Kurmancî’de Tekîd [di]’sı
Öz
[di] morfemî Kurmancî Kürtçesinde birbirinden farklı görevlerde kullanılmaktadır. Şimdiki zaman eki, edat, ayrıca bazı Kurmanc Kürtçesi ağızlarında tamlama eki olarak kullanılmaktadır. Aynı ek Klasik Kürt edebiyatında da kullanılmaktadır. Fakat Klasik Kürt Edebiyatı’nda özellikle Ehmedê Xanî’nin Mem û Zîn adlı eserinde tekid için kullanıldığı görülmektedir. Bu makalenin konusu [di]’nin tekid için kullanılmasıdır. Konunun amacı Kürdolog ve Klasik Kürt Edebiyatı uzmanlarının dikkatini sözkonusu [di]ya çekmektir. Bizce tekid [di]’sı dikkate alınırsa Klasik Kürt Edebiyatı daha iyi bir şekilde anlaşılacaktır. Konu için Kürtçe dilbilgisi çalışmaları, Kürtçe romanlar ve Kürtçe klasiklerden istifade edildi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, Hayrullah, Dîwana Şêx Ehmedê Feqîr, Metn û Lêkolîn, Weşanên Nûbiharê, İstanbul 2016.
- Aykaç, Yakup, Dîwana Hezîn (Metn, Lêkolîn û Fenheng), Teza Masterê Ya Neçapbûyî, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Bingöl 2015.
- Badıllı, Kemal, Türkçe İzahlı Kürtçe Grameri) Kürmançça Lehçesi), Ankara 1967
- Baqustanî, Mela ‘Eliyê, Dîwana Baqustanî, Metn û Lêkolîn: M. Zahir Ertekin, Weşanên Zanîngeha Soran, Bingöl 2017.
- ………………………., Sultan Şêxmûs, Metn û Lêkolîn: M. Zahir Ertekin, Weşanên Name, Stenbol 2018.
- Bateyî, Melayê, Mevlid-i Nebî, Weşanên Ayfa Basın, cih û dîroka çapê tune ye Bazîdî, Mela Mehmûdê, Cami’eya Risaleyan û Hikayetan Bi Zimanê Kurmancî, Amadekar: Ziya Avcı, Weşanên Lîs, İstanbul 2010.
- ……………………….., Mela Mehmûdê Bayezîdî, Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Lêkolîn: Jan Dost, Weşanên Nûbiharê, İstanbul 2010.
- Bedir-Xan, Celadet Alî, Elfabêya Kurdî Bingehên Gramera Kurmancî, Weşanên Nefelê, İstanbul 1998.
- Emîr Celadet Bedir Xan - Roger Lescot, Kürtçe Dilbilgisi (Kurmancî), Weşanên Dozê, İstanbul 2011.
- Bozarslan, M. Emin , Ferhenga Kurdî, Weşanên Deng, c.I, İstanbul 2011.