Bâbâ Figânî ve Dîvânı
Öz
Fars edebiyatında sebk-i Hindî’nin kurucusu sayılan şair Bâbâ Figânî döneminde Horasan’da Sultan Hüseyin Mîrzâ Bâykarâ ve veziri Ali Şîr Nevâî, Azerbaycan’da Sultan Yâkub sayesinde şiir pazarı revaç kazanmıştır. Mollâ Câmî’nin şöhret bulması ve Bâbâ Figânî’nin meşhur olması yukarıda adı geçen sultanların edebiyatçıları himaye etmesi neticesinde olmuştur. Zor anlaşılan gazel, Figânî ile birlikte sade bir hal almıştır. Gazelleriyle meşhur olan Figânî’nin kasideleri de ilgi çekicidir. Figânî de Hâfız gibi dönemin siyasi mevzularını gazellerinde ifade etmiştir. Tezkire yazarları, çok güzel şiirler yazdığı için kendisini Hâfız-i Şîrâzî’ye benzeterek ona Hâfız-i Kûçek lakabını vermişler. Sürekli içki içen Figânî ömrünün sonlarında tövbe etmiştir. Bu makalede Figânî hakkında detaylı bilgiler verildikten sonra Dîvân’ı ele alınıp incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atrifî, Ali Ekber, "Bâbâ Figânî-i Şîrâzî" Dâiretü’l-Maârif-i Şîa, Tahran: Neşr-i Şehîd Saîd Muhibbî, c.3, 1371.
- Âzer-i Bîgdil, Lütf Ali Beg, Âteşkede-i Âzer, nşr. Seyyid Caʻfer Şehîdî, Tahran: Enteşârât-i Müessese-i Neşr-i Kitâb, 1337.
- Bâbâ Figânî-i Şîrâzî, Dîvân-i Eşʻâr-i Bâbâ Figânî-i Şîrâzî, nşr. Ahmed Süheylî-yi Hânsârî, Tahran: Şirket-i Nesebî-i Hâc Muhammed Hüseyin İkbâl, 1316.
- Dekâkî-i Belyânî, Takiyyüddîn Evhâdî, ʻArafâtü’l-ʻÂşıkîn ve ʻArasâtü’l-ʻÂrifîn, nşr. Muhsin Nâcî-i Nasrâbâdî, (Tahran: Enteşârât-i Esâtîr, c.5, 1388.
- Dihhodâ, Ali Ekber, Lügatnâme-i Dihhodâ, Tahran: Dânişgâh-ı Tahran Müessese-i Lügâtnâme-i Dihhodâ c.3, 1998.
- Ekberî, Menûçehr, “İstikbâl Der Şiʻr-i Fârsî ve Ehemmiyet-i Şiʻr-i Bâbâ Figânî Ez Nezer-i İstikbâl”, Mecele-i Dânişkede-i Edebiyyât ve ʻUlûm-i İnsânî-yi Dânişgâh-i Tehrân, Tahran: 1379.
- Hânlerî Kiyâ, Zehrâ, Ferheng-i Edebiyât-i Fârsî, Tahran: Enteşârât-i Bunyâd-i Ferheng-i İrân, 1969.
- Kezâî, Hâdî, Zindeginâme-i Şâʻirân ve Nivîsendegân (Ez Rûdekî Tâ Devletâbâdî) Tahran: Enteşârât-i Behzâd, 1386.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Çetin Kaska
0000-0002-1168-5522
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
24 Nisan 2019
Kabul Tarihi
20 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 4