TR
EN
YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ
Öz
21. yüzyılın ilk çeyreğinde küresel ekonomik düzende yaşanan dönüşüm, serbest ticaret anlayışının yerini giderek daha belirgin bir şekilde korumacı yaklaşımlara bırakmasına neden olmuş; bu durum, “yeni merkantilizm” olarak adlandırılan politika eğilimlerinin küresel ölçekte yeniden yükselişe geçmesine zemin hazırlamıştır. Yeni merkantilist stratejiler, tarihsel kökleri klasik merkantilizme dayanan, ancak çağdaş ekonomik ve jeopolitik koşullara uyarlanmış müdahaleci politika setlerinden oluşmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle yeni merkantilizmin kavramsal ve tarihsel temelleri ele alınmakta; ardından bu eğilimin günümüzdeki en somut örneklerinden biri olan Amerika Birleşik Devletleri’nin Donald Trump yönetimi döneminde izlediği gümrük vergisi politikaları detaylı biçimde incelenmektedir. ABD’nin 2017–2021 yılları arasındaki ilk başkanlık dönemi ve 2025 sonrası ikinci başkanlık döneminde uygulamaya koyduğu tarifeler, yalnızca ikili ticaret ilişkileri açısından değil, aynı zamanda çok taraflı ticaret sistemi, küresel değer zincirleri ve stratejik üretim ilişkileri açısından da derinlemesine dönüştürücü etkiler yaratmıştır. Çalışma, söz konusu politikaların küresel ticaret üzerindeki yapısal etkilerini ampirik literatür ışığında değerlendirmekte ve özellikle Türkiye açısından ortaya çıkabilecek ekonomik ve stratejik sonuçlara odaklanmaktadır. Bu çerçevede, Türkiye’nin dış ticaret stratejisinin yeni merkantilist dalga karşısında nasıl yeniden konumlandırılması gerektiğine ilişkin politika önerilerine de yer verilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aizcorbe, A. (2007). Japanese exchange rates, export restraints, and auto prices in the 1980s. Monthly Labor Review, 17–22.
- Anderson, M. D., Hunt, M. B. L., Kortelainen, M., Kumhof, M. M., Laxton, M. D., Muir, M. D. V., Mursula, S., & Snudden, S. (2013). Getting to Know GIMF: The Simulation Properties of the Global Integrated Monetary and Fiscal Model. IMF Working Papers, WP/13/55, Article 2013/055. https://ideas.repec.org//p/imf/imfwpa/2013-055.html adresinden 9 Mayıs 2025 tarihinde alınmıştır.
- Balistreri, E. J., & Hillberry, R. H. (2021). 21st Century Trade Wars. In P. Dixon, J. Francois, & D. Van Der Mensbrugghe (Eds.), Policy Analysis and Modeling of the Global Economy: A Festschrift Celebrating Thomas Hertel (Vol. 76, pp. 279–297). World Scientific. https://doi.org/10.1142/9789811233630_0009 adresinden 06 Mart 2025 tarihinde alınmıştır.
- Basu, P., & Ray, P. (2022). China-plus-one: Expanding global value chains. Journal of Business Strategy, 43(6), 350–356.
- BBC. (2012, November 9). China imposes tariffs on EU and Japanese steel. BBC News. https://www.bbc.com/news/business-20263980 adresinden 12 Mart 2025 tarihinde alınmıştır.
- Benedikt Zoller, R., & Felbermayr, G. (2018). Who is paying for the Trade War with China? (11; EconPol Policy Brief, pp. 1–13). IFO Institute-Leibniz Institute for Economic Research at the University of Munich. https://www.econstor.eu/handle/10419/219533 adresinden 05 Mayıs 2025 tarihinde alınmıştır.
- Berthou, A., Jardet, C., Siena, D., & Szczerbowicz, U. (2018). Quantifying the losses from a global trade war. Banque de France. https://www.banque-france.fr/en/publications-and-statistics/publications/quantifying-losses-global-trade-war adresinden 12 Mayıs 2025 tarihinde alınmıştır.
- Bhagwati, J. (1988). Protectionism. MIT Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Maliye Politikası, İktisadi Düşünceler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
26 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
22 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Bapbacı, Ö., & Karagöz, B. (2026). YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ. Kapadokya Akademik Bakış, 10(1), 90-114. https://doi.org/10.69851/car.1706501
AMA
1.Bapbacı Ö, Karagöz B. YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ. CAR. 2026;10(1):90-114. doi:10.69851/car.1706501
Chicago
Bapbacı, Özlem, ve Berkan Karagöz. 2026. “YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ”. Kapadokya Akademik Bakış 10 (1): 90-114. https://doi.org/10.69851/car.1706501.
EndNote
Bapbacı Ö, Karagöz B (01 Haziran 2026) YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ. Kapadokya Akademik Bakış 10 1 90–114.
IEEE
[1]Ö. Bapbacı ve B. Karagöz, “YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ”, CAR, c. 10, sy 1, ss. 90–114, Haz. 2026, doi: 10.69851/car.1706501.
ISNAD
Bapbacı, Özlem - Karagöz, Berkan. “YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ”. Kapadokya Akademik Bakış 10/1 (01 Haziran 2026): 90-114. https://doi.org/10.69851/car.1706501.
JAMA
1.Bapbacı Ö, Karagöz B. YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ. CAR. 2026;10:90–114.
MLA
Bapbacı, Özlem, ve Berkan Karagöz. “YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ”. Kapadokya Akademik Bakış, c. 10, sy 1, Haziran 2026, ss. 90-114, doi:10.69851/car.1706501.
Vancouver
1.Özlem Bapbacı, Berkan Karagöz. YENİ MERKANTİLİZMİN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN GÜMRÜK VERGİSİ POLİTİKALARI: KÜRESEL TİCARET PERSPEKTİFİ. CAR. 01 Haziran 2026;10(1):90-114. doi:10.69851/car.1706501