Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi

Zeki Çağın Onbaşı; Mehtap Akçil Ok

Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi

Öz

Günümüzde şişmanlık hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yüksek prevalans göstermekle birlikte, tüm dünyada ölüm nedenleri arasında beşinci sırada yer almaktadır. Birçok kronik hastalık ile ilişkilendirilmiş olan şişmanlığın tedavisinde yüksek miktarda sağlık harcamaları yapılmasından dolayı yerel yönetimler, şişmanlığın önlenmesi adına devlet politikaları geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Şişmanlığın tedavisinde beslenme ile ilişkili pek çok farklı yöntem olduğu bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir. Şişmanlığın önlenmesinde en önemli adımlar olan bireylerin sağlıklı besin seçimleri yapabilme ve beslenme ile ilişkili bilgileri yaşam tarzına dönüştürebilmeleri, bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ve beslenme eğitimleri ile ilişkili olmaktadır. Bu derlemede şişmanlığın tedavisinde kullanılan diyetsel yaklaşımlar ile beslenme eğitimi ve beslenme bilgi düzeyinin beslenme durumu, vücut kompozisyonu ve şişmanlık gibi farklı parametreler arasındaki ilişki ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktaç, S., Sabuncular, G., Kargin, D., ve Güneş, F. E. (2018). Evaluation of nutrition knowledge of pregnant women before and after nutrition education according to sociodemographic characteristics. Ecology of Food and Nutrition, 57(6), 441-455.
Aladağ, N. (2004). Birinci basamakta erişkin obezitesinin yönetimi. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 24, 508-517.
Almasi, N., ve Rakıcıoğlu, N. (2021). Assessing the level of nutrition knowledge and its association with dietary intake in university students. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 274-280.
Alzaben, A. S., Alnashwan, N. I., Alatr, A. A., Alneghamshi, N. A., ve Alhashem, A. M. (2021). Effectiveness of a nutrition education and intervention programme on nutrition knowledge and dietary practice among princess nourah bint abdulrahman university’s population. Public Health Nutrition, 24(7), 1854-1860.
Amenya, P. C. A., Annan, R. A., Apprey, C., ve Agbley, E. N. (2021). The relationship between nutrition and physical activity knowledge and body mass index-for-age of school-aged children in selected schools in Ghana. Heliyon, 7(11), E08298.
Barber, T. M., Kabisch, S., Pfeiffer, A. F., ve Weickert, M. O. (2020). The health benefits of dietary fibre. Nutrients, 12(10), 3209.
Brinkworth, G. D., Noakes, M., Clifton, P. M., ve Bird, A. R. (2009). Comparative effects of very low-carbohydrate, high-fat and high-carbohydrate, low-fat weight-loss diets on bowel habit and faecal short-chain fatty acids and bacterial populations. British Journal of Nutrition, 101(10), 1493-1502.
Brown, J., Clarke, C., Johnson Stoklossa, C., ve Sievenpiper, J. (2020). Canadian adult obesity clinical practice guidelines: medical nutrition therapy in obesity management. 28 Şubat 2022 tarihinde https://obesitycanada.ca/guidelines/nutrition/ adresinden erişildi.

Contento, I. R. (2008). Nutrition education: linking research, theory, and practice. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 17(1),176-179
Engin, A. (2017). The definition and prevalence of obesity and metabolic syndrome. Obesity and Lipotoxicity, 1-17.
Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., ... ve Martínez-González, M. A. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 368(14), 1279-1290.
Ezzati, M., Lopez, A. D., Rodgers, A. A., ve Murray, C. J. (2004). Comparative quantification of health risks: global and regional burden of disease attributable to selected major risk factors. 28 Şubat 2022 tarihinde https://apps.who.int/iris/handle/10665/42770 adresinden erişildi.
Freire, R. (2020). Scientific evidence of diets for weight loss: different macronutrient composition, intermittent fasting, and popular diets. Nutrition, 69, 110549.
Harris, L., Hamilton, S., Azevedo, L. B., Olajide, J., De Brún, C., Waller, G., ... ve Ells, L. (2018). Intermittent fasting interventions for treatment of overweight and obesity in adults: a systematic review and meta-analysis. JBI Evidence Synthesis, 16(2), 507-547.
Hwalla, N., ve Jaafar, Z. (2021). Dietary management of obesity: a review of the evidence. Diagnostics, 11(1), 24.
Kim, S. J., De Souza, R. J., Choo, V. L., Ha, V., Cozma, A. I., Chiavaroli, L., ... Sievenpiper, J. L. (2016). Effects of dietary pulse consumption on body weight: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. The American Journal of Clinical Nutrition, 103(5), 1213-1223.
Koliaki, C., Spinos, T., Spinou, Μ., Brinia, Μ. E., Mitsopoulou, D., ve Katsilambros, N. (2018). Defining the optimal dietary approach for safe, effective and sustainable weight loss in overweight and obese adults. Healthcare (Basel, Switzerland), 6(3), 73.
Ledikwe, J. H., Rolls, B. J., Smiciklas-Wright, H., Mitchell, D. C., Ard, J. D., Champagne, C., ... Appel, L. J. (2007). Reductions in dietary energy density are associated with weight loss in overweight and obese participants in the premıer trial. The American Journal of Clinical Nutrition, 85(5), 1212-1221.
Martin, K. A., Mani, M. V., ve Mani, A. (2015). New targets to treat obesity and the metabolic syndrome. European Journal of Pharmacology, 763, 64-74.
Mattson, M. P., Moehl, K., Ghena, N., Schmaedick, M., ve Cheng, A. (2018). Intermittent metabolic switching, neuroplasticity and brain health. Nature Reviews Neuroscience, 19(2), 81-94.
Miketinas, D., Bray, G., Sacks, F., ve Champagne, C. (2017). Fiber ıntake, dietary energy density, and adherence to diet assignment are positively associated with weight‐loss in free‐living adults consuming calorie‐restricted diets at 6‐month follow‐up: the pounds lost study. The Federation of American Societies for Experimental Biology Journal, 31, 796-802.
Onbaşı, Z. Ç. (2018). Adölesan voleybol oyuncularının beslenme bilgi düzeyleri, beslenme durumları ile sıvı tüketimlerine beslenme eğitiminin etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi, Ankara
Patterson, R. E., Laughlin, G. A., Sears, D. D., Lacroix, A. Z., Marinac, C., Gallo, L. C., ... ve Villaseñor, A. (2015). Intermittent fasting and human metabolic health. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 115(8), 1203
Price, C., Cohen, D., Pribis, P., ve Cerami, J. (2017). Nutrition education and body mass index in grades k‐12: a systematic review. Journal Of School Health, 87(9), 715-720.
Reynolds, A., Mann, J., Cummings, J., Winter, N., Mete, E., ve Te Morenga, L. (2019). Carbohydrate quality and human health: a series of systematic reviews and meta-analyses. The Lancet, 393(10170), 434-445.
Sánchez-Díaz, S., Yanci, J., Castillo, D., Scanlan, A. T., ve Raya-González, J. (2020). Effects of nutrition education interventions in team sport players. A systematic review. Nutrients, 12(12), 3664.
Schembri, L., Curran, J., Collins, L., Pelinovskaia, M., Bell, H., Richardson, C., ... ve Palermo, C. (2016). The effect of nutrition education on nutrition‐related health outcomes of aboriginal and torres strait ıslander people: a systematic review. Australian and New Zealand Journal of Public Health, 40(1), 42-47.
Smethers, A. D., ve Rolls, B. J. (2018). Dietary management of obesity: cornerstones of healthy eating patterns. Medical Clinics of North America, 102(1), 107-124.
T.C Sağlık Bakanlığı, Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Yaşam Daire Başkanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2017). Obezite. 28 Şubat 2022 tarihinde https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/obezite/obezitenin-nedenleri.html adresinden erişildi.
Tam, R., Beck, K. L., Manore, M. M., Gifford, J., Flood, V. M., ve O'Connor, H. (2019). Effectiveness of education interventions designed to improve nutrition knowledge in athletes: a systematic review. Sports Medicine (Auckland, N.Z.), 49(11), 1769-1786.
Thorning, T. K., Bertram, H. C., Bonjour, J. P., De Groot, L., Dupont, D., Feeney, E., ve Givens, I. (2017). Whole dairy matrix or single nutrients in assessment of health effects: current evidence and knowledge gaps. The American Journal of Clinical Nutrition, 105(5), 1033-1045.
Trumbo, P., Schlicker, S., Yates, A. A., Poos, M., Food and Nutrition Board of the Institute of Medicine ve The National Academies (2002). Dietary reference intakes for energy, carbohydrate, fiber, fat, fatty acids, cholesterol, protein and amino acids. Journal of the American Dietetic Association, 102(11), 1621-1630.
U.S. Department of Agrıculture-Food and Nutrition Service (USDA-FNS). (2010). Nutrition education and promotion: the role of FNS in helping low-income families make healthier eating and lifestyle choices. 28 Şubat 2022 tarihinde https://fns-prod.azureedge.net/sites/default/files/nutritionedrtc.pdf adresinden erişildi.
U.S. Department Of Health And Human Services ve U.S. Department Of Agriculture. (U.S HHS ve USDA) (2015). 2015–2020 dietary guidelines for Americans. 8th edition. 28 Şubat 2022 tarihinde http://health.gov/dietaryguidelines/2015/guidelines/ adresinden erişildi.
Valmórbida, J. L., Goulart, M. R., Busnello, F. M., ve Pellanda, L. C. (2017). Nutritional knowledge and body mass index: a cross-sectional study. Revista Da Associação Médica Brasileira, 63, 736-740.
Williams, L. T., Barnes, K., Ball, L., Ross, L. J., Sladdin, I. ve Mitchell, L. J. (2019). How effective are dietitians in weight management? A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. In Healthcare 7, 20.
World Health Organization (WHO). (2021). Obesity and overweight. 16 Mart 2022 tarihinde https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight adresinden erişildi
Wyon, M. A., Hutchings, K. M., Wells, A., ve Nevill, A. M. (2014). Body mass index, nutritional knowledge, and eating behaviors in elite student and professional ballet dancers. Clinical Journal Of Sport Medicine, 24(5), 390-396.
Yıldırım, M., Akyol, A., ve Ersoy, G. (2008). Şişmanlık (obezite) ve fiziksel aktivite enerji dengesinin aktivite yönüne bir bakış. Ankara: Klasmat Matbaacılık.
Zhang, X., Qi, Q., Zhang, C., Smith, S. R., Hu, F. B., Sacks, F. M., ... Qi, L. (2012). Fto genotype and 2-year change in body composition and fat distribution in response to weight-loss diets: the pounds lost trial. Diabetes, 61(11), 3005-3011

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Beslenme

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zeki Çağın Onbaşı ^*
Türkiye

Mehtap Akçil Ok
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2022

Kabul Tarihi

17 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA55BH24KY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Onbaşı, Z. Ç., & Akçil Ok, M. (2022). Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 49-65. https://izlik.org/JA55BH24KY

AMA

1.Onbaşı ZÇ, Akçil Ok M. Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi. Busbid. 2022;7(1):49-65. https://izlik.org/JA55BH24KY

Chicago

Onbaşı, Zeki Çağın, ve Mehtap Akçil Ok. 2022. “Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 (1): 49-65. https://izlik.org/JA55BH24KY.

EndNote

Onbaşı ZÇ, Akçil Ok M (01 Nisan 2022) Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7 1 49–65.

IEEE

[1]Z. Ç. Onbaşı ve M. Akçil Ok, “Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi”, Busbid, c. 7, sy 1, ss. 49–65, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55BH24KY

ISNAD

Onbaşı, Zeki Çağın - Akçil Ok, Mehtap. “Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 7/1 (01 Nisan 2022): 49-65. https://izlik.org/JA55BH24KY.

JAMA

1.Onbaşı ZÇ, Akçil Ok M. Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi. Busbid. 2022;7:49–65.

MLA

Onbaşı, Zeki Çağın, ve Mehtap Akçil Ok. “Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 1, Nisan 2022, ss. 49-65, https://izlik.org/JA55BH24KY.

Vancouver

1.Zeki Çağın Onbaşı, Mehtap Akçil Ok. Ağırlık Yönetiminde Yaklaşımlar ve Beslenme Bilgi Düzeyi ile İlişkisi. Busbid [Internet]. 01 Nisan 2022;7(1):49-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55BH24KY