AGNOSTİSİZMİN MANTIKSALLIĞI SORUNU

Öz

Agnostisizm terimi, Thomas Henry Huxley tarafından türetilmiştir. Bu terimle Huxley, Tanrıya inanmaya yönelik yansız bir yaklaşımı dile getirmiştir. Başka bir ifade ile agnostisizm, Huxley tarafından teizm ve ateizm arasındaki bir tavrı belirtmek için kullanılmıştır.

Teizm, Tanrıya inanmaya yönelik özel bir yaşam biçimine katılmayı belirtir. Söz konusu özel yaşam biçiminin -ancak dikkate aldığımızda geçerli olan- kendine özgü bir epistemolojisi ve mantığı vardır. Buna karşın ateizm, özel bir yaşam biçimine katılmayı belirtmez. O, sadece teizme karşı bir tavrı dile getirir. Dolayısıyla da ateizmin kendine özgü özel bir epistemolojisi ve mantığı yoktur.

Bir agnostik bu iki taraftan herhangi birine meyletmez. Çünkü herhangi birine meylederse yansız tavrından vazgeçmiş olur. Demek ki agnostisizmin epistemolojik ve mantıksal olan ya da olmayan bir yapısı olduğu söylenemez. Kısaca söylersek agnostisizm mantıksallık sorunu içeren bir terimdir.

Anahtar Kelimeler

• Mantık,Epistemoloji,Agnostisizm,Teizm,Ateizm

The Problem of Logicality of Agnosticism

Öz

The term agnosticism was introduced by Thomas Henry Huxley. With this term, Huxley tried to signify a neutral approach to believing in God. In other words, the agnosticism was used by him to designate the state between theism and atheism.

Theism is a special kind of life which includes believing in God. There is in this kind of life a special kind of epistemology. This epistemology is valid only if we consider such a special kind of life. And there is in this kind of epistemology a special kind of logic. If we look at the theistic expressions from this point, we can see that they are valid and consistent. Whereas atheism is not a special kind of life. It is just an attitude against theism. Therefore there is not a special kind of epistemology and a special kind of logic in a certain atheistic life.

An agnostic cannot be inclined towards any of these two ways because he will leave agnosticism if he chooses one of them. It means we cannot say that agnosticism has any epistemological or non-epistemological, logical or non-logical structure.

Anahtar Kelimeler

• Logic,Epistemology,Agnosticism,Theism,Atheism

Kaynakça

1. Baylis, C. A. (1942). Agnosticism. Dagbert D. Runes (Ed.), The Dictionary of Philosophy (p. 7). Philosophical Library: New York.
2. Bunnin, N. And Yu, J. (2004). The Blackwell Dictionary of Western Philosophy. Oxford: Blackwell.
3. Ferm, V. (1942). Theism. Dagbert D. Runes (Ed.), The Dictionary of Philosophy (p. 316). Philosophical Library: New York.
4. Le Poidevin, R. (1996). Arguing for Atheism. London and New York: Routledge.
5. Osman, F. (2011a). Modern Mantık Açısından Teolojik Çıkarımlar. Bursa: Asa. Osman, F. (2011b). Tanrı Üzerine Konuşmanın Anlamı: Din Dilinin Mantıksallığı Problemi. Bursa: Asa.
6. Restall, K. (2006). Logic: An Introduction. London and New York: Routledge.
7. Smart, J. J. C. (2003). Atheism and Theism. J. J. C. Smart and J. J. Haldane (Ed.), Atheism and Theism (p. 6-75), (2 nd ed.). Oxford: Blackwell.
8. Stephen, T. D. (1997). God, Reason and Theistic Proofs. Edinburgh: Edinburgh University Press.

9. Shanahan, E. (1907). Agnosticism. The Catholic Encyclopedia, New York: Robert Appleton Company. Retrieved from
10. http://www.newadvent.org/cathen/01215c.htm, 19 March 2012.