Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi

Anıl Yıldız; Gül Kızıltan

Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Tip 2 diyabetli ve prediyabetli bireylerde, anormal yeme davranışları ile bireylerin depresyon durumlarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan bu araştırmaya, Ağustos 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Bitlis ilinde bir devlet hastanesinin diyabet kliniğine doktor tarafından yönlendirilen ve çalışmaya gönüllü katılmayı kabul eden diyabet ve prediyabet tanısı almış 100 birey katılmıştır. Bireylerin demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin sorular içeren araştırmacılar tarafından geliştirilen anket formu uygulanmıştır. Bireylerin anormal yeme davranışları, Gece Yeme Anketi, Duygusal Yeme Ölçeği ve Aşırı Besin İsteği Ölçeği (ABİS) ile değerlendirilmiştir. Bireylerin depresyon durumları da Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiş olup çalışmaya başlamadan önce gerekli tüm izinler alınmıştır. Bulgular: Belirtilen tarihler arasında, çalışmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan bireylerin %50’si Tip 2 diyabetli, %50’si prediyabetlidir. Tip 2 diyabetli bireylerin yaş ortalaması 51,9±10,21 yıl iken, prediyabetli bireylerin yaş ortalaması 51,5±10,79 yıl olarak saptanmıştır. Bireylerin %60’ı kadın, %40’ı erkektir. Tip 2 diyabetli ve prediyabetli bireylerin gece yeme, duygusal yeme ve ABİS ölçek puanları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Orta ve üstü depresyon düzeyine sahip bireylerin ve hafif düzeyde depresyona sahip bireylerin duygusal yeme puanları sırasıyla; 8,8±4,91 ve 7,5±4,89 bulunmuştur (p<0,05). Depresyon durumunun bütün sınıflandırmalarında gece yeme puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonucunda Tip 2 diyabetli bireylerde anormal yeme davranışlarının, tıbbi beslenme tedavisi danışmanlığında diyetisyen aracılığıyla sorgulanması gerektiği, depresyonun duygusal yeme ve gece yeme davranışları için bir risk faktörü olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Allison, K. C., Lundgren, J. D., O’Reardon, J. P., Martino, N.S., Sarwer, D. B. ve Wadden, T.A. (2008). The Night Eating Questionnaire (NEQ): Psychometric properties of a measure of severity of the night eating syndrome. Eating Behaviors, 9, 62–72.
Altınok, A., Marakoğlu, K., ve Kargın, N. Ç. (2016). Evaluation of quality of life and depression levels in individuals with Type 2 diabetes. Journal of Family Medicine and Primary Care, 5(2), 302-308.
Arslantaş, H., Dereboy, F., Yüksel, R. ve İnalkaç, S. (2019). Duygusal yeme ölçeği’nin türkçe çevirisinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 30, 1-10.
Atasoy, N., Saracli, O., Konuk, N., Ankarali, H., Guriz, S., Akdemir, A., ...Atik, L. (2014). The reliability and validity of Turkish version of The Night Eating Questionnaire in psychiatric outpatient population. Anadolu Psıkıyatrı Dergısı-Anatolıan Journal Of Psychıatry, 15,(3), 238-247.
Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J. ve Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of general psychiatry, 4(6), 561-571.
Cepeda-Benito, A., Gleaves, D. H., Williams, T. L. ve Erath, S. A. (2000). The development and validation of the state and trait food-cravings questionnaires. Behavior therapy, 31(1), 151-173.
Delahanty, L. M., Pan, Q., Jablonski, K. A., Aroda, V. R., Watson, K. E., Bray, G. A., ...Franks, P. W. Diabetes Prevention Program Research Group. (2014). Effects of weight loss, weight cycling, and weight loss maintenance on diabetes incidence and change in cardiometabolic traits in the Diabetes Prevention Program. Diabetes Care, 37(10), 2738-2745.
Dias, L. S., Nienov, O. H., Goelzer Neto, C. F. ve Schmid, H. (2018). Unsteady walking as a symptom in type 2 diabetes mellitus: independent association with depression and sedentary lifestyle and no association with diabetic neuropathy. Brazilian Journal of Medical and Biological Research, 51(5), e6605

Ferrannini, E., Nannipieri, M., Williams, K., Gonzales, C., Haffner, S. M. ve Stern, M. P. (2004). Mode of onset of type 2 diabetes from normal or impaired glucose tolerance. Clinical Diabetology, 5(2), 105- 112.
Garaulet, M., Canteras, M., Morales, E., López-Guimerà, G., Sánchez-Carracedo, D. ve Corbalán-Tutau, M. D. (2012). Validation of a questionnaire on emotional eating for use in cases of obesity; the Emotional Eater Questionnaire (EEQ). Nutrición hospitalaria, 27(2), 645-651.
Herpertz, S., Albus, C., Kielmann, R., Hagemann-Patt, H., Lichtblau, K., Köhle, K., ...Senf, W. (2001). Comorbidity of diabetes mellitus and eating disorders: a follow-up study. Journal of psychosomatic research, 51(5), 673-678.
Hisli, N. (1989). Beck depresyon envanterinin universite ogrencileri icin gecerliligi, guvenilirligi.(A reliability and validity study of Beck Depression Inventory in a university student sample). J. Psychol., 7, 3-13.
Huang, Q., Liu, H., Suzuki, K., Ma, S. ve Liu, C. (2019). Linking what we eat to our mood: a review of diet, dietary antioxidants, and depression. Antioxidants, 8(9), 376.
International Diabetes Federation. IDF diabetes atlas. 10th edition, Brussels, Belgium: 2021. Erişim adresi : https://diabetesatlas.org/ adresinden 20.11.2022 tarihinde erişildi
Kenardy, J., Mensch, M., Bowen, K., Green, B. ve Dalton, J. (2001). Disordered eating in type 2 diabetes. Eating Behaviors, 2, 183–192.
Knol, M. J., Twisk, J. W., Beekman, A. T., Heine, R. J., Snoek, F. J., ve Pouwer, F. (2006). Depression as a risk factor for the onset of type 2 diabetes mellitus. A meta-analysis. Diabetologia, 49(5), 837-845.
Konttinen, H., Van Strien, T., Männistö, S., Jousilahti, P., ve Haukkala, A. (2019). Depression, emotional eating and long-term weight changes: a population-based prospective study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 16(1), 1-11.
Müftüoğlu, S., Kızıltan, G. ve Akçil Ok, M. (2017). Majör Depresyon Hastaları İçin" Aşırı Besin İsteği" Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 13-22.
Nicolau, J., Romerosa, J. M., Rodríguez, I., Sanchís, P., Bonet, A., Arteaga, M., ...Masmiquel, L. (2020). Associations of food addiction with metabolic control, medical complications and depression among patients with type 2 diabetes. Acta diabetologica, 57(9), 1093-1100.
Rothman, A. J., Sheeran, P., ve Wood, W. (2009). Reflective and automatic processes in the initiation and maintenance of dietary change. Annals of Behavioral Medicine, 38(suppl_1), 4-17.
Salinero-Fort, MA., Gómez-Campelo, P., San Andrés-Rebollo, F.J, Cárdenas-Valladolid, J., AbánadesHerranz, J. C., Carrillo de Santa Pau, E.,…De Burgos-Lunar C. MADIABETES Research Group, (2018). Prevalence of depression in patients with type 2 diabetes mellitus in Spain (the DIADEMA Study): results from the MADIABETES cohort. BMJ Open. 2018;8(9):e020768.
Soykan, Ş. (2018). Diyabetı̇k olan/olmayan obez bı̇reylerde dı̇yabetı̇n gece yeme sendromuna etkı̇sı̇. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Okan Ünı̇versı̇tesı̇ Sağlık Bı̇lı̇mlerı̇ Enstı̇tüsü, İstanbul.
Stunkard, A. J., Grace, W. J., ve Wolff, H. G. (1955). The night-eating syndrome: a pattern of food intake among certain obese patients. The American journal of medicine, 19(1), 78-86.
Tabák, A. G., Herder, C., Rathmann, W., Brunner, E. J., ve Kivimäki, M. (2012). Prediabetes: a high-risk state for diabetes development. The Lancet, 379(9833), 2279-2290.
Tekin, T., ve Öner, N. (2020). Üniversite Öğrencilerinde Öğrenim Türü ve Cinsiyetin Gece Yeme Sendromuna Etkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (1), 141-147.
Whiting, D. R., Guariguata, L., Weil, C. ve Shaw, J. (2011). IDF diabetes atlas: Global estimates of the prevalence of diabetes for 2011 and 2030. Diabetes research and clinical practice, 94(3), 311-321.
World Health Organization. (2011). Use of glycated haemoglobin (HbA1c) in diagnosis of diabetes mellitus: abbreviated report of a WHO consultation (No. WHO/NMH/CHP/CPM/11.1). World Health Organization.
Van De Laar, F. A., Van De Lisdonk, E. H., Lucassen, P. L., Stafleu, A., Mulder, J., Van den Hoogen, H. J. M., ...Van Weel, C. (2006). Eating behaviour and adherence to diet in patients with Type 2 diabetes mellitus. Diabetic medicine, 23(7), 788-794.
Yu, J. H., Shin, M. S., Kim, D. J., Lee, J. R., Yoon, S. Y., Kim, S. G., ...Kim, M. S. (2013). Enhanced carbohydrate craving in patients with poorly controlled Type 2 diabetes mellitus. Diabetic medicine, 30(9), 1080-1086.
Zurita-Cruz, J. N., Manuel-Apolinar, L., Arellano-Flores, M. L., Gutierrez-Gonzalez, A., Najera-Ahumada, A. G., ve Cisneros-Gonzalez, N. (2018). Health and quality of life outcomes impairment of quality of life in type 2 diabetes mellitus: a cross-sectional study. Health and quality of life outcomes, 16(1), 1- 7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Beslenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Anıl Yıldız
0000-0002-8628-7617
Türkiye

Gül Kızıltan Bu kişi benim
0000-0001-5012-5838
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA97EM39TU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldız, A., & Kızıltan, G. (2023). Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 173-187. https://izlik.org/JA97EM39TU

AMA

1.Yıldız A, Kızıltan G. Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi. Busbid. 2023;8(2):173-187. https://izlik.org/JA97EM39TU

Chicago

Yıldız, Anıl, ve Gül Kızıltan. 2023. “Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (2): 173-87. https://izlik.org/JA97EM39TU.

EndNote

Yıldız A, Kızıltan G (01 Ağustos 2023) Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 2 173–187.

IEEE

[1]A. Yıldız ve G. Kızıltan, “Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi”, Busbid, c. 8, sy 2, ss. 173–187, Ağu. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97EM39TU

ISNAD

Yıldız, Anıl - Kızıltan, Gül. “Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/2 (01 Ağustos 2023): 173-187. https://izlik.org/JA97EM39TU.

JAMA

1.Yıldız A, Kızıltan G. Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi. Busbid. 2023;8:173–187.

MLA

Yıldız, Anıl, ve Gül Kızıltan. “Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi”. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 2, Ağustos 2023, ss. 173-87, https://izlik.org/JA97EM39TU.

Vancouver

1.Anıl Yıldız, Gül Kızıltan. Diyabet Kliniğine Başvuran Bireylerde Anormal Yeme Davranışlarının ve Depresyon Durumunun Değerlendirilmesi. Busbid [Internet]. 01 Ağustos 2023;8(2):173-87. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97EM39TU