DEVELOPMENT OF SOCIOLOGY IN TURKEY FROM ITS EMERGENCE TO THE 1960S

Öz

This study is a theoretical examination of the progress of Turkish sociology from its emergence to the 1950s and 60s. Many studies have been carried out for presenting the development of Turkish sociology and the stages that it has passed in terms of putting forward social knowledge for Turkish society. Although there is a rich literature about it, internationally and particularly, there is not much study in English. Therefore, the aim of this study is to present the development of Turkish sociology from its emergence in Turkey and its relationship with European sociology during its development to the 1960s in order to introduce Turkish sociology to other societies’ sociologies.

Turkish sociology has a large literature, it is, therefore, quite difficult to exhibit in this study from its emergence to today. Consequently, during the study, it has been attempt to analyze the characteristics of Turkish sociology and its development periodically until the 1960s.

Anahtar Kelimeler

• Sociology,Modernity,Turkish Sociology,Development of Sociology,Western Sociology

ORTAYA ÇIKIŞINDAN 1960’LARA KADAR TÜRKİYE’DE SOSYOLOJİ’NİN GELİŞİMİ

Öz

Bu çalışma, Türk sosyolojisinin ortaya çıkışından 1960’lara kadar ki süreç içerisinde geçirmiş olduğu gelişimin bir incelemesidir. Günümüze kadar, Türk sosyolojisinin Türk toplumu için toplumsal bilginin ortaya konulması bağlamında geçirmiş olduğu aşamalar ve gelişimini ortaya koyan birçok çalışma yapılmıştır. Bu konuda zengin bir literatür olmasına karşın, Türk sosyolojisinin diğer toplumların sosyolojileriyle ilişki kurmasını sağlayacak, uluslar arası anlamda ve özellikle İngilizcede kendisini tanıtacak çalışmalar çok azdır. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı Türk sosyolojisini diğer toplumların sosyolojilerine tanıtmak ve onun Türkiye’de ortaya çıkışından 1960’lı yıllara kadar ki gelişimi, karakteristik özellikleri ve Avrupa sosyolojisi ile ilişkileri ele incelemektir.

Türk sosyolojisinin zengin bir literatüre ve uzun bir geçmişe sahip olmasından dolayı, bu çalışma içerisinde onun ortaya çıkışından günümüze kadar ki dönemleri ele almak oldukça zordur. Bu yüzden, bu çalışma boyunca, Türk sosyolojisinin karakteristiği ve 1960’lı yıllara kadar ki gelişimi periyodik olarak analiz edilmeye çalışılmaktadır.  

Anahtar Kelimeler

• Sosyoloji,Modernlik,Türk Sosyolojisi,Sosyolojinin Gelişimi,Batı Sosyolojisi

Kaynakça

1. AKSİN, Sina, 1998, “The Nature of the Kemalist Revolution”, Ataturk and Modern Turkey, International Conference, Ankara University Faculty of Political Science, no: 582.
2. ALP, A. (2012), An Analysis of the Development of Sociology in Turkey, University Of Southampton, Social Sciences, Unpublished Master’s Degree Dissertation.
3. BERKES, Mediha, 1943, “Irk ve medeniyet”, Yurt ve Dünya Dergisi, Aralık, Vol: 36, Ankara.
4. BERKES, Niyazi, 1943, “Garpten Gelen Düşünceler”, Yurt ve Dünya Dergisi, Vol: 9, Ankara.
5. ÇAĞAN, Kenan, 2007, “Türk Sosyolojisi ve Baykan Sezer”, Sosyal Bilimler Dergisi, Vol. 4, No: 2, ss. 69-86.
6. DODA, Zerihun, 2005, Introduction to Sociology, Published Lecture Notes, Ethiopia.
7. GOODWIN, Kevin, 2006, “the Tanzimat and the Problem of Political Authority in the Ottoman Empire: 1839-1876”, Honors Projects Overview, Paper 5.
8. GIDDENS, Anthony, 1997, Sociology, Polity Press, Third Edition, UK.

9. HALFPENNY, P., 1994, Positivist Sociology and Its Critics, Edited by Peter McMylor , University of Manchester.
10. HALL, Stuart and Gieben, Bram, 1993, Formations of Modernity: Understanding Modern Societies an Introduction Book I, John Wiley & Son.
11. HALL, Stuart, 2006, “Formations of Modernity”, Modernity, Edited By, Hall, S., Held, David. Hubert, D., Thompson, K., Blackwell Publishing, Second Edition, UK.
12. HAMILTON, Peter, 1993, “the Enlightenment and the Birth of Social Science”, Formations of Modernity, Ed. by Stuart Hall and Bram Gieben, Blackwell Publishing, Second Edition, UK.
13. HANİOĞLU, Şükrü, 1985, “Bilim ve Osmanlı Düşüncesi,” Tanzimat’tan Cumhurivet’e Türkiye Ansiklopedisi (Cilt 2), İstanbul: İletişim Yayınları, S. 346-347.
14. İREM, Nazım, 2004, “Jacobinism–Kemalist Radicalism in the Dilemma of Republicanism”, Journal of Faculty of Business, Vol. 5. No. 2.
15. KAÇMAZOĞLU, H., B., 2002, Türk Sosyoloji Tarihi Üzerine Araştırmalar: Öncüleri ve Temelleri Çerçevesinde Yaklaşımlar, Birey Yayıncılık, İstanbul.
16. KAÇMAZOĞLU, B., H., 2010, Türk Sosyoloji Tarihi I: Ön Koşullar, Kitabevi Yayıncılık, İstanbul
17. KAÇMAZOGLU, H., B., 2011, Türk Sosyoloji Tarihi III: Yeni Türkiye’de Sosyolojinin Düşünsel ve Kurumsal Temelleri, Kitabevi Yayıncılık, İstanbul.
18. KADIOĞLU, A. 1996, “The Paradox of Turkish Nationalism and the Construction of Official Identity,” Middle Eastern Studies, 32/2, April 1996, pp. 177-194.
19. KASAPOĞLU, A., at. al., 1991, “The Center-Periphery Relationship between Turkish and Western Sociologies”, Facing an Unequal World: Challenges for A Global Sociology, Editors: Michael Burawoy, Mau-kuei Chang, and Michelle Fei-yu Hsieh, Vol. 2.KIRAY, Mübeccel B. 1982, Ereğli: Ağır Sanayiden Önce Bir Sahil Kasabası, İletişim Yayınları, Ankara.
20. KIZILÇELİK, Sezgin, 2001, Küreselleşme ve Sosyal Bilimler, Anı Yayıncılık, İzmir.
21. KONGAR, Emre, 1982, Türk Toplum Bilimcileri, Remzi Kitabevi, İstanbul.
22. KUHN, Thomas, 1962, the Structure of Scientific Revolutions, Publ. University of Chicago Press.
23. LERNER, D., 1964, the Passing of Traditional Society: Modernizing the Middle East, Toronto.
24. LEWIS, B., 1970, the Emergence of Modern Turkey, Turkish Historical Society, Printing House, Ankara.
25. ÖZDEMİR, Mustafa, Ç., 2008, Türkiye’de Sosyoloji I-II (İsimler ve Eserler), Phoenix Yayınevi, Ankara.
26. POLANYI, K., (1944) 2001, the Great Transformation: the Political and Economic Origins of Our Time, Beacon Press, Boston.
27. RITZER, George, 1996, Sociological Theory, McGraw Hill Companies, INC, 4th Edition, Singapore.
28. ŠAFÁŘOVÁ, K., 2010, “Turkey as a Candidate Country on the Way to Join the European Union”, http://projekter.aau.dk/projekter/files/33697829.
29. SEZER, Baykan, 1979, Türk Sosyolojisinin Ana Sorunları, Sümer Kitabevi Yayınları, İstanbul.
30. ŞAHİN, M., C., (undated), “Sociology Training in Higher Education in the Context of Epistemological and Ontological Problems in Turkish Sociology”, http://www.acikarsiv.gazi.edu.tr/dosya/SociologyTrainig.pdf.
31. ŞENER, Sefer, 2005, “Türkiye Ekonomisinde İkinci Dönem Liberal İktisat Politikaları”, Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1.
32. TUNA, Korkut, 1991, “Türk Sosyolojisinin Batı Sosyolojisiyle İlişkileri ve Sonuçları”, 75. Yılında Türkiye’de Sosyoloji, Bağlam Yayıncılık, İstanbul.
33. Ülken, H. Z. (1942), 2000, Ziya Gökalp, Yunus Koç (Yay. Haz.), Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul.
34. YASA, İbrahim, 1968, İç Göçlerin Büyük Şehirlerin İş-Güç Çeşitlerindeki Etkileri, Eğitim Fakültesi Der., Cilt 1, Sayı 1-4, ss. 175-193, Ankara.
35. YILMAZ, Ensar, 2010, “Ziya Gökalp’te Siyaset-Toplum İlişkisi”, e-Journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 3, Article Number: 3C0043.
36. ZÜRCHER, E., Z., 2005, Turkey: A modern History, 3rd Edition, Palgrave Macmillan, a division of St Martin Press, Canada.