TÜRKİYE’DE TURİZM, İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: MAKİ EŞBÜTÜNLEŞME VE BOOTSTRAP NEDENSELLİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de 1963-2015 döneminde turizm gelirleri ve ihracatın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Bu amaçla, serilerin durağanlıkları geleneksel birim kök testleri ve yapısal kırılmaya izin veren birim kök testleri ile sınanmıştır. Serilerin durağanlıkları I(1) olarak tahmin edilmesinden sonra seriler arasında eşbütünleşme ilişkisi çoklu yapısal kırılmalara izin veren Maki (2012) Eşbütünleşme Testi kullanılarak tespit edilmiştir. Serilerin eşbütünleşik olarak tahmin edilmesi sonrasında FMOLS Eşbütünleşme Katsayı Tahmincisi kullanılarak eşbütünleşme katsayıları tahmin edilmiştir. Son olarak Hacker ve Hatemi (2006) Bootstrap Nedensellik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, serilerin uzun dönemde birlikte hareket edeceği sonucuna ulaşılmıştır. Nedensellik analizine göre, ihracattan ekonomik büyümeye doğru nedensellik ilişkisi, ihracattan turizm gelirlerine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Turizm gelirleri ile ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi bulgusuna rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm,Ekonomik Büyüme,Kırılmalı Birim Kök Testi,Maki Eşbütünleşme Testi,Bootstrap Nedensellik Testi

TOURISM, EXPORT AND ECONOMIC GROWTH NEXUS IN TURKEY: MAKI COİNTEGRATION AND BOOTSTRAP CAUSALITY ANALYSIS

Öz

In this study, explores the effects of tourism income and exports on Turkey’s economic growth. It employs annual data from 1963 to 2015. For this purpose, the stationarity of the series was tested with traditional unit root tests and unit root tests allowing structural breaks. After estimating the stationeries as I (1), the cointegration relationship between the series was determined using the Maki (2012) Cointegration Test, which allowed multiple structural breaks. Acording to estimating the cointegrated series FMOLS cointegration coefficient estimator using coefficients are estimated. Finally Hacker and Hatemi (2006) Bootstrap Causation Analysis was performed. According to the findings, the result is that the series will move together in the long term. So far as the findings, the result is that the series will move together in the long term. According to the analysis of causality, causality of export to economic growth and causality of export to tourism income was determined. There was no causal relationship between tourism incomes and economic growth.

Anahtar Kelimeler

• Tourism,Economic Growth,Unit Root Test With Structural Breaks,Maki Cointegration Test,Bootstrap Causality Test

Kaynakça

1. Alp, Elçin Aykaç (2010), "Türkiye’de Turizm Gelirleri ile Büyüme Arasındaki İlişkinin Analizi." Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi 28: 13-24.
2. Balaguer, Jacint ve Manuel Cantavella-Jorda (2002), "Tourism as a Long-run Economic Growth Factor: The Spanish Case." Applied Economics 34(7): 877-884.
3. Botti, Laurent; Nicolas Peypoch; Elisabeth Robinot ve Solonadrasana (2009), "Tourism Destination Competitiveness: the French Regions Case." European Journal of Tourism Research 2(1): 5-24.
4. Carrion-i-Silvestre, Josep Lluís, Dukpa Kim ve Pierre Perron (2009), "GLS-based unit root tests with multiple structural breaks under both the null and the alternative hypotheses." Econometric Theory 25(6): 1754-1792.
5. Chen, Ching-Fu ve Song Zan Chiou-Wei (2009), "Tourism Expansion, Tourism Uncertainty and Economic Growth: New Evidence from Taiwan and Korea." Tourism Management 30(6): 812-818.
6. Cortes‐Jimenez, Isabel (2008) "Which Type of Tourism Matters to the Regional Economic Growth? The cases of Spain and Italy." International Journal of Tourism Research 10(2): 127-139.
7. Çetintaş, Hakan ve Çetin Bektaş (2008), "Türkiye'de Turizm ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Kısa ve Uzun Dönemli İlişkiler." Anatolia: Turizm Arastirmalari Dergisi 19(1): 1-8.
8. Dickey, David A, ve Wayne A. Fuller. "Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root." Journal of the American Statistical Association 74(366a): 427-431.

9. Gövdeli, Tuncer (2016), "Türkiye’de Eğitim-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Yapısal Kırılmalı Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi." Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 9(3): 223-238.
10. Hacker, R. Scott ve Abdulnasser Hatemi-J (2006) "Tests for Causality between Integrated Variables Using Asymptotic and Bootstrap Distributions: Theory and Application." Applied Economics 38(13): 1489-1500.
11. Kanca, Osman Cenk (2015), "Turizm Gelirleri Ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği” Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8: 1-14.
12. Lee, Junsoo ve Mark C. Strazicich (2003), "Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test with Two Structural Breaks." Review of Economics and Statistics 85(4): 1082-1089.
13. Lee, Junsoo ve Mark C. Strazicich (2004), "Minimum LM Unit Root Test with One Structural Break." Manuscript, Department of Economics, Appalachian State University: 1-16.
14. Lumsdaine, Robin L. ve David H. Papell (1997), "Multiple Trend Breaks and the Unit-Root Hypothesis." Review of Economics and Statistics, 79(2): 212-218.
15. Maki, Daiki (2012), "Tests for Cointegration Allowing for an Unknown Number of Breaks." Economic Modelling 29(5): 2011-2015.
16. Ng, Serena ve Perron, Pierre (2001). “Lag Length Selection and the Construction of Unit Root Tests with Good Size and Power.” Econometrica 69(6): 1519–1554
17. Özdemir, Ali Rıza ve Oktay Öksüzler (2006), "Türkiye’de Turizm Bir Ekonomik Büyüme Politikası Aracı Olabilir mi? Bir Granger Nedensellik Analizi." Balıkesir .Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9(16): 107-126.
18. Perron, Pierre (1989), "The Great Crash, The Oil Price Shock, and The Unit Root Hypothesis." Econometrica: Journal of the Econometric Society: 1361-1401.
19. Phillips, Peter P. C. ve Perron, Pierre (1988), "Testing for a Unit Root in Time Series Regression." Biometrika 75(2): 335-346.
20. Schmidt, Peter ve Peter CB Phillips (1992), "LM Tests for a Unit Root in the Presence of Deterministic Trends." Oxford Bulletin of Economics and Statistics 54(3): 257-287.
21. Selim, Sibel, Emine Türkan Ayvaz Güven ve Pınar Eryiğit (2015), "Turizmin Türkiye Ekonomisindeki Yeri: Zaman Serileri Analizi." Journal of Alanya Faculty of Business/Alanya Isletme Fakültesi Dergisi 7(3): 19-33.
22. Toda, Hiro Y., ve Taku Yamamoto (1995). “Statistical Inference in Vector Autoregressions with Possibly Integrated Processes”. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
23. Topçuoğlu, Özlem ve Eda Bozkurt (2013). "Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi." Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4(7); 91-105.
24. Webster, Craig ve Stanislav Ivanov (2014). "Transforming Competitiveness into Economic Benefits: Does Tourism Stimulate Economic Growth in More Competitive Destinations?." Tourism Management 40; 137-140.
25. WTTC- Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi, http://www.wttc.org/. Erişim tarihi: 26.05.2016.
26. Zivot, Eric ve Donald W. K. Andrews. "Further Evidence on the Great Crash, the Oil-Price Shock, and the Unit-Root Hypothesis." Journal of Business & economic statistics 20(1); 25-44.
27. Zortuk, Mahmut (2009), "Economic Impact of Tourism on Turkey’s Economy: Evidence from Cointegration Tests." International Research Journal of Finance and Economics 25(3); 231-239.