FLÜT REPERTUVARINDA YUNAN MİTOLOJİSİNİN YERİ VE MİTOLOJİK KARAKTER PAN’IN ETKİLERİ

Öz

Mitoloji; edebiyat, müzik, resim ve heykel başta olmak üzere birçok sanat
dalının esin kaynağı olmuştur. Özellikle Batı sanatı Antik Yunan uygarlığından
ve Yunan mitolojisinden beslenmiş ve mitolojik temalı birçok sanatı eseri bugün
yerini bulmuştur. Müziğin birçok farklı dalında olduğu gibi flüt repertuvarı da
mitolojiden esinlenmiş eserlere sahiptir. Hatta flütün, mitolojik bir karakter
olan yarı keçi yarı insan Pan’ın tasviri için belki de en uygun çalgı olduğu
söylenebilir.
Bu çalışmada, flüt repertuvarındaki Pan temalı eserleri daha iyi
yorumlayabilmek için önce Yunan mitolojisi, mitolojide müziğin yeri, çalgıların
önemi ve mitolojide çalgı ethosu, Pan karakterinin kim olduğu, Pan’ın flüt ile
olan ilişkisi, flüt eserlerinde bestecilerin Pan’ı nasıl işlediği ayrıntılı olarak
sunulmaktadır.Yapılan kaynak taramaları sonucunda, eser örnekleri
incelendiğinde flüt ile Pan karakteri arasında özel bir ilişki olduğu ve eserlerde
Pan temasını flütün Yunan modlarını yansıtan diziler ile seslendirdiği sonucuna
varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Antik Yunan,Mitoloji,Pan,Syrinx,Flüt

GREEK MYTHOLOGY IN FLUTE REPERTORY AND THE EFFECTS OF MYTHOLOGICAL CHARACTER PAN

Öz

Mythology has been a source of inspiration for many kinds of arts such as literature, music, painting and sculpture. In particular, the Western art, which was nurtured from the ancient Greek civilization and Greek mythology, has found its special place today. As in many different areas of music, the flute repertoire also has works inspired by mythology. It can be said that the flute is perhaps the most suitable instrument for describing a semi-goat half human Pan who is an important mythological character in music.
In this study, in order to interpret better the Pan themed works in the flute repertory, it is firstly focused on to present Greek mythology, the place of music in mythology, the importance of the instruments and the ethos of the instruments in the mythology, who is the character of Pan, the relationship of Pan with the flute, how the composers process Pan in their flute work. As a result of the literature reviews, it is concluded that there is a special relationship between the flute and the Pan character, and in the flute works it is concluded that the the flute plays Pan theme with the scales which are reflecting the Greek modes.

Anahtar Kelimeler

• Ancient Greece,Mythology,Pan,Syrinx,Flute

Kaynakça

1. ALICI, Sezin (2017). “19. Yüzyılda Sanatın Başkenti Paris Ve Paris’te Doğan Yeni Sanat Akımları” İdil Sanat ve dil Dergisi Cilt 6 Sayı 38 ss 2977-2998DOMINGUEZ, Laura Toledo (2011) Solo Flute Pieces Throughout The Twentieth Century :Syrinx, Density 21.5 and Sequenza I, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gothenburg: Academy of Music and Drama, University of Gothenburg.ESTIN, Colette Ve LAPORTE, Hélene (2007) Yunan Ve Roma Mitolojisi (Çev: Musa Eran) Ankara: Tübitak Yayınevi.FISCHER, Ernest (1995) Sanatın Gerekliliği ( Çev: Cevat Çapan) İstanbul: Payel Yayınevi.GEZGİN, İsmail (2011). Sanatın Mitolojisi (3. Baskı) İstanbul: Sel Yayıncılık.GÜNAY, Edip (2006). Müzik Sosyolojisi - Sosyolojiden Müzik Kültürüne Bir Bakış (2. Basım). İstanbul: Bağlam Yayınları.HAYES, Kristin Delia (2011) The Life and Contributions of Charles Oliver Delaney with a Survey of His Compositional Style within His Solo Flute Works, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Florida: The Florida State University College of Music.İSABABAYEVA, Ayna (2013). “Antik Yunan Felsefesinde Çalgıların Ethos’u” DergiPark İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Cilt 2 Sayı:2 ss 82-99.İSABABAYEVA APAYDIN, Ayna (2015) “Antik Edebî Ve Felsefi Kaynaklarda Aulos Ve Syrinx Ve Tercüme Problemleri” Sosyal Bilimler Dergisi. Yıl: 2 Sayı: 2 ss 53-72.İSABABAYEVA APAYDIN, Ayna ve ARSLAN, Fazlı (2015). “Antik Yunan Felsefesinde Ahlaki Eğitim Aracı olarak Müzik” Değerler Eğitimi Dergisi, Cilt 13 No 29 ss 323-342.LAKIC, Ana (2017). Albert Roussel: Joueurs de flûte. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Graz: Universy of Music And Performing Arts Graz Institute For Wind And Percussion Instruments.LOSEV, Aleksei Fedorovich (1996). Mifologiya Grekov i Rimlyan (Yunanlıların ve Romalıların Mitolojisi).Moskova: Mysl.NECATİGİL, Behçet (1988) 100 Soruda Mitologya. (4. Baskı) İstanbul: Gerçek Yayınevi.OLGUNLU, Ali Canip (2018) Mitos’tan Logos’a Mitlerin Çözümlenmesi. (1. Baskı) İstanbul: Hükümdar Yayıncılık.ÖZTUNA, Yılmaz (1990) Büyük Türk Ansiklopedisi II. Kültür Bakanlığı Başbakanlık Basımevi, Ankara.POWELL, Ardal (2002) The Flute. London: Yale University Press.SARIBOĞA, Bahar (2018). “Antik Yunan Mitolojisinde “Pan” Karakterinin Batı Müziği Bestecileri Üzerindeki Etkisi” Ulakbilge, Cilt: 6 Sayı: 28 ss 1147-1159SARIBOĞA, Bahar Ve AKINCI, Çiler (2017). “Antik Yunan Toplumunda ve Felsefesinde Müzik ve Flüt Çalgısı” AKÜ Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, Cilt 3 Sayı: 6 ss 1-16ŞEN, Ülkü Sevim (2015). Müzik Estetiği Üzerine. (1. Baskı) Ankara: Pegem Akademi.YILDIRIM, Vural Ve KOÇ, Tarkan (2011) Müzik Felsefesine Giriş (5. Basım) İstanbul: Bağlam Yayıncılık.