An Examination of Trust in The Healthcare System: The Case of Konya

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 3, 418 - 436, 31.12.2025

Hilal Akman Dömbekci , Gamze Kırlı

Öz

Aim: The interaction between healthcare providers and recipients is vital for the entire healthcare system. This interaction and communication cannot be sustained without trust. Studies measuring trust in the healthcare system have linked individuals' varying levels of trust to specific sociodemographic characteristics. This study aims to measure the level of trust in healthcare systems among individuals living in the province of Konya.
Material and Method: The “Multidimensional Trust in Healthcare Systems Scale (MTHCSS)” was used in the research. The sample of the study consisted of individuals aged 18 and over living in Konya. A survey was administered to 398 individuals as part of the research. Data analysis was performed using the SPSS 30.0 program.
Results: The average total score for multidimensional trust in healthcare services was 54.22. The average total score for trust in healthcare personnel was calculated as 32.78. The average trust score for cost-covering institutions was 12.19. The average level of trust in institutions within the healthcare system was determined to be 9.25 (The redundant sentence "The average level of trust in institutions within the healthcare system was determined to be 9.25" has been removed). The study found no significant difference in the level of trust in the healthcare system between women and men. Although there was no statistically significant difference between age groups, an upward trend in confidence levels was observed among the older age group. However, it was found that as participants' educational status increased, their level of confidence in the healthcare system decreased.
Conclusion: Overall, it was observed that participants' level of trust in the healthcare system was moderate.

Anahtar Kelimeler

Healthcare , Trust , Healthcare Professionals

Etik Beyan

Permission for the research was obtained from the Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee of the Faculty of Health Sciences, Selçuk University, with decision number 1098 dated November 27, 2024.

Destekleyen Kurum

The authors declare that they did not receive any financial support for the completion of this work.

Teşekkür

We would like to thank the Scientific Research Program Coordination of Selçuk University. We would like to thank the participants who contributed to the study.

SAĞLIK SİSTEMİNE DUYULAN GÜVENİN İNCELEMESİ: KONYA ÖRNEĞİ

Öz

Amaç; Sağlık hizmet sunucuları ve hizmeti alanlar arasındaki etkileşim sağlık sistemlerinin bütünü için hayati önem taşımaktadır. Bu etkileşim ve iletişim güven olmaksızın sürdürülemez. Sağlık sistemine duyulan güvenin ölçüldüğü çalışmalarda bireylerin farklı güven düzeyine sahip olmaları birtakım sosyodemografik özelliklerle ilişkilendirilmiştir. Bu çalışma ile Konya ilinde yaşayan bireylerin sağlık sistemlerine olan güven düzeyini ölçmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem; Araştırmada “Sağlık Bakım Sistemine Çok Boyutlu Güven Ölçeği (Multidimensional Trust in HealthCare Systems Scale-MTHCSS)’kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Konya’da yaşayan 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 398 kişiye anket uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 30.0 programı ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular; Sağlık hizmetlerine çoklu güven toplam puanı ortalaması 54,22’dir. Sağlık personeline duyulan güven toplam puanı ortalaması 32,78 olarak hesaplanmıştır. Giderleri karşılayan kurumlara yönelik güven puanı ortalaması 12,19’dur. Sağlık sisteminde yer alan kurumlara duyulan güvenin ortalaması ise 9,25 olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda kadın ve erkekler arasında sağlık bakım sistemine güven düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş grupları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmasa da ileri yaş grubunda güven düzeylerinde artış eğilimi olduğu gözlenmektedir. Ancak katılımcıların eğitim durumu arttıkça sağlık bakım sistemine güven düzeylerinin azalmakta olduğu bulunmuştur.
Sonuç; Genel olarak katılımcıların sağlık sistemine yönelik güven düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Sağlık Hizmetleri , Sağlık Çalışanları , Güven

Etik Beyan

Araştırma için Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan 27.11.2024 tarih 1098 karar sayı ve numaralı izin alınmıştır

Destekleyen Kurum

Yazarlar çalışmanın gerçekleştirilmesi için herhangi bir finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Teşekkür

Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Programı Koordinatörlüğüne teşekkür ederiz. Çalışmaya katkıda bulunan katılımcılara teşekkür ederiz.

Kaynakça

• Ahluwalia S. C., Edelen M. O., Qureshi N. ve Etchegaray, J. M. (2021). Trust in experts, not trust in national leadership, leads to greater uptake of recommended actions during the COVID‐19 pandemic. Risks Hazards Crisis Public Policy, 12, 283–302. https://doi.org/10.1002/rhc3.12219302
• Bardakçı, G. H., Göktaş, M., Sırça, S., Demiralp, İ., ve Aslan, Y. (2023). COVID-19 pandemi döneminde sağlık sistemine duyulan güvenin çok boyutlu olarak değerlendirilmesi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 25-38.
• Baroudi, M., Goicolea, I., Hurtig, A. K., ve San-Sebastian, M. (2022). Social factors associated with trust in the health system in northern Sweden: a cross-sectional study. BMC Public Health, 22(1), 881.
• Bayın Donar, G. Hancıoğlu Başköy, Y. Arslan, D. T. ve Yeşilaydın, G. (2024). Sağlık bakım sistemine duyulan güven düzeyinin belirlenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(2), 290-302. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1404809
• Diğer, H. ve Ardıç, M. (2023). Sağlık sistemine güvensizlik düzeyini belirlemeye yönelik bir araştırma: Tokat ilinde bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(4), 1518-1530.
• Dinç, L., Korkmaz, F., ve Karabulut, E. (2013). A validity and reliability study of the multidimensional trust in health-care systems scale in a Turkish patient population. Social Indicators Research, 113(1), 107–120. doi: 10.1007/s11205-012-0084-y
• Egede, L. E. ve Ellis, C. (2008). Development and testing of the multidimensional trust in health care systems scale. Journal of General Internal Medicine, 23, 808- 815.
• Ertong Attar, G. (2011). Niklas Luhmann’ın sosyal sistemler kuramı ve güven tartışmaları bağlamında sağlık sistemi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 3-26. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000032
• Freidson, E. (1970). Profession of Medicine: A Study of the Sociology of Applied Knowledge, New York: Dodd, Mead and Co.
• Fukuyama, F. (2009). Büyük çözülme: insan doğası ve toplumsal düzenin yeniden oluşturulması. Profil Yayıncılık.
• Hupcey, J. E., Penrod, J., Morse, J. M. ve Mitcham, C. (2001). An exploration and advancement of the concept of trust. Journal of Advanced Nursing, 36, 282-293. https://doi.org/10.1046/j.1365- 2648.2001.01970.x
• Giddens, A. (2004). Modernliğin sonuçları (E. Kuşdil, Çev). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Gilson, L. (2003). Trust and the development of health care as a social institution. Social science & medicine, 56(7), 1453-1468. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(02)00142-9
• Karakuş, S ve Kantaş Yılmaz, F. (2022). Sağlık hizmetlerine duyulan güvenin analizi. Turkish Studies- Economics, Finance, Politics. DOI: 10.7827/TurkishStudies.62017
• Luhmann, N. (1979) Trust and Power: Two Works by Niklas Luhmann. New York: John Wiley&Sons. Mechanic, D. (1996). Changing medical organization and the erosion of trust. The Milbank Quarterly, 74(2), 171–189. https://doi,org/10,2307/3350245
• Nal, M. (2021). Türkiye’de sağlık hizmetleri sistemine güven. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-10.
• Ozawa, S. ve Sripad, P. (2013). How do you measure trust in the health system? a systematic review of the literatüre. Social Science & Medicine, 91, 10-14.
• Rodwin, M. A. (1995). Medicine, money, and morals: physicians' conflicts of interest, Oxford University Press.
• Sarbazi, E., Sadeghi-Bazargani, H., Sheikhalipour, Z., Farahbakhsh, M., Ala, A., ve Soleimanpour, H. (2024). Trust in medicine: a scoping review of the instruments designed to measure trust in medical care studies. Journal of Caring Sciences, 13(2), 116. doi: 10.34172/jcs.33152.
• Schilke, O., Reimann, M., ve Cook, K. S. (2021). Trust in social relations. Annual Review of Sociology, 47(1), 239-259. https://doi.org/10.1146/annurev-soc-082120-082850
• World Health Organization, (2000)
• Wu, Q, Jin, Z ve Wang, P (2022). The relationship between the physician-patient relationship, physician empathy, and patient trust. Journal of General Internal Medicine, 1388–1393 https://doi,org/10,1007/s11606-021-07008-9
• Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri, Detay Yayıncılık, Ankara.