TURKISH-ISRAELI RELATIONS AND PALESTINE

Öz

Jews established a state called “Hebrew” in Palestine between 1010 and 970 BC. However, the Jews who were exposed to invasion of various nations migrated to various regions of the world. In the nineteenth century, they suggested the idea of establishing a state in Palestine and claimed the land through purchase from the Ottoman Empire. This wish of theirs was not fulfilled because of the opposition of Abdul Hamid II. After this phase, the Jews who are from various parts of the world immigrated to Palestine.

At the time of World War I, the British foreign affairs minister published the Balfour Declaration bearing his name on November 2, 1917 which promised to establish a state in Palestine. European states and especially US and USSR supported this. Thereupon, Jews in various parts of the world were consciously placed in Palestine.

Jews were going to accelerate the process of establishing a state in Palestine when they exposed to Nazi persecution during World War II. Israel were going to declare its independence on May 28, 1948, and in return, many European states were going to recognize the state of Israel. Although Turkey didn’t cognise it in the beginning it was going to recognize the independence of Israel a year later because of its pro-western foreign policy.

Anahtar Kelimeler

• Israel,Turkey,Zionism,Independence,Jewish,Palestine

TÜRK-İSRAİL İLİŞKİLERİ VE FİLİSTİN

Öz

Yahudiler “İbrani” adıyla M.Ö 1010-970 yılları arasında Filistin’de bir devlet kurmuşlardır. Ancak, çeşitli milletlerin istilasına maruz kalan Yahudiler buradan ayrılıp, dünyanın çeşitli bölgelerine göç etmişlerdir. 19. Yüzyılın sonlarında Yahudiler, Filistin topraklarında devlet kurma fikrini ortaya atıp, satın alma yoluyla Osmanlı Devleti’nden bu bölgede toprak talep etmişlerdir. Ancak II. Abdülhamid’in karşı çıkmasıyla istekleri olmamıştır. Bu aşamadan sonra Yahudiler, dünyanın çeşitli bölgelerinden Filistin topraklarına göç etmeye başlamışlardır.

I. Dünya savaşı sırasında İngiltere Dışişleri Bakanı, kendi adını taşıyan Balfour Deklerasyonu’nu 2.11.1917’de yayımlayarak Yahudilere Filistin’de bir devlet kurma sözünü vermiştir. Başta ABD, SSCB olmak üzere diğer Avrupa devletleri de buna destek vermişlerdir. Bunun üzerine dünyanın çeşitli bölgelerinde bulunan Yahudiler, Filistin’e bilinçli bir şekilde yerleştirilmişlerdir.

Yahudiler, II. Dünya savaşında Nazi zulmüne maruz kalınca, bu bölgede devlet kurma çalışmalarını hızlandırmışlardır. İsrail, 28 Mayıs 1948’de bağımsızlığını ilan etmiş ve birçok Avrupa devleti de İsrail’i tanımıştır. Türkiye ise başta kabul etmemekle birlikte izlediği Batı yanlısı dış politika nedeniyle bir yıl sonra İsrail Devleti’nin bağımsızlığını kabul etmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• İsrail,Türkiye,Siyonizm,Bağımsızlık,Yahudi,Filistin

Kaynakça

1. AHMET Cevdet Paşa (1989). Kısas-ı Enbiya, C.I, Ankara.
2. ALTUNIŞIK, Meliha. (1999). Soğuk Savaş Döneminde Türkiye-İsrail İlişkileri, İstanbul: Boyut Kitapları.
3. ARI, Tayyar. (2008). Geçmişten Günümüze Orta Doğu, 4. Baskı, Mkm Yayınları.
4. ARMAOĞLU, Fahir. (1984). 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi, 2. Basım, Ankara: İş Bankası Kültür Yayınları.
5. ARMAOĞU, Fahir. (1989). Filistin Meselesi ve Arap İsrail Savaşları (1948-1988), Ankara.
6. BAYRAMOĞLU, Ertuğrul. (2006). Yahudilik ve Siyonizm Tarihi, İstanbul: Pınar Yayınları
7. BOZKURT, Gülnihal. (1993). Osmanlı Yahudi İlişkilerine Genel Bir Bakış, Cilt: LVII, Sayı: 219, Belleten yayınları.
8. ÇELİK, Mehmet. (1993). “Filistin’’. Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi, C.XII, İstanbul.

9. DARKOT, Besim. (1970). “Filistin’’ Mad. İ.A. C. IV, İstanbul.
10. EERENDİL, Muzaffer. (1992). Çağdaş Orta Doğuda Olaylar, Ankara.
11. EFE, Haydar.(2018). Osmanlı İmparatorluğu Ve Türkiye’de Yaşanan Göçler Ve Etkileri, Sosyal Bilimler Metinleri.
12. EMİNOĞLU, Ayça. (2016). Tarihsel Süreçte Türkiye İsrail İlişkilerinin Değişen Yapısı, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Cilt 7, Sayı 15.
13. EROĞLU, Ali. Osmanlı Devletinde Yahudiler.
14. ES SABUNİ, Mehmet Ali. (1995). Safetüt- Tefasir, İstanbul.
15. FROMKİN, David. (1993). Barışa Son Veren Barış Modern Ortadoğu Nasıl Yaratıldı? (1914-1922). (Çev: Mehmet Harmancı), İstanbul.
16. GALANTİ, Avram. (1995). Türkler ve Yahudiler, 3. Basım, İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.
17. GARAUDY, Groger. (1983). Siyonizm Dünyası, (Çev: Necih, Ü.) İstanbul..
18. GENCER, Özcan. (1999). 50.Yılı Biterken Türkiye-İsrail ilişkileri, Çağdaş Türk Diplomasisi: 200 yıllık süreç (Sempozyuma sunulan tebliğler), Ankara: TTK yayınları.
19. GOLDSCHMIIDT, Arthur. (2007). Ortadoğu Tarihi, (Çev: Aydemir, G.), İstanbul.
20. GÖZE, Ergün. (2007). Siyonizm Theodor Herzl’in Hatıraları ve Sultan Abdülhamit, İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
21. GÖZENÇ, M. ÜLMEN, A. Haluk. (1969). Olaylarla Türk Dış Politikası (1919-1965), Ankara.
22. GÜRÜN, Kamuran. (1983). Dış İlişkiler ve Türk Politikası. Ankara.
23. KARAL, E. Ziya. (1984). Osmanlı Tarihi, C. VI, VIII. Ankara.
24. KARAMAN, M. Lütfullah. (1991). Uluslararası İlişkiler Çıkmazında Filistin Sorunu, İstanbul: İz Yayıncılık.
25. KOCAOĞLU, Mehmet. (1995). Uluslararası İlişkiler Işığında Ortadoğu, İstanbul.
26. KURAN’I KERİM.
27. KUTLUAY, Yaşar. (2010). Siyonizm ve Türkiye, İstanbul: Bilge Karınca Yayınları.
28. LEVİ, Avner. (1996). Türkiye Cumhuriyetinde Yahudiler, İstanbul.
29. MARSCHALKO, Louis. (1993). Yahudi, İstanbul: Sebil Yayınları.
30. MUTLU, İsmail. (1995). Tarih Aynasında Yahudiler, İstanbul: Mutlu Yayıncılık.
31. NEZİH, Tavlag. (1999). Türk-İsrail Güvenlik ve İstihbarat ilişkileri, Avrasya Dosyası(İsrail Özel), C.5.S.1, ilkbahar.
32. ÖKE, M. Kemal. (1981). II. Abdülhamid Siyonistler Ve Filistin Meselesi, İstanbul: Kervan Yayınları.
33. ÖKE, M. Kemal. (1982). Kutsal Topraklarda Siyonistler ve Masonlar, İstanbul.
34. SAİD, Edward. (1985). Filistin Sorunu, İstanbul.
35. SHORON, MosheSevilla. (1992). Türkiye Yahudileri, İstanbul: İletişim Yayınları.
36. SUSA, Ahmet. (2005). Araplar ve Yahudiler, İstanbul: Selenge Yayınları.
37. ŞENEL, Burak. (2014). İsrail Devleti’nin Kuruluşunda Türkiye’nin İsrail’i Tanıma Süreci, Akademik ORTA DOĞU, Cilt 9, Sayı 1.
38. TANYU, Hikmet. (1979). Tarih Boyunca Yahudiler ve Türkler, Ankara.TEVRAT “TEKVİN”.
39. UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı. (1984). Osmanlı Tarihi, C. II, Ankara: TTK Yayınları.
40. YILMAZ, Türel. (2000). Türkiye İsrail Yakınlaşması, Ankara: İmaj Yayıncılık.
41. YILMAZ, Türel. (2010). Türkiye İsrail İlişkileri: Tarihten Günümüze, Gazi Üniversitesi İİBF Uluslararası İlişkiler Bölümü Akademik ORTA DOĞU, Cilt 5, Sayı 1.