Araştırma Makalesi

Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey

Cilt: 1 Sayı: 3 1 Ağustos 2005
  • Bülent Bozkurt
PDF İndir
EN TR

Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey

Öz

Shakespeare’in İngilizcesinin günümüz okuru için zor olduğundan söz edilir. Oysa, Shakespeare’in oyun ve şiirlerinin erken dönem Türkçe çevirilerinin dilini günümüz Türk okurunun anlaması hemen hemen imkansızdır. Çünkü, bu çevirilerin “eski yazı” denen Osmanlıca (Arapça) karakterlerle yazılmış olması bir yana, çevirmenlerin kullandıkları kelimelerin çoğu da artık kullanımdan kalkmıştır. Shakespeare’in oyunlarının Türkçe’ye çevrilmesi, 1940’larda ve 1960’larda, devletin bu amaçla seçkin akademisyenlere, aydınlara ve yazarlara görev vermesi sayesinde büyük bir ivme kazanmıştır. 2003 sonbaharı itibariyle, The Two Noble Kinsmen (İki Soylu Akraba) hariç, Shakespeare’in tüm oyunları ve soneleri Türkçe’ye çevrilmiştir. Bugün, Shakespeare’in oyunlarının yayınlanmış Türkçe çevirilerinin sayısı 110’u aşkındır. Oyunlardan bir bölümünün yarım düzineden fazla ayrı çevirisi bulunmaktadır. Bu bağlamda, listenin başında on bir çeviri ile Romeo ve Jülyet’i görüyoruz. Shakespeare çevirmenleri arasında, akademisyen ve yazarlar yanında, hukukçular, dil öğretmenleri, bir sigortacı, bir eski siyasetçi, ve üç cumhurbaşkanının özel kalemliği görevinde bulunmuş bir kişi dikkati çekiyor. Oyunların bir bölümü Fransızca’dan çevrilmiş ve, en azından bir süre, örneğin bir Julius Caesar çevirisinde olduğu gibi, Fransızca adını korumuş. Bu arada, 1960’lardan bu yana seyirci ve okurlar Shakespeare’in başlıca oyunlarını, kaynak metin olarak Fransızca çevirileri kullanan Sabahattin Eyüboğlu’nun çevirileriyle tanımış. A Midsummer Night’s Dream oyununun Bahar Noktası adlı uyarlaması, Shakespeare’in nisbeten geniş halk kitlelerine ulaşmasında, bir ölçüde “popülerleşmesinde” önemli rol oynamış. Burada akla şu soru geliyor: Acaba bazı okur ve seyirciler Shakespeare’i yanlış nedenlerle beğeniyor olabilir mi? Shakespeare’in söz sanatlarına düşkünlüğü, oyun ve şiirlerini Türkçe’ye çevirenler için özel bir güçlük yaratıyor: Türkçe’nin kendisi söz sanatları açısından çok zengin olduğundan, bazen çevirmen Shakespeare’in sanat içermeyen ifadeleri için yine “sanatsız” karşılık bulmakta zorluk çekebiliyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Enginun, İnci. Tanzimat Devrinde Shakespeare. İstanbul: Edebiyat Fak¸ltesi Basımevi, 1979.
  2. MoliËre. The Misanthrope and Other Plays. Tr. Donald M. Frame. New York: The New American Library, 1968.
  3. Shakespeare, William. The Complete Works. Ed. Peter Alexander. London: Collins, 1953
  4. Shakespeare, William. VI. Henry. «ev. Hamit «alışkan. Ankara: İmge Kitabevi, 1994.
  5. Shakespeare, William. Bahar Noktası. T¸rkÁe Sˆyleyen: Can Y¸cel. Ankara, Dost Kitabevi, 1984.
  6. Shakespeare, William. IV. Henry. «ev. B¸lent Bozkurt. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1992.
  7. Shakespeare, William. Hamlet. «ev. Sabahattin Ey¸boğlu. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1965.
  8. Shakespeare, William. Jules CÈsar (J¸l Sezar). «ev. Mehmet ޸kr¸. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası, 1930.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bülent Bozkurt Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2005

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2005 Cilt: 1 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, B. (2005). Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey. Cankaya University Journal of Arts and Sciences, 1(3), 43-54. https://izlik.org/JA57PM82XA
AMA
1.Bozkurt B. Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey. Cankaya University Journal of Arts and Sciences. 2005;1(3):43-54. https://izlik.org/JA57PM82XA
Chicago
Bozkurt, Bülent. 2005. “Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey”. Cankaya University Journal of Arts and Sciences 1 (3): 43-54. https://izlik.org/JA57PM82XA.
EndNote
Bozkurt B (01 Ağustos 2005) Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey. Cankaya University Journal of Arts and Sciences 1 3 43–54.
IEEE
[1]B. Bozkurt, “Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey”, Cankaya University Journal of Arts and Sciences, c. 1, sy 3, ss. 43–54, Ağu. 2005, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57PM82XA
ISNAD
Bozkurt, Bülent. “Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey”. Cankaya University Journal of Arts and Sciences 1/3 (01 Ağustos 2005): 43-54. https://izlik.org/JA57PM82XA.
JAMA
1.Bozkurt B. Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey. Cankaya University Journal of Arts and Sciences. 2005;1:43–54.
MLA
Bozkurt, Bülent. “Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey”. Cankaya University Journal of Arts and Sciences, c. 1, sy 3, Ağustos 2005, ss. 43-54, https://izlik.org/JA57PM82XA.
Vancouver
1.Bülent Bozkurt. Some Observations on the State -and Curiositiesof Shakespeare Translation in Turkey. Cankaya University Journal of Arts and Sciences [Internet]. 01 Ağustos 2005;1(3):43-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57PM82XA