Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi

Fatma Yıldırmış

Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi

Öz

Sözlü tarih, geçmişe dair bilgi ve anıların ağızdan ağıza, nesilden nesile aktarıldığı ve yazılı belgelerle kaydedilmediği, yani sözlü iletişim yoluyla korunan bir tarih türüdür. Bu, sıradan insanların yaşadıkları deneyimleri, tanık oldukları olayları, hikâyeleri ve gelenekleri ağızlarından aktardıkları bir süreçtir. Sözlü tarih, yazılı tarihsel kaynakların eksik olduğu veya bulunmadığı durumlarda tarihi olayları ve toplumsal yaşamı anlamak için önemli bir kaynaktır. Bu çalışmada incelenen ürün ise ağıttır. Bu ağıt, geleneksel Türk halk şiirinin ağıt türüne özgü bir örnektir. Ölüm ve kayıp gibi evrensel temaları içeren ağıtlar, toplumun duygusal deneyimlerini ifade etmek ve paylaşmak için önemli araçlardır. Bu çalışma, Yörük kökenli bir aileye mensup olan Bekir Erdinli'nin ölümüne dair yazılmış bir ağıtı incelemeyi amaçlamaktadır. Bu ağıtın incelenmesi, sözlü tarih ve kültürel bellek açısından oldukça önemli bir kaynağı ele alırken, aynı zamanda özgün bir içeriğe sahip olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışma, sözlü kültürün korunması ve anlamının vurgulanması açısından önemli bir örnek sunar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Artun, E. (2008). Çukurova Ağıt Söyleme Geleneğinde Ölüm Dışı Söylenen Ağıtlar. Karadeniz. 1: 52-72.
Artun, E. (2016). Çukurova ve Kıbrıs Halk Kültüründe Ölümü Algılama. Folklor/Edebiyat. 22(85): 9-22.
Boratav, P. N. (1982). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul: Gerçek Yay.
Çobanoğlu, Ö. (2002). Halk Bilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
Çoruhlu, Y. (2011). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
Ekici, M. (2007). Halk Bilgisi Derleme ve İnceleme Yöntemleri. Ankara: Geleneksel Yayınevi. Elçin, Ş. (2005). Halk Edebiyatına Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
Gönen, S. (2005). Efsanelerde Kara Renginin Görünümü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 17: 225-236.
Görkem, İ. (2001). Türk Edebiyatında Ağıtlar- Çukurova Ağıtları- İnceleme Metinler. Ankara: Akçağ Yay.

Kaya, D. (2007). Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yay.
Oğuz, Ö. (2001). Halk Şiirinde Tür, Şekil ve Makam. Ankara: Akçağ Yay.
Sever, M. (2008). Toplumsal Bellek ve Geleneksel Eylem Bağlamında Bir Sözel Tarih Metninin Değerlendirilmesi. Millî Folklor. 77: 61-68.
Thompson, P. (1999). Geçmişin Sesi: Sözlü Tarih. çev. Şehnaz Layıkel. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Yardımcı, M. (2019). Başlangıcından Günümüze Türk Halk Şiiri. İzmir: Kanyılmaz Matbacılık.
Yıldırım, D. (1998). Türk Bitiği. Ankara: Akçağ Yayınları.
Şahin, Ö. (2004). Geçmiş, tarih ve sözlü tarih. Mülkiye Dergisi. 28(244): 111-126.
Metin, C. (2002). Sözlü tarih ve Türkiye’deki gelişimi. Türk Kültürü Dergisi. 40(469): 288-299.
Güçlü, M. (2013). Eğitim Tarihi Araştırmalarında Sözlü Tarih Uygulaması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 11(1): 100-113.
Avcı Akçalı, A. & Aslan E. (2012). Tarih Öğretiminin İyileştirilmesi Yolunda Alternatif Bir Yöntem: Sözlü Tarih. Kastamonu Eğitim Dergisi. 20(2): 669-688.
Mete, F. (2023). Atasözlerine Yansıyan Hayatlar: Gaziantep Atasözlerinde Aile. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi. 27(2): 407-414.
Ersoy, R. (2004). Sözlü Kültür Ve Sözlü Tarih İlişkisi Üzerine Bazı Görüşler. Milli Folklor. 61: 102-110.
Çaykent, Ö. (2015). Sözlü tarih. A. Şimşek (Ed.). Tarih İçin Metodoloji (126-134) içinde. Ankara: Pegem Akademi.
Dursun M. T. & Aydın Ç. (2022). Sosyal Bilim Araştırmalarında Sözlü Tarih Yöntemi. AÜSBD. 22(Özel Sayı 2): 1-18.
Aydın Mahmut (1918), Okuma Yazma Biliyor, Merhum, Yörükler Köyü, Merkez.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Yıldırmış ^*
0000-0003-2913-5489
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

23 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

26 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2023

Kabul Tarihi

19 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 12

IZ

https://izlik.org/JA94DY27NH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldırmış, F. (2023). Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(12), 1-11. https://izlik.org/JA94DY27NH

AMA

1.Yıldırmış F. Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;6(12):1-11. https://izlik.org/JA94DY27NH

Chicago

Yıldırmış, Fatma. 2023. “Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi”. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 (12): 1-11. https://izlik.org/JA94DY27NH.

EndNote

Yıldırmış F (01 Ekim 2023) Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 12 1–11.

IEEE

[1]F. Yıldırmış, “Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi”, Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 12, ss. 1–11, Eki. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94DY27NH

ISNAD

Yıldırmış, Fatma. “Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi”. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi 6/12 (01 Ekim 2023): 1-11. https://izlik.org/JA94DY27NH.

JAMA

1.Yıldırmış F. Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;6:1–11.

MLA

Yıldırmış, Fatma. “Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi”. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 12, Ekim 2023, ss. 1-11, https://izlik.org/JA94DY27NH.

Vancouver

1.Fatma Yıldırmış. Geleneksel İnanmalar Bağlamında Sözel Bir Tarih Metninin İncelenmesi. Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2023;6(12):1-11. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94DY27NH