Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi

Elif Karakaş; Perim Fatma Türker; Emine Aksoydan

Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Depresyon dünya genelinde yaygın psikiyatrik bir bozukluktur. Depresyon etiyolojisinde birbirleriyle ilişkili birçok faktör rol almaktadır. Yetersiz ve dengesiz beslenme, vitamin ve mineral eksiklikleri depresyon için risk faktörleri arasında sayılmakta ve D vitamini ile sodyum, potasyum, kalsiyum gibi başlıca diyetsel elektrolitlerin dengesizlikleri depresyonun biyolojik sebepleri arasında kabul edilmektedir. Bu çalışma, yetişkin bireylerde serum D vitamini, sodyum, potasyum ve kalsiyum düzeyleri ile depresyon durumu arasındaki ilişkinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Çalışma Kastamonu Devlet Hastanesi dahiliye polikliniğine başvuran, gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden, yaşları 18-64 yıl arasında olan bireyler üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada bireylere depresyon durumunu değerlendirmek amacıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve demodrofik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıkları, hastalıklarına ilişkin bilgileri tespit etmek amacıyla anket formu uygulanmıştır. Bireylerin beslenme durumları ile ilgili bilgiler 24 saatlik besin tüketim kaydı ile saptanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri ve vücut bileşim analizi alınmıştır. Biyokimyasal bulgular bireylerin dosyalarındaki bulgulardan kaydedilmiştir. Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 33.89 ±10.07 yıl (BDÖ ≥17:33.65±10.47 yıl, BDÖ <17:34.02±9.91 yıl) olarak belirlenmiştir. BDÖ ≥17 grubunda 31 kadın, 10 erkek olmak üzere toplam 41 kişi, BDÖ <17 grubunda ise 51 kadın, 26 erkek olmak üzere toplam 77 kişi bulunmaktadır. Çalışmaya katılan bireylerin 25-Hidroksi Vitamin D (25-OH Vitamin D) ortalama değeri BDÖ ≥17 grubu için 13,79±7.83 ng/mL, BDÖ <17 grubu için 12.14±9.18 ng/mL’dir. İki grup arasındaki farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Her iki grupta sodyum, potasyum, kalsiyum değerleri ortalamasının referans aralıklar içinde olduğu belirlenmiş ve gruplar arası farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Kan parametrelerinden serum hemoglobin (Hb) ve hematokrit (Hct) düzeyleri açısından iki grup arasındaki istatistiksel farkların anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Çalışamaya katılan bireyler BDÖ puanlarına göre iki gruba ayrılıp, serum D vitamini, sodyum, potasyum, kalsiyum düzeyleri incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Anglin, R. E., Samaan, Z., Walter, S. D., & McDonald, S. D. (2013). Vitamin D deficiency and depression in adults: systematic review and meta-analysis. Br J Psychiatry, 202, 100-107. doi:10.1192/bjp.bp.111.106666
Arpaci, I., Baloglu, M., Ozteke Kozan, H. I., & Kesici, S. (2017). Individual Differences in the Relationship Between Attachment and Nomophobia Among College Students: The Mediating Role of Mindfulness. J Med Internet Res, 19(12), e404. doi:10.2196/jmir.8847
Baysal, A., Aksoy, M., Besler, H., Bozkurt, N., Keçecioğlu, S., Merdol, T., . . . Yıldız, E. (2013). Diyet El Kitabı. Ankara: Hatipoğlu Baskı.
Bozkaya, G., Örmen, M., Bilgili, S., & Aksit, M. (2017). D vitamini için güneşten yeterince faydalanıyor muyuz. Türk Klinik Biyokimya Dergisi, 15(1), 24-29.
Çelik, F. H., & Hocaoğlu, Ç. (2016). Major depresif bozukluk’tanımı, etyolojisi ve epidemiyolojisi: bir gözden geçirme. Çağdaş Tıp Dergisi, 6(1), 51-66.
Güleç, G. (2016). Psikiyatrik Bozukluklar ve İntihar. Türkiye Klinikleri Psychiatry-SpecialTopics, 3, 21-25.
Hisli, N. (1988). Beck Depresyon Envanterinin gecerliligi uzerine bit calisma (A study on the validity of Beck Depression Inventory.). Psikoloji Dergisi., 6, 118-122.
Hisli, N. (1989). Beck depresyon envanterinin universite ogrencileri icin gecerliligi, guvenilirligi.(A reliability and validity study of Beck Depression Inventory in a university student sample). J. Psychol., 7, 3-13.

Holick, M. F., & Chen, T. C. (2008). Vitamin D deficiency: a worldwide problem with health consequences. Am J Clin Nutr, 87(4), 1080s-1086s. doi:10.1093/ajcn/87.4.1080S
Hoogendijk, W. J., Lips, P., Dik, M. G., Deeg, D. J., Beekman, A. T., & Penninx, B. W. (2008). Depression is associated with decreased 25-hydroxyvitamin D and increased parathyroid hormone levels in older adults. Arch Gen Psychiatry, 65(5), 508-512. doi:10.1001/archpsyc.65.5.508
Jamilian, H. R., Bagherzadeh, K., & Nazeri, Z. (2012). Comparison of the serum levels of vitamin D, parathyroid hormone, calcium, and phosphorous in individuals with major depression and schizophrenics with healthy subjects. Journal of Arak University of Medical Sciences, 14(6), 19-26.
Kesby, J. P., Eyles, D. W., Burne, T. H., & McGrath, J. J. (2011). The effects of vitamin D on brain development and adult brain function. Mol Cell Endocrinol, 347(1-2), 121-127. doi:10.1016/j.mce.2011.05.014
Lai, J. S., Hiles, S., Bisquera, A., Hure, A. J., McEvoy, M., & Attia, J. (2014). A systematic review and meta-analysis of dietary patterns and depression in community-dwelling adults. Am J Clin Nutr, 99(1), 181-197. doi:10.3945/ajcn.113.069880
Levy, N. A., & Janicak, P. G. (2000). Calcium channel antagonists for the treatment of bipolar disorder. Bipolar Disord, 2(2), 108-119. doi:10.1034/j.1399-5618.2000.020204.x
Lichtstein, D., Ilani, A., Rosen, H., Horesh, N., Singh, S. V., Buzaglo, N., & Hodes, A. (2018). Na(+), K(+)-ATPase Signaling and Bipolar Disorder. Int J Mol Sci, 19(8). doi:10.3390/ijms19082314
Mete, H. E. (2008). Kronik hastalık ve depresyon. Klinik Psikiyatri, 11(3), 3-18.
Milaneschi, Y., Hoogendijk, W., Lips, P., Heijboer, A. C., Schoevers, R., van Hemert, A. M., . . . Penninx, B. W. (2014). The association between low vitamin D and depressive disorders. Mol Psychiatry, 19(4), 444-451. doi:10.1038/mp.2013.36
Milaneschi, Y., Shardell, M., Corsi, A. M., Vazzana, R., Bandinelli, S., Guralnik, J. M., & Ferrucci, L. (2010). Serum 25-hydroxyvitamin D and depressive symptoms in older women and men. J Clin Endocrinol Metab, 95(7), 3225-3233. doi:10.1210/jc.2010-0347
Mohaddesi, H., Saei Ghare Naz, M., Najarzadeh, M., Yeganehpour, M., & Khalkhali, H. (2019). Correlation between Depression with Serum Levels of Vitamin D, Calcium and Magnesium in Women of Reproductive Age. J Caring Sci, 8(2), 117-119. doi:10.15171/jcs.2019.017
Musiol, I. M., Stumpf, W. E., Bidmon, H. J., Heiss, C., Mayerhofer, A., & Bartke, A. (1992). Vitamin D nuclear binding to neurons of the septal, substriatal and amygdaloid area in the Siberian hamster (Phodopus sungorus) brain. Neuroscience, 48(4), 841-848. doi:10.1016/0306-4522(92)90272-4
Nowak, K. L., Yaffe, K., Orwoll, E. S., Ix, J. H., You, Z., Barrett-Connor, E., . . . Chonchol, M. (2018). Serum Sodium and Cognition in Older Community-Dwelling Men. Clin J Am Soc Nephrol, 13(3), 366-374. doi:10.2215/cjn.07400717
Opie, R. S., Itsiopoulos, C., Parletta, N., Sanchez-Villegas, A., Akbaraly, T. N., Ruusunen, A., & Jacka, F. N. (2017). Dietary recommendations for the prevention of depression. Nutr Neurosci, 20(3), 161-171. doi:10.1179/1476830515y.0000000043
Ozdemir, O., Soyoral, Y. U., Isik, M., Ozdemir, P. G., & Balahoroglu, R. (2014). Is there any relationship between sodium and depression? Journal of Mood Disorders, 4(4), 163.
Öğüş, E., Sürer, H., Kılınç, A., Fidancı, V., Yılmaz, G., Dindar, N., & Karakaş, A. (2015). D Vitamini düzeylerinin aylara, cinsiyete ve yaşa göre değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 15(1).
Quirk, S. E., Williams, L. J., O'Neil, A., Pasco, J. A., Jacka, F. N., Housden, S., . . . Brennan, S. L. (2013). The association between diet quality, dietary patterns and depression in adults: a systematic review. BMC Psychiatry, 13, 175. doi:10.1186/1471-244X-13-175
Shafi, M., Taufiq, F., Mehmood, H., Afsar, S., & Badar, A. (2018). Relation between Depressive Disorder and Iron Deficiency Anemia among Adults Reporting to a Secondary Healthcare Facility: A Hospital-Based Case Control Study. J Coll Physicians Surg Pak, 28(6), 456-559. doi:10.29271/jcpsp.2018.06.456
Silverstone, P. H. (1990). Depression increases mortality and morbidity in acute life-threatening medical illness. J Psychosom Res, 34(6), 651-657. doi:10.1016/0022-3999(90)90109-h
Türkiye'ye Özgü Besin ve Beslenme Rehberi 2015 (TÜBER). (2016). Ankara, T.C. Sağlık Bakanlığı.
Vafa, M., Azizi-Soleiman, F., Kazemi, S. M., Salehi, M., Zaeri, F., Abiri, B., . . . Safavi, M. (2019). Comparing the effectiveness of vitamin D plus iron vs vitamin D on depression scores in anemic females: Randomized triple-masked trial. Med J Islam Repub Iran, 33, 64. doi:10.34171/mjiri.33.64
Widmer, J., Mouthon, D., Raffin, Y., Chollet, D., Hilleret, H., Malafosse, A., & Bovier, P. (1997). Weak association between blood sodium, potassium, and calcium and intensity of symptoms in major depressed patients. Neuropsychobiology, 36(4), 164-171. doi:10.1159/000119378
Zhao, G., Ford, E. S., Li, C., & Balluz, L. S. (2010). No associations between serum concentrations of 25-hydroxyvitamin D and parathyroid hormone and depression among US adults. Br J Nutr, 104(11), 1696-1702. doi:10.1017/s0007114510002588

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Beslenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Karakaş Bu kişi benim
Türkiye

Perim Fatma Türker
Türkiye

Emine Aksoydan
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2020

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA68KN58GJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakaş, E., Türker, P. F., & Aksoydan, E. (2020). Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 80-95. https://izlik.org/JA68KN58GJ

AMA

1.Karakaş E, Türker PF, Aksoydan E. Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi. Busbid. 2020;5(2):80-95. https://izlik.org/JA68KN58GJ

Chicago

Karakaş, Elif, Perim Fatma Türker, ve Emine Aksoydan. 2020. “Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5 (2): 80-95. https://izlik.org/JA68KN58GJ.

EndNote

Karakaş E, Türker PF, Aksoydan E (01 Ağustos 2020) Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5 2 80–95.

IEEE

[1]E. Karakaş, P. F. Türker, ve E. Aksoydan, “Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi”, Busbid, c. 5, sy 2, ss. 80–95, Ağu. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68KN58GJ

ISNAD

Karakaş, Elif - Türker, Perim Fatma - Aksoydan, Emine. “Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 5/2 (01 Ağustos 2020): 80-95. https://izlik.org/JA68KN58GJ.

JAMA

1.Karakaş E, Türker PF, Aksoydan E. Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi. Busbid. 2020;5:80–95.

MLA

Karakaş, Elif, vd. “Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 2, Ağustos 2020, ss. 80-95, https://izlik.org/JA68KN58GJ.

Vancouver

1.Elif Karakaş, Perim Fatma Türker, Emine Aksoydan. Yetişkinlerde D Vitamini ve Elektrolitlerin Depresyon ile Olan İlişkisinin İncelenmesi. Busbid [Internet]. 01 Ağustos 2020;5(2):80-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68KN58GJ