Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma, yaşlı bireylerde kırılganlık ile malnütrisyon ilişkisini incelemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Karaman İl Merkezine bağlı huzurevlerinde yaşayan, 65 yaş ve üzeri, Demans-Alzheimer tanısı olmayan, iletişim kurulabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 76 yaşlı ile yürütülmüştür. Bireylerin sosyo-demografik özelliklerini içeren bir anket formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi, baldır çevresi) ile el kavrama gücü araştırmacı tarafından belirlenmiştir. Yaşlı bireylerde kırılganlık saptamak için ‘Edmonton Kırılganlık Ölçeği’, malnütrisyon durumunu saptamak için ‘MNA (Mini Nutrisyonel Değerlendirme)’ kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22,0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya, 50’si (%65,8) erkek, 26’sı (%34,2) kadın olmak üzere yaş ortalaması 75,9 ± 7,91 yıl olan 76 yaşlı birey katılmıştır. Yaşlıların Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması 28,2 ± 6,75 kg/m2’tir. Yaşlıların MNA’ya göre beslenme durum dağılımları değerlendirildiğinde; bireylerin %17,1’i malnütrisyonlu (erkeklerin %10’u kadınların %30,8’i), %29,0’u malnütrisyon riski altında (erkeklerin %36’sı, kadınların %15,4’ü) ve %53,9’u normal nutrisyonel duruma (erkeklerin %54’ü, kadınların %53,8’i) sahip olduğu bulunmuştur. Yaşlı bireylerin cinsiyete göre malnutrisyon durumları arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0,05). Edmonton skoru değerlendirildiğinde yaşlıların; %28,9’unun kırılgan olmadığı (erkeklerin %36’sı, kadınların %15,4’ü), %18,4’ünün görünürde savunmasız (erkeklerin %26’sı, kadınların %3,8’i), %14,5’inin hafif kırılgan (erkeklerin %12’si, kadınların %19,2’si), %15,8’inin orta kırılgan (erkeklerin %12’si, kadınların %23,1’i), %22,4’ünün şiddetli kırılgan (erkeklerin %14’ ü, kadınların %38,5’i) olduğu bulunmuştur. Kırılganlık durumu açısından cinsiyetler arası fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0,05). Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin Edmonton kırılganlık ölçek puanları ile MNA puanları arasındaki ilişki incelendiğinde, hem erkek hem de kadın yaşlı bireylerin kırılganlık ile malnütrisyon ölçek puanları arasında negatif yönlü önemli bir ilişki belirlenmiştir (r:-0,336, r: -0,662; p< 0,05).
Sonuç: Bu çalışmada kırılganlık ile malnütrisyon arasında önemli ilişki bulunmuş, yaşlılarda malnütrisyonun gelişmesinde kırılganlığın etkisi de göz önüne alınmalı ve değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alkan, Ş. B. ve Rakıcıoğlu, N. (2019). Kırılgan yaşlılarda beslenme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10 (2), 184-189.
- Amiri, S., Behnezhad, S. ve Hasani, J. (2020). Body Mass Index and risk of frailty in older adults: A systematic review and meta-analysis. Obesity Medicine, 18, 100196.
- Aygör, H.E., Fadıloğlu, Ç., Şahin, S., Aykar, F.Ş. ve Akçiçek, F. (2018). Validation of Edmonton Frail Scale into Elderly Turkish Population. Archives Gerontology and Geriatrics, 76, 133-137.
- Balcı, E., Şenol, V., Eşel, E., Günay, O. ve Elmalı, F. (2012). 65 yaş ve üzeri bireylerin depresyon ve malnutrisyon durumları arasındaki ilişki. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi, 10 (1), 37-43.
- Başıbüyük, G.Ö. (2017). Huzurevinde kalan yaşlılarda malnütrisyon sıklığı. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (2), 339-348.
- Bildik, F. (2019). Geriatrik sendromlar. Demircan A. Editör. (Der.), Geriatrik Aciller içinde (ss. 13-21). Ankara: Türkiye Klinikleri.
- Boulos, C., Salameh, P. ve Barberger-Gateau, P. (2016). Malnutrition and frailty in community dwelling older adults living in a rural setting. Clinical Nutrition, 35, 138-143.
- Can, B. (2017). Fiziksel kırılganlık. Türkiye Klinikleri Journal of Geriatrics- Special Topics, 3 (1), 1-5.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Beslenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
23 Nisan 2021
Kabul Tarihi
6 Ağustos 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: BESLENME ÖZEL SAYISI
APA
İncedal Irgat, S., & Kızıltan, G. (2021). Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(BESLENME ÖZEL SAYISI), 88-100. https://izlik.org/JA76NX99XU
AMA
1.İncedal Irgat S, Kızıltan G. Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi. Busbid. 2021;6(BESLENME ÖZEL SAYISI):88-100. https://izlik.org/JA76NX99XU
Chicago
İncedal Irgat, Serap, ve Gül Kızıltan. 2021. “Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 (BESLENME ÖZEL SAYISI): 88-100. https://izlik.org/JA76NX99XU.
EndNote
İncedal Irgat S, Kızıltan G (01 Aralık 2021) Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 BESLENME ÖZEL SAYISI 88–100.
IEEE
[1]S. İncedal Irgat ve G. Kızıltan, “Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi”, Busbid, c. 6, sy BESLENME ÖZEL SAYISI, ss. 88–100, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76NX99XU
ISNAD
İncedal Irgat, Serap - Kızıltan, Gül. “Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6/BESLENME ÖZEL SAYISI (01 Aralık 2021): 88-100. https://izlik.org/JA76NX99XU.
JAMA
1.İncedal Irgat S, Kızıltan G. Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi. Busbid. 2021;6:88–100.
MLA
İncedal Irgat, Serap, ve Gül Kızıltan. “Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy BESLENME ÖZEL SAYISI, Aralık 2021, ss. 88-100, https://izlik.org/JA76NX99XU.
Vancouver
1.Serap İncedal Irgat, Gül Kızıltan. Yaşlı Bireylerde Kırılganlık ile Malnütrisyon İlişkisi. Busbid [Internet]. 01 Aralık 2021;6(BESLENME ÖZEL SAYISI):88-100. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76NX99XU