Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi
Öz
Diyabet, günümüz insanlarının yaşam koşullarından dolayı tüm dünyada hızla yayılmakta olan ve yüksek mortalite ve morbidite riski taşıyan bir hastalıktır. Tip 1 diyabet, pankreatik B hücrelerinin oldukça spesifik bir şekilde tahrip edilmesinden kaynaklanmakta ve kronik hiperglisemi ile sonuçlanmaktadır. Tip 1 diyabetli bireylerin hayatta kalabilmesi için kronik olarak eksojen insülin enjeksiyonu yapılması gerekmektedir. Son yıllardaki veriler Tip 1 diyabet insidansının artmakta olduğunu göstermektedir. Diyabet yönetiminin önemli bir amacı aşırı hipoglisemi olmadan erişilebilen normal hemoglobin A1c'yi (HbA1c) elde etmektir. Egzersiz, kas büzülme hızına, kuvvetine ve enerji substratlarının kullanımına bağlı olarak aerobik ve anaerobik olmak üzere iki farklı kategoriye ayrılmaktadır. Bu iki egzersiz kategorisi, diyabetli kişilerde kan glikoz düzeyleri üzerinde farklı etkilere sahiptir. Tip 1 diyabetli bireyler, sürekli orta şiddette egzersiz sırasında ve sonrasında hipoglisemiye duyarlıyken; aralıklı yüksek şiddette egzersiz sırasında hiperglisemiye duyarlıdırlar. Hipoglisemi, egzersizden sonra 24-36 saate kadar sürebilir veya gecikebilir. Egzersizin; terleme, baş dönmesi ve yorgunluk gibi bazı hipoglisemi semptomlarını maskelediği bilinmektedir. Tip 1 diyabetli kişiler egzersiz sırasında glikoz seviyelerini doğru olarak tahmin edemeyebilir veya hipoglisemik hissedemeyebilirler. İnsülin ile tedavi edilen hastalar; kan glikozu monitorizasyonu, insülin enjeksiyonun yeri ve miktarı, uygun diyet takviyesi ile ilgili bazı basit kurallara uyarak egzersize bağlı hipoglisemi ve hiperglisemi riskini sınırlayabilirler.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abacı, A. A., Böber, E., & Büyükgebiz, A. (2008). Tip 1 diyabetin uzun dönem izlemi. Güncel Pediatri Dergisi, 6, 111-8.
- Bahadır, Ç. T. & Atmaca , H. (2012). Diyabet ve egzersiz. Deneysel ve Klinik Tıp Dergisi, 29, 16-22.
- Bonoto, B. C., Araujo, V. E., Godoi, I. P., Lemos, L. L. P., Godman, B., Bennie, M. ve ark. (2017). Efficacy of mobile apps to support the care of patients with diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. JMIR, 5(3):e4.
- Casa, D.J., Guskiewicz, K.M., Anderson, S.A., Courson ,R.W., Heck, J.F. , Jimenez, C.C. ve ark. (2012). National athletic trainers’ association position statement: Preventing sudden death in sports. Journal of athletic training, 47 (1), 96-118.
- Feo, P.D., Loreto, C.D., Ranchelli, A., Fatone, C., Gambelunghe, G., Lucidi, P., & Santeusanio ,F. (2006). Exercise and diabetes. Acta Biomed, 1, 14-17.
- Gomez, A.M. , Gomez, C. , Aschner, P., Veloza, A., Munoz ,O. , Rubio, C., Vallejo, S. (2015). Effect of performing morning versus afternoon exercise on glycemic control and hypoglycemia frequency in type 1 diabetes patients on sensor–augmented insülin pump therapy. Journal of Diabetes Science and Technology, 9 (3), 619-624.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Beslenme
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2017
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2017
Kabul Tarihi
21 Haziran 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 2 Sayı: 1
APA
Köse, B., & Asırlı, G. (2017). Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(1), 27-43. https://izlik.org/JA45FR86WW
AMA
1.Köse B, Asırlı G. Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi. Busbid. 2017;2(1):27-43. https://izlik.org/JA45FR86WW
Chicago
Köse, Beril, ve Gizem Asırlı. 2017. “Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2 (1): 27-43. https://izlik.org/JA45FR86WW.
EndNote
Köse B, Asırlı G (01 Ağustos 2017) Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2 1 27–43.
IEEE
[1]B. Köse ve G. Asırlı, “Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi”, Busbid, c. 2, sy 1, ss. 27–43, Ağu. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45FR86WW
ISNAD
Köse, Beril - Asırlı, Gizem. “Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2/1 (01 Ağustos 2017): 27-43. https://izlik.org/JA45FR86WW.
JAMA
1.Köse B, Asırlı G. Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi. Busbid. 2017;2:27–43.
MLA
Köse, Beril, ve Gizem Asırlı. “Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 2, sy 1, Ağustos 2017, ss. 27-43, https://izlik.org/JA45FR86WW.
Vancouver
1.Beril Köse, Gizem Asırlı. Tip 1 Diyabetli Sporcularda Glisemik Komplikasyonlar: Önlenmesi ve Yönetimi. Busbid [Internet]. 01 Ağustos 2017;2(1):27-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45FR86WW