Savunma Sanayinde Çalışan Beyaz Yakalı Bireylerde İş Stresi, Sezgisel Yeme ve Fiziksel Aktivite Düzeyleri Arasındaki İlişki

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 452 - 466, 31.12.2025

Şeydanur Ertürk Dulkadir , İrem Olcay Eminsoy

Öz

Amaç: Bu çalışma, Ankara ilindeki savunma sanayi firmalarında çalışan beyaz yakalı bireylerin iş stresi, sezgisel yeme ve fiziksel aktivite düzeylerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ankara ilindeki savunma sanayi firmalarında çalışan, beyaz yakalı iş tanımına uyan, 24-64 yaşları arasında 60 kadın 92 erkek olmak üzere toplamda 152 katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylere yüz yüze anket uygulanmış, bireylerin demografik özellikleri ve genel yaşam alışkanlıkları, iş stresi düzeyleri, sezgisel yeme düzeyleri, fiziksel aktivite düzeyleri ve beslenme durumları sorgulanmıştır.
Bulgular: Fazla mesai yapan katılımcıların iş stresi düzeyinin yapmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Sezgisel yeme davranışları ile iş stresi düzeyi arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Sezgisel yeme davranışları ile fiziksel aktivite düzeyi arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Tüm katılımcılar önerilen fiziksel aktivite düzeylerini karşılamakta olup erkeklerin fiziksel aktivite düzeyleri kadınlardan anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05).
Sonuç: Bulgular yüksek iş stresinin sağlıklı yeme alışkanlıklarını engelleyebileceğine ve fiziksel aktivitenin ise sezgisel beslenmeyi destekleyici bir faktör olduğuna işaret etmektedir. İş yaşamındaki stresi azaltmaya yönelik girişimlerin, sezgisel yeme davranışlarını olumlu etkileyerek çalışanların genel sağlık durumuna katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beslenme durumu , iş stresi , fiziksel aktivite , sezgisel yeme

Etik Beyan

Bu çalışma Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu ve Etik Kurulu tarafından onaylanmış (Proje no:KA24/92) ve Başkent Üniversitesi Araştırma Fonunca desteklenmiştir.

Destekleyen Kurum

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

Proje Numarası

KA24/92

Kaynakça

• Akyüz, A., Şahin, B., ve Yıldız, F. (2021). Beyaz yakalı çalışanlarda fiziksel aktivite düzeyleri ve belirleyicileri. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 45–52.
• Alışır, G. (2024). Beyaz yakalı çalışanlarda iş stres durumu ve siberkondri düzeylerinin ultra işlenmiş gıda tüketimi ile ilişkisinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
• Baltaş, A., ve Baltaş, Z. (1993). Stres ve başa çıkma yolları (14th ed.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Baltaş, Z., Atakuman, Y., Duman, Y. (1998). Standardization of the Perceived Stress Scale: Perceived Stress in Middle Managers. Stress and Anxiety Research Society the International Conference. Boğaziçi University, İstanbul, July 10-12.
• Bas, M., Karaca, K. E., Saglam, D., Arıtıcı, G., Cengiz, E., Köksal, S., ve Buyukkaragoz, A. H. (2017). Turkish version of the Intuitive Eating Scale-2: Validity and reliability among university students. Appetite, 114, 391-397.
• Bozan, D. S. (2022). Yiyecek hizmeti alan mavi ve beyaz yakalı çalışanların iş tatmini düzeylerinin beslenme durumuna etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi, Ankara.