İnme Rehabilitasyonunda Klinik Ölçümler ve Değerlendirmeler: Aktivite ve Katılım

Öz

İnme, dünya genelinde yetişkinlerde uzun dönem sakatlığın önde gelen nedenlerinden biri olan akut bir serebrovasküler sendromdur. İnme sonrasında bireylerde motor fonksiyon kaybı, spastisite, duyu bozuklukları, bilişsel etkilenmeler ve benzeri birçok nörolojik problem ortaya çıkarak günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanmaya ve toplumsal katılımda azalmalara yol açmaktadır. Fonksiyonu geliştirmeyi ve özrü en aza indirmeyi amaçlayan tedavi programlarının planlaması için bireyin işlevselliğinin ve sağlık durumunun doğru bir şekilde anlaşılması gerekmektedir. İnme hastalarının aktivite ve katılım seviyesinin belirlenmesi, fizyoterapi ve rehabilitasyonun başarısının değerlendirilmesinde kritik bir öneme sahiptir. Bu derlemede inme hastalarında aktivite ve katılımın değerlendirilmesi için üst ekstremite, gövde, denge, yürüme, günlük yaşam aktiviteleri ve yorgunluk için sık kullanılan klinik ölçüm ve değerlendirmeler Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması (ICF) bakış açısı ile ele alınarak detaylı şekilde açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• engelliğin değerlendilmesi
• inme
• nörolojik rehabilitasyon
• sağlığın uluslararası sınıflandırılması
• yaşam kalitesi

Clinical Measurements and Assessments in Stroke Rehabilitation: Activity and Participation

Öz

Stroke is an acute cerebrovascular syndrome that is one of the leading causes of long-term disability in adults worldwide. Following a stroke, individuals experience numerous neurological problems such as loss of motor function, spasticity, sensory disturbances, cognitive impairments, and others, leading to limitations in daily living activities and reduced social participation. Accurate understanding of an individual's functionality and health status is essential for planning treatment programs aimed at improving function and minimizing disability. Determining the activity and participation levels of stroke patients is critical in evaluating the success of physiotherapy and rehabilitation. This review examines the commonly used clinical measurements and assessments for upper extremity, trunk, balance, gait, daily living activities, and fatigue in stroke patients, from the the International Classification of Functioning, Disability, and Health (ICF) perspective.

Anahtar Kelimeler

• Disability evaluation
• stroke
• neurological rehabilitation
• international classification of functioning,
• quality of life

Kaynakça

1. Akın, B., ve Emiroğlu, O. (2007). Rivermead mobilite indeksi (RMİ) Türkçe formunun yaşlılarda geçerlilik ve güvenilirliği. Turkish Journal of Geriatrics, 10(3), 124–130.
2. Alaca, N. (2020). Frenchay aktiviteler indeksinin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin değerlendirmesi ile kültürel adaptasyonu. Sakarya Tıp Dergisi, 10(4), 556–564.
3. Andersen, C. W., ve Kristensen, M. T. (2019). Performance stability and interrater reliability of culturally adapted 10-meter walking test for Danes with neurological disorders. Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, 28(9), 2459–2467.
4. Armutlu, K., Keser, İ., Korkmaz, N., Akbıyık, D. İ., Sümbüloğlu, V., Güney, Z., ve Karabudak, R. (2007). Psychometric study of Turkish version of Fatigue Impact Scale in multiple sclerosis patients. Journal of the Neurological Sciences, 255(1–2), 64–68.
5. Ayhan, Ç., Büyükturan, Ö., Kirdi, N., Yakut, Y., ve Güler, Ç. (2014). The Turkish version of the Activities-Specific Balance Confidence (ABC) Scale: Cultural adaptation, validation and reliability in older adults. Turkish Journal of Geriatrics, 17(2).