Araştırma Makalesi

Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup

Cilt: 5 Sayı: 10 30 Aralık 2019
PDF İndir

Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup

Öz

Feqîyê Teyran, klasik Kürt edebiyatının kurucularından biridir. Kendisini ve eserlerini zamanının diğer klasik şairlerinden ayıran tüm klasik Kürt şairleri arasında kendine özgü bir tarzı ve yöntemi vardır. Çağdaş şairlerin aksine, şiirlerini divan dilinde (eski Kürtçe kitapların yazıldığı sert dil) değil, halk diliyle yazdı. Şiir yazma yöntemi ve tarzı, diğer çağdaş şairlerden farklıdır. O kafiye ve azruz ölçüsüne bağlı kalmadı ve anlam, içerik, amaç ve düşüncelerini onlar için feda etmedi. Feqî kurmanci kaside ustasıdır. Şiirleri arasında gazel, mesnevi ve diğer klasik şiir türleri yoktur. Tüm şiirlerinde takma adını kullanır, şiirlerinin bir çoğunun tarihlerini yazdığı gibi bazılarında mekana da rastlamak mümkündür.Şiirlerini araştırarak, hayatını, yaşadığı yerleri, yaşam süresi ve tarihi hakkında pek çok bilgi edilebilir. Bu yazıda şiir tarzı ele alınacaktır. Henüz kimse tarafından atıfta bulunulmamış olan bu tarzını tanımlamak çok önemlidir. Bu yazıda Feqi›nin şiirlerini taradık, şiirlerinde kullandığı özellikleri tek tek belirledik ve tarzını şiirleriyle ortaya çıkarmaya çalıştık. Bunu akademik araştırmalarla, kültürel eserlerle ve edebi eserlerde üslupla ilgili kaynaklarla yaptık. Bu makale bir giriş, Feqi›nin hayatının bir özeti ve yirmi iki başlık ve sonuçtan oluşmaktadır. Her başlıkta Feqi›nin eserlerini zamanının şairlerinin eserlerinden ayırabilecek özelliklerle sunduk ve her başlık için şiirlerinden bazı bölümler inceledik. Şiirlerinin içeriğinin yardımıyla Feqi›nin belirli bir stile sahip olduğunu ve tarzının ondan sonraki şairleri de etkilediğini ve şiir yazma yöntemlerinde ondan ilham aldığı sonucuna vardık. Bu başlıklardan sonra ise yararlandığımız kaynaklar ve sonuç bölümü yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Feqî,Stil,Dil,Kafiye,Eşanlamlı

Kaynakça

  1. Abdulrreqîb Yûsif, Șaîrên Klasîkên Kurd, ji Weșanên Jîna Nû, Uppsala 1988.
  2. Abdurrahman Adak, Destpêka Edebîyata Kurdî ya Klasîk, Nûbihar, Sitenbol, 2013
  3. Arșîva A. Jaba, Mecme’a ‘Xezelîyatêd Șu’erayêd Kurmancan, “Qewlê Zenbîlfiroș”, Gufteyê Feqîyê Teyran.
  4. Arşîva pirtûkxan Berlînê, destnivîsa helbestên Feqîyê Teyran Bedî‘ ve Qafîye ve ‘Erûz, kitabê dersî, dewreyê Debîristan, sal 1354 hș.
  5. Ebdullah Ibrahîmî, Ferhengî Farsî- Kurdî Kawe, Dezgay Aras, Hewlêr 2012.
  6. Ebdurrehman Șerefkendî, Hejar, Dîwana Melayê Cizîrî, Intișarat-ê Sirûş, Tehran 1361,
  7. Elî Ekber, Dêhxuda, Lu’xetname, Reddul’ecuz’elessedir Hejar Mukrîyanî, Ferhengî Kurdî –Farsî Henbaneborîne, Intișarat-ê Sirûș, Tehran, 1369, hș.
  8. Hesen-ê Enverî, Ferheng-ê Bozorg-ê Soxen, çap-ê Dovum, Tehran 1382 hș r. 4016 “sebk”
  9. Izzedîn Mustefa Resûl, Jîyan û Berhemî Șa’îran: Feqê Teyran, ‘Elî Berdeșanî, Bextiyar Zîwer, Be’xda 1980.
  10. Kemaledîn Huseyn-ê Va’iz-ê Kașefî-yê, Sebiziwarî, Bedayi’ul-Efkar Fî Senayi’ul- Eș’ar, Tehran 1369, hș.

Kaynak Göster

APA
Cihani, P. (2019). Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, 5(10), 101-122. https://izlik.org/JA92WM39SL
AMA
1.Cihani P. Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup. BUYDED. 2019;5(10):101-122. https://izlik.org/JA92WM39SL
Chicago
Cihani, Perwiz. 2019. “Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup”. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi 5 (10): 101-22. https://izlik.org/JA92WM39SL.
EndNote
Cihani P (01 Aralık 2019) Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi 5 10 101–122.
IEEE
[1]P. Cihani, “Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup”, BUYDED, c. 5, sy 10, ss. 101–122, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WM39SL
ISNAD
Cihani, Perwiz. “Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup”. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi 5/10 (01 Aralık 2019): 101-122. https://izlik.org/JA92WM39SL.
JAMA
1.Cihani P. Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup. BUYDED. 2019;5:101–122.
MLA
Cihani, Perwiz. “Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup”. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, c. 5, sy 10, Aralık 2019, ss. 101-22, https://izlik.org/JA92WM39SL.
Vancouver
1.Perwiz Cihani. Feqîyê Teyran’ın Şiirlerinde Üslup. BUYDED [Internet]. 01 Aralık 2019;5(10):101-22. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WM39SL