Ortak Atasözlerinin Hikâyeleri: Farsî-Kurmancî-Zazakî-5
Öz
Bu makale karşılaştırmalı halk edebiyatıyla ilgilidir. Ortadoğu’nun eski halklarının dillerinden Farsça, Kurmancî ve Zazaki’de ortak atasözlerinin hikâyelerini ve kaynaklarını konu edinmektedir. Yer yer atasözleriyle ortak olan Arapça ve Türkçe atasözlerine de yer verilecektir. Atasözleri halkların tarihi süreçte şekillenen yaşam biçimini, adet ve geleneklerini ifade eden yasalar hükmündedir. Atasözleri yüzyılların geçmesiyle şekillenir ve toplumun ahlâkî, dinî ve dünyevî değerlerini ifade ederler. Toplumun tarihsel kültürünü kuşaktan kuşağa aktarırlar. Bazı kadın tiplerinin hilesi/şerri (fendê/şerrê jinan; weyin/ şer cinîyân) ile ilgili olan bu makale ve aynı konuyla ilgili seri halde yayımlanacak diğer makaleler adı geçen Müslüman halkların düşünsel, dilsel ve kültürel ortak değerlerine de ışık tutacaktır.
Anahtar Kelimeler
Atasözlerinin hikâyeleri,kadının fendi,ortak atasözleri,Farsça,Kurmancî,zazakî
Kaynakça
- Aksoy, Ömer Asım, Atasözleri ve Deyimler Sözlügü, I-II, İnkılâp İstanbul 1988.
- Albayrak, Nurettin, Türkiye Türkçesinde Atasözleri, Kapı Yayınları, İstanbul 2009.
- Avfî, Muhammed Sedîduddîn, Cevâmi’u’l-hikâyât ve Levâmi’u’r-rivâyât, (nşr. Cafer Şi’âr), Tahran 1370 hş.
- Azîmî, Muhendîs Sâdıq, Ferheng-i Bîst Hezâr Mesel û hikmet û Istılâh, Tahran 1382 hş.
- Bingöl, Abdulkadir, Gotinên Pêşiyan û Biwej, Weşanên Na, İzmir 2014.
- Büyük Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu (http://www.tdk.gov.tr/index. php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kelimesec=154854)
- Dêrşewî, Mele Mehmûd, Miştaxa Çiya Ji Gotinên Pêşîya, (Latinize: Serbest Zaxoyî) Stockholm 1989.
- Deştekî, ‘Omer Şeyxullâh, Pendî Kûrdî: Çîrokekey, Enstîtu-yê Kelepûrî Kurdistân, Hewlêr 2006.
- Dihqân, Behmen, Ferheng-i Câmi’-i Zarbu’l-meselhâ-yi Fârsî, Tahran 1383 hş.
- Dêhxodâ, Ali Ekber, Emsâl u Hikem, I-IV, Emîr Kebîr, 1363 hş.