PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ VE YAPAY ZEKA

Öz

Yapay zeka (YZ), makinelerin genellikle insanlar tarafından gerçekleştirilen ve genellikle “zeka” olarak adlandırılan bilişsel faaliyetleri gerçekleştirme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Sağlık hizmetlerinde, YZ genellikle sağlık çalışanlarının hastalarına daha verimli ve etkili bakım sağlamalarına yardımcı olmak için tasarlanmış bilgisayar yazılımı veya uygulamaları şeklinde bulunur. Bu derleme çalışmasının amacı, psikiyatri hemşireliği hizmetlerinde yapay zeka kullanımının sağladığı kolaylıkları ve riskleri değerlendirmektir. Yapay zeka uygulamalarının psikiyatri hemşireliği alanına entegrasyonu, hemşirelerin hastalarla olan terapötik ilişkilerini geliştirmekte ve klinik karar verme süreçlerini desteklemektedir. Özellikle kişiselleştirilmiş bakım planları, semptom izleme ve risk değerlendirmesinde alanlarında YZ’nin umut vadeci olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte tedavi süreci; empatik dinleme, gözlem ve etkili iletişim gibi güven ve anlayışı teşvik etmek için çok önemli olan bir dizi beceri gerektirir. Bu beceriler, etkili tedavi için hayati önem taşıyan bir bağlantı kurulmasına yardımcı olur. YZ teknolojilerinin bu sürece entegrasyonunun kolay olmayacağı düşünülmektedir. Ek olarak veri güvenliği, veri yanlılığı ve mahremiyet ihlalleri gibi etik sorunlar da gündeme gelmektedir. Psikiyatri hemşireliğinde YZ’ nin daha geniş ve etik bir çerçevede kullanılması, ruh sağlığı hizmetlerinin kalitesini artırabileceği gibi bireysellikten uzak ve çeşitli ihlaller oluşturan durumların da oluşmasına sebep olabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak YZ’ nin bu alanda etkili bir şekilde kullanılması için hemşirelerin YZ teknolojisi konusunda eğitilmesi ve etik kurallar çerçevesinde uygulamaların oluşturulması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zeka
• hemşirelik
• psikiyatri
• psikiyatri hemşireliği

PSYCHIATRIC NURSING AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Öz

Artificial Intelligence (AI) is defined as the ability of machines to perform cognitive activities usually performed by humans, often referred to as “intelligence”. In healthcare, AI is often found in the form of computer software or applications designed to help healthcare professionals provide more efficient and effective care to their patients. The aim of this review study is to evaluate the benefits and risks of using artificial intelligence in psychiatric nursing services. The integration of artificial intelligence applications into the field of psychiatric nursing improves nurses’ therapeutic relationships with patients and supports clinical decision-making processes. AI has been found to be promising, especially in the areas of personalized care plans, symptom monitoring and risk assessment. However, the treatment process requires a range of skills such as empathic listening, observation and effective communication, which are crucial for promoting trust and understanding. These skills help to establish a connection that is vital for effective treatment. It is thought that the integration of AI technologies into this process will not be easy. In addition, ethical issues such as data security, data bias and privacy violations are also raised. It is thought that the use of AI in a broader and ethical framework in psychiatric nursing may increase the quality of mental health services, but may also cause situations that are far from individuality and constitute various violations. As a result, it is thought that nurses should be trained on AI technology and practices should be established within the framework of ethical rules in order to use AI effectively in this field.

Anahtar Kelimeler

• Artificial intelligence
• nursing
• psychiatry
• psychiatric nursing

Kaynakça

1. Akgerman, A., Özdemir Yavuz, E.D., Kavaslar, İ., ve Güngör, S. (2022). Yapay zekâ ve hemşirelik. Sağlık Bilimlerinde Yapay Zekâ Dergisi, 2(1), 21-27. https://doi.org/10.52309/jaihs.v2i1.36
2. Alruwaili, M.M., Abuadas, F.H., Alsadi, M., Alruwaili, A.N., Ramazan, O.M.E., Shaban, M.,… ve El Arab, R. A. (2024). Exploring nurses’ awareness and attitudes toward artificial intelligence: Implications for nursing practice. Digital Health, 10, 1-10. https://doi.org/10.1177/20552076241271803
3. ANA Ethics Advisory Board. (May 3, 2025). ANA Position Statement: The Ethical Use of Artificial Intelligence in Nursing Practice" OJIN: The Online Journal of Issues in Nursing, 30(2). 1 Aralık 2025 tarihinde https://ojin.nursingworld.org/table-of-contents/volume-30-2025/number-2-may-2025/the-ethical-use-of-artificial-intelligence-in-nursing-practice/ adresinden erişildi.
4. Ayhan, Y. (2023). The impact of artificial intelligence on psychiatry: benefits and concerns-an assay from a disputed 'author'. Turkish Journal of Psychiatry, 34(2), 65-67.
5. Bahar, A. (2025). Artificial Intelligence and Mental Health Nursing: Benefits and Challanges. In Yavaş Çelik, M., ve Birimoğlu Okuyan, C. (Eds.). Current Issues in Nursing I. (ss.15). Livre de Lyon. 29 Kasım 2025 tarihinde https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=coySEQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA15&dq=Artificial+Intelligence+and+Clinical+Judgment:+Implications+for+Psychiatric+Nursing+Practice&ots=2g7BuTwxy5&sig=JMBuokhrsrUsfsKK2InHvsURAU8&redir_esc=y#v=onepage&q=Artificial%20Intelligence%20and%20Clinical%20Judgment%3A%20Implications%20for%20Psychiatric%20Nursing%20Practice&f=fals adresinden erişildi.
6. Bain, E. E., Shafner, L., Walling, D. P., Othman, A. A., Chuang-Stein, C., Hinkle, J., ve Hanina, A. (2017). Use of a novel artificial intelligence platform on mobile devices to assess dosing compliance in a phase 2 clinical trial in subjects with schizophrenia. JMIR mHealth and uHealth, 5(2), e7030.