A Comparison of Eastern and Western Characters in the Novel “Sözde Kızlar [So-Called Girls]”

Öz

In this study, Peyami Safa’s understanding of wrong westernization is discussed with a comparison of Eastern and Western characters in his novel “Sözde Kızlar” one of his novels about depression caused by social changes in Turkey. Western characters represent bad that can do every kind of immorality while Eastern Characters represent good and innocence. Some of these Western characters get a mental disease as a result of their Bohemian life styles. Among these Western characters, Behiç gets syphilis, Nazmiye and Nevin sink into a depression. Especially the disease syphilis is meaningful. As can be understood from its common name in public, the disease is thought to belong to Europeans especially during the Ottoman time. Behiç gets this disease in Australia and transmits it to his wife and his infant.Considering this point of view, Peyami Safa shows his conservative thoughts in his novel “Sözde Kızlar”. However, it doesn’t mean that Safa is against the West. According to him Turkish people understand and live the West in a  wrong way. This wrong understanding of the West has caused wrong westernization. Likewise, most people try to get to know the West not from Western people but from Eastern people who think that they are westernized. At the end of the study it is seen that Peyami Safa criticizes the aspects of westernization that are understood in a wrong way and takes sides with East.

Anahtar Kelimeler

• Peyami Safa,Sözde Kızlar,East-West Problem,Westernization,Social Changes

‘SÖZDE KIZLAR’ ROMANINDA BATILI VE DOĞULU KARAKTERLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmada, Peyami Safa’nın Türkiye’nin toplumsal değişiminden doğan bunalımını konu alan romanlarından biri olan ‘Sözde Kızlar’ romanındaki Batılı ve Doğulu karakterler karşılaştırılarak Türk toplumundaki yanlış Batılılaşma anlayışı ele alınmıştır. Romandaki Batılı tipler her türlü ahlaksızlığı yapabilen kötüyü, Doğulu tipler ise masumiyeti ve iyiyi temsil etmektedirler. Safa’nın bu romandakiBatılı karakterlerinden bazıları bohem bir yaşam sürmenin sonucunda  bedenen veya ruhen hastalanmaktadırlar. Hastalanan Batılı karakterlerden Behiç frengiye, Salih ve Hatice ağır depresyona, Nazmiye Hanım ve Nevin ise bunalıma girmişlerdir. Özellikle Safa’nın Behiç’e yüklediği frengi hastalığı manidardır. Literatürdeki adı, Syphiliz (sifiliz) olan bu hastalığın, halk dilindeki adından da anlaşılacağı gibi, toplumumuzda, özellikle de Osmanlılar döneminde, Avrupalılara ait olduğuna ilişkin bir algı vardı. Zira eserde Behiç, frengiye Avusturya’da kapılmış ve bu hastalığı Hatice’ye ve anne karnındaki çocuğuna bulaştırmıştır. ‘Sözde Kızlar” romanına bu açıdan bakıldığında bu eserin, Peyami Safa’nın muhafazakâr tutumunu gösterdiği görülmektedir. Ancak böyle bir tutuma sahip olması Safa’nın Batı karşıtı olduğu anlamına gelmez. Ona göre, Türk toplumu Batılılaşmayı oldukça çarpık algılayıp yaşamıştır. Batının yanlış anlaşılması yanlış Batılılaşma sürecinin yaşanmasına neden olmuştur. Zira Türk toplumunun büyük bir bölümü Batı’yı Batılılardan değil, Batılılaştığını iddia eden Doğululardan tanımaya çalışmıştır. Çalışmanın sonunda Safa’nın ‘Sözde Kızlar’ adlı romanının Batılılaşmanın yanlış anlaşılan yönlerini eleştirip Doğudan yana tercihte bulunmasıyla şekillendiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Peyami Safa,Sözde Kızlar,Doğu- Batı Sorunu,Batılılaşma,Toplumsal Değişim

Kaynakça

1. Aygün, M. (2010). Mümtaz Turhan ve Batılılaşma Tartışmaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Aytaş, G. (2002). Batılılaşma Maceramızda Türk Romanına Yansıyan Tipler. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 3(22), 199- 220.
3. Çakmakçı, S. (2014). Gösterişçi Tüketim Bağlamında İki Alafranga Züppe Tipi: Bihruz Bey ve Felatun Bey. Turkish Studies, 9(9), 335- 350.
4. Demir, F. (2012). Batılılaşma İzleğinin Edebiyata Yansımaları Bağlamında Edward Said’in Şarkiyatçılık Adlı Eseri, Uluslararası Katılımlı Bilim ve Kültür Sempozyumu. 18-20 Nisan, Batman.
5. Ertaş, M. ve Eğnim, K. (2011). Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Hastalıklar.
6. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10, 83- 107.
7. Mardin, Ş. (1995). Makaleler 4- Türk Modernleşmesi. İstanbul: İletişim Yayıncılık.
8. Moran, B. (2015). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış. İstanbul: İletişim Yayınları.

9. Safa, Peyami. (1990). Sözde Kızlar. İstanbul: Ötüken Yayınları.
10. Turhan, M. (1969). Kültür Değişmeleri. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.