İSLÂM HUKUKUNUN TEDVİNİYLE İLGİLİ TARTIŞMALAR BAĞLAMINDA MÜSLÜMAN İLİM ADAMLARININ TESPİTLERİ
Öz
Müsteşriklerin İslâmi ilimlere yöneldiği ve bu alanda çalışmalar yaptığı son dönemlerde İslâm hukukunun tedvini meselesi ilim muhitlerinde tartışılmaya başlanmıştır. İslâm hukukunun ilk tedvin edilmeye başlandığı dönem hakkında Müslüman ilim adamları ile müsteşrikler arasında farklı görüşlerin olduğu görülmektedir. Müsteşriklerden bazıları İslâm hukukunun tedvin edilmeye başlandığı dönemi hicri ikinci asır olarak kabul ederler. Bu gayretin altında yatan temel sebep, İslâm hukukunun diğer hukuk sistemlerinden etkilendiğine yönelik iddialarını temellendirme çabasıdır. Müsteşriklerin bu iddiaları son yıllarda çalışmalar yapan kimi Müslüman araştırmacılar tarafından çürütülmeye çalışılmıştır. Zira İslâm hukukunun tedvini, Hz. Peygamber devrine kadar uzanmaktadır. Buna karşın bugünkü anlamda fıkhî risâlelerin yazımı sahâbe devrinin sonlarında başlamış olup Emevîler döneminde gelişmiştir. Bu konuda Mustafa A‛zami ve Fuat Sezgin başta olmak üzere birçok Müslüman araştırmacının söz konusu tezi ortaya koyan önemli tespitleri bulunmaktadır. A‛zami ve Sezgin, İslâm’ın ilk dönemlerinde yazılan birçok eserin bulunduğunu ve bunların kitap, mektup ve sahife tarzında olduğunu ileri sürerler. Onlara göre bu eserler sonraki dönemde telif edilen kitapların içinde nakledilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- El-A‛zami, Muhammed Mustafa. İslâm Fıkhı ve Sünnet (Oryantalist Schacht’a Reddiye). Trc. Mustafa Ertürk. İstanbul: İz Yayıncılık, 2015.Hasan, Ahmet. İlk Dönem İslâm Hukuk Bilimin Gelişimi. trc. Haluk Songür. İstanbul: Rağbet Yayınları, 1999.Görgün, Tahsin. “Ignaz Goldziher”. DİA. 14: 105-111. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.Ignaz, Goldziher. “Fıkıh”. İA. 4: 601-608. Ankara, Milli Eğitim Basım Evi, ts.Kahraman, Hüseyin. “Oryantalistlerin Fıkhî Hadislerin Menşei İle İlgili Görüşleri Ve Tenkidi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 15/2 (2006), 45-76.Karaman, Hayrettin. İslâm Hukuk Tarihi. İstanbul: İz Yayıncılık, 2007.İbn nedim, fihrist, s. 297-319.Sezgin, Fuat. Târîhu’t-turâsi’l-Arabi, trc. Mahmud Fehmi Hicâzî (Riyad: Câmiatü’l-İmam Muhammed b. Suûd el-İslâmiyye, 1411/1991)Sezgin, Fuat. Arap-İslâm Bilimleri Tarihi: Almanca aslın Türkçe tercümesi. Trc. Prof. Dr. Fuat Sezgin İslâm Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı. İstanbul: Prof. Dr. Fuat Sezgin İslâm Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı, 2015.Sezgin, Fuat. Fıkıh Literatürüne Giriş. Trc. Said Nuri Akgündüz. dergİabant (AİBÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi). 2/4 (2014): 65-72.Sezgin, Fuat. Bilim Tarihi Sohbetleri. Söyleşi: Sefer Turan. 4. Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2012.Şafak, Ali. İslâm Hukukunun Tedvini. Erzurum: Erzurum Üniversitesi Basım Evi, 1977.Türcan, Talip. “Joseph Shacht Ve İslâm Hukuku”. İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi. 4(2014): 63-74.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Bekir Karadağ
*
0000-0003-4317-1478
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
28 Ekim 2019
Kabul Tarihi
15 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 19
