antalya 2010, Erişim Tarihi: 15 Haziran 2013, http://bilmuhasebe.com/2011-10-31-23- 29-16/9.-Di%C4%9Fer-Dosva-ve-Dok%C3%BCmanlar/Kuvumcu- Sekt%C3%B6r%C3%BC-Muhasebe-%C4%B0%C5%9Flemleri-E-Kitap/ BOOTH, G. Geoffrey, R. Kaen, Fred ve Koveos, Peter E., “Persistent Dependence in Gold Prices”, The Journal of Financial Research, 5 (1), 1982, 23-33.
5. BOZKURT, Hilal, Zaman Serileri Analizi, Ekin Kitapevi, Bursa 2007.
6. CİNER, Cetin, Gurdgiev,Constantin, Lucey, Brian M., “Hedges and safe havens: An examination of stocks, bonds, gold, oil and exchange rates”, International Review of Financial Analysis xxx (2013), Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2013, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1057521912001226?np=v ÇITAK, Serdar, 24 Ayar, Düş yıldızı Yayınları, Ankara 2004.
7. ELMAS, Bekir ve Temurlenk, M. Sinan, “Hisse Senedi Fiyatı-İşlem Hacmi Arasındaki Granger Nedensellik: İMKB’de Hisse Bazlı bir Analiz”, İMKB Dergisi, 11 (43), 2010, 1-16.
8. ELMAS, Bekir, “Sermaye Piyasalarında Etkinlik ve Sınırlı Arbitraj: İMKB’den Deliller”, İMKB Dergisi, 13 (49), 2012, 43-62.

9. ELMAS, Bekir, “Yabancı Portföy Yatırımlarının İMKB’ye Etkisi: İMKB’de Endeks Bazlı Bir Çalışma”, İMKB Dergisi, 12 (47), 2011, 1-18.
10. ENDERS, Walter, Applied Econometric Time Series, John Wiley&Sons Inc Pres, USA 1995.
11. GUJARATİ, N. Damodar, Temel Ekonometri (2009) (6. Baskı), (Çev. Gülay Günlük Şenesen ve Ümit Şenesen), Literatür Yayıncılık, İstanbul 2012.
12. GÜRİŞ, S., Çağlayan, E. ve Güriş, B. (2011). Eviews ile Temel Ekonometri. İstanbul: Der Yayınları.
13. GÜVENÇ, Murat, Altın Piyasasında Arz-Talep ve Aktörler, İstanbul Altın Borsası Yayınları, İstanbul 2006.
14. IŞIK, N., Acar, M. ve Işık, B., “Enflasyon ve Döviz Kuru İlişkisi: Bir Eşbütünleşme Analizi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yayını. 9 (2), 2004, 325-340.
15. PEKCAN, Erdoğdu, Altın Bankacılığı Borsası Rafinerisi ve Türkiye, İstanbul Ticaret Odası Yayını, İstanbul 1998.
16. SAĞLAM, Mehmet Hakan, Dünya Borsalarında Vadeli (Future) Altın İşlemleri, (Yayınlanmamış Doktora tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstütisi, İstanbul 1993.
17. SOYTAS, Ugur, Sari, Ramazan, Hammoudehb, Shawkat ve Hacihasanoglu, Erk, “World Oil Prices, Precious Metal Prices and Macroeconomy in Turkey”, Energy Policy, 37, 2009, 5557-5566.
18. STOCK, J. H. ve Watson, M. W., Çeviren: B. Saraçoğlu, Ekonometriye Giriş, Efil Yayınevi, Ankara 2011.
19. ŞENTÜRK, Sevil ve Aşan, Zerrin, “Bulanık Mantıkta Korelasyon Katsayısı; Meterolojik Olaylarda Bir Uygulama”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 20 (1), 2007, 149-158.
20. TAŞÇI, Fatma İlkay, Ekonometrik Bir Yaklaşımla Altın Piyasasının İncelenmesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2010.
21. TOPÇU, Ayhan, Altın Fiyatlarını Etkileyen Faktörler, Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Dairesi, Ankara 2010, Erişim Tarihi: 11 Mayıs 2012,http://www.spk.gov.tr/vavingoster.aspx?vid=1016&ct=f&action=displavfile
22. TORAMAN, Cengiz, Başarır, Çağatay ve Bayramoğlu, Mehmet Fatih, “Altın Fiyatlarını Etkileyen Faktörlerin Tespiti Üzerine: MGARCH Modeli ile bir İnceleme”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 3 (1), 2011, 1-20.
23. VURAL, M. Gökhan, Altın Piyasası ve Altın Fiyatlarını Etkileyen Faktörler, (Yayınlanmamış Uzmanlık Yeterlilik Tezi), Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Piyasalar Genel Müdürlüğü, Ankara 2003.