An Analysis of the Suitability of Gül Çocuk Magazine Editorials to Children's Literature in Terms of Love and Empathy Thinking Styles

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 277 - 290, 31.12.2025

Mustafa Orhan

https://doi.org/10.69851/car.1812333

Öz

This study examines the editorials published in Gül Çocuk magazine between 1987 and 1990, written by Prof. Dr. Mahmud Esad Coşan. The editorials are evaluated in terms of their compliance with the fundamental criteria of children’s literature, focusing on “love, empathy, and compassion-based modes of thinking.” The foundation of the study rests on the fact that the future of societies depends on children. Based on the understanding that the education of children equates to the education of society itself, the content of the editorials and the messages they convey to children are analyzed. Children are regarded as beings who must acquire the knowledge and skills required by their era while comprehending the values of the society in which they live.
Within the theoretical framework, the concepts of childhood, the importance and developmental stages of the child, the historical treatment of the subject, as well as the definition, general characteristics, and functions of children’s literature are discussed. Subsequently, the educational roles of children’s magazines and the characteristics of editorials are examined. Gül Çocuk magazine is evaluated as a pioneering publication among the children’s periodicals of its time, adopting an educational approach based on religious, moral, national, and cultural values, while emphasizing themes of love, sharing, and kindness. Compared to other magazines published in the same period, its editorials stand out for offering children different perspectives.
As a qualitative study, the research employs the document analysis method. The editorials published in the magazine between 1987 and 1990 were analyzed in terms of theme, language, and style. The findings reveal that the editorials address children through “love-, empathy-, and compassion-based thinking,” that the subjects discussed, the vocabulary used, and the information provided are suitable for the cognitive level of children, and that the editorials conform to the fundamental criteria of children’s literature.

Anahtar Kelimeler

Children'se literature , Gül Çocuk magazine , Mahmud Esad Coşan , Critical Analytical Thinking , Love , Empathy

Etik Beyan

No action requiring an ethics committee report was taken during the preparation of the article. Therefore, no ethics committee report was prepared.

Destekleyen Kurum

There is no institution supporting the article

Gül Çocuk Dergisi Baş Makalelerinin Çocuk Edebiyatına Uygunluğunun Sevgi ve Empati Temelli Düşünme Biçimleri Yönüyle İncelenmesi

Öz

Bu makalede Gül Çocuk dergisinde 1987-1990 yılları arasında yayımlanan ve Prof. Dr. Mahmud Esad Coşan tarafından kaleme alınan başmakaleler incelenmiştir. Başmakaleler çocuk edebiyatının temel ölçütlerine uygunluğu bakımından “sevgi, empati ve duygudaşlık temelli düşünme biçimleri” yönünden değerlendirilmiştir. Çalışmanın temelini toplumların geleceklerinin çocuklara bağlı olduğu hakikati oluşturmuştur. Çocukların eğitiminin toplumun eğitimi anlamına geldiği gerçeğiyle başmakalelerin içeriği ve çocuklara verdiği mesajlar inceleme konusu yapılmıştır. Çocuklar çağın gerektirdiği bilgi ve beceriyi, içinde yaşadığı toplumun değerlerini iyi kavramış bireyler olması gereken varlıklar olarak değerlendirilmiştir.
Kuramsal çerçevede çocukluk kavramı, çocuğun önemi ve gelişim dönemleri, tarihi süreçte konunun ele alınışı, çocuk edebiyatının tanımı, genel özellikleri ve işlevi üzerinde durulmuştur. Daha sonra çocuk dergilerinin eğitsel rolleri, başmakalelerin özellikleri incelenmiştir. Gül Çocuk dergisi, dönemin çocuk yayınları içinde öncü, dinî, ahlaki, milli ve kültürel değerlere dayalı bir eğitim anlayışını benimseyen, aynı zamanda sevgi, paylaşım ve iyilik temalarını ön plana çıkaran konulara yer veren bir dergi olarak değerlendirilmiştir. Döneminde yayımlanmakta olan dergilere göre çocuklara farklı bakış açıları sunması başmakalelerin bir diğer farklı yönü olarak değerlendirilmiştir.
Nitel bir araştırma olan çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. 1987 – 1990 arasında dergide yayımlanan başmakaleler konu, dil ve üslup yönüyle incelenmiştir. Elde edilen bulgularda başmakalelerin çocuklara “sevgi, empati ve duygudaşlık temelli düşünme” biçimleriyle hitap ettiği, ele alınan konular, kullanılan sözcükler, verilen bilgiler yönüyle çocukların seviyesine uygun olduğu ve başmakalelerin çocuk edebiyatının temel ölçütlerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Edebiyatı , Gül Çocuk dergisi , Mahmud Esad Coşan , Kritik Analitik Düşünme , Sevgi , Empati

Etik Beyan

Makalenin hazırlanması aşamalarında Etik Kurul raporu gerektircek bir işlem yapılmamıştır. Bu nedenle etik kurul raporu hazırlanmamıştır.

Destekleyen Kurum

Makaleyi destekleyen herhangi bir kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

• Aral, N., & Baran, G. (2011). Çocuk Gelişimi. İstanbul: YA-PA.
• Arpacı, M., & Düzcan, E. (2021). Zıtlıklar Arasında Çocuk Bedeni Masumiyet, Kötülük ve Özerklik. insan&toplum/ the journal of humanity and society, 133-168.
• Avcu, E. (2017). Sağlıklı Beslenme- Neleri Gözden Kaçırıyoruz? What is Healthy Nutrition? Klinik Tıp Bilimleri Dergisi, 5(5), 31-34.
• Başaran, M., Çelik, N., & Aytar, F. (2021). Resimli Çocuk Kitaplarının Olumsuz Ögeler Açısından İncelenmesi/An Analysis of Illustrated Children's Books in Terms of Negative Elements. Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(2), 1247-1272.
• Başarer, D. (2017, Mart). Bir Düşünme Türü Olarak Mantıksal Düşünme. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi/ The Journal of Academic Social Science, 5(41), 433-442.
• Behti, K., & Kula, M. (2020, Haziran). Sınav Başarısına ve Başarısızlığına Yapılan Tabiatüstü Yüklemeler Üzerine Bir Alan Araştırması A Field Research on Supernatural Attributions to Exam Success and Failure. Türk Din Psikolojisi Dergisi / Turkish Journal for the Psychology of Religion(1), 95-118.
• Canatan, K. (2020). Müslüman Ülkelerde ve Türkiyede Yetiştirme Değerleri Üzerine Sosyolojik Bir Analiz / Sociological Analysis on Breeding Values in Turkey And Muslim Countries. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 133-150.
• Coşan, M. (2019). Çocuklarla Başbaşa. İstanbul: Server Yayınları.
• Çakır, F. (2014). Çocuk Edebiyatına Psikopedagojik ve Sosyapedagojik Açıdan Yaklaşım. Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Dedeoğlu, H., & Erbasan, Ö. (2021, Mart). Siyah Ambalajlı Çocuk ve Gençlik Kitapları: Türkiye'de Çocuk Edebiyatı ve Sansür/Children and Youth Books in Black Packaging: Censorship and Children's Literature in Turkey. Edebi Eleştiri Dergisi (EEDER), 5(1), 1-17.
• Demirel, Ş. (2021). Çocuk Edebiyatı ve Çocuğa Görelik. Ş. Demirel, & S. Seven içinde, Çağdaş Çocuk Edebiyatı (s. 19-37). Ankara: Pegem Akademi.
• Duran, E., & Cengiz, Ş. (2022). Türk Atasözlerinde Çocuk ve Çocukluk Kavramı/Children And Childhood in Turkish Proverse. Folklor Akademi Dergisi, 5(3), 674-697.
• Güneş, F. (2012). Öğrencilerin Düşünme Becerilerini Geliştirme. Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), 32, 127-146.
• Gezmen, B. (2019). Bir Eğitim Aracı Olarak Çocuk Dergileri: "Mavi Kırlangıç" Çocuk Dergisi/Children's Magazines as An Educational Tool: "Mavi Kırlangıç" Children Magazin. Erciyes İleşitim Dergisi, 6(1), 59-80.
• İpek, Y. (2021). Yahudi ve Hıristiyan Kutsal Metinlerinde Çocuk Algısı /The Perception Of The Child İn The Jewish And Christian Sacred Texts. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 19, 256-278.
• Kökçü, Y., & Seven, S. (2021). Çocuk Kitaplarının Biçim ve İçerik Özellikleri. Ş. Demirel içinde, Çağdaş Çocuk Edebiyatı (s. 71-86). Ankara: Pegem.
• Kaba, Y. (2024). Çocuğun Öğrenmesinde Merak Duygusu / Sense of Curiosity in Child's Learning. Türk Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 17-25.
• Karadoğan, U. (2019). "Çocuk ve Çocukluk "Kavramının Tarihsel Süreçte Değerlendirilmesi. Çocuk ve Medeniyet, 1, 195-226.
• Kubbealtı. (2025, 9 16). Çocuk. Kubbealtı Lugatı: https://lugatim.com/s/%C3%87ocuk adresinden 16.09.2025 tarihinde alındı
• Kubbealtı. (2025, 9 16). Başmakale. Kubbealtı Lugatı: https://lugatim.com/s/ba%C5%9Fmakale adresinden 16.09.2025 tarihinde alınmıştır.
• Kubbealtı. (2025, 10 26). düşünme. Kubbealtı Lugatı: https://lugatim.com/s/d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnme adresinden 26.10.2025 tarihinde alınmıştır.
• Kurt, S. (2016). Çocuk Haklarına İlişkin Temel Uluslararası Belgeler ve Türkiye Uygulaması/Basic International Documents on Children's Rights and Turkey Example. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 16(36), 99-126.
• Kuyumcu, N. (2014). Tarihten Günümüze Çocuk ve Çocukluk Algısı Üzerine Birkaç Söz Çocuk Tiyatrosu ve Çocuklarla Tiyatro. Türk Dili, 709-713.
• Memiş, L. (2020). Yerel Yönetimlerin Çocuğa Yönelik Örgütlenmesi ve Politikaları: Seçilmiş Ülkeler Üzerinden Bir Değerlendirme/Organization and Policies of Local Governments for Children: An Evaluation Considering Selected Country Cases. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(22), 39-56.
• Orhan, M. (2020). TÜBİTAK Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatı Yönünden İncelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Öztan, G. (2020). Türkiye'de İslamcı Siyasetin 'Uyanış Döneminde 'Mümin Çocuğun' İnşası. Mülkiye Dergisi, 44(4), 643-677.
• Taşdemir, M., Taşdemir, F., & Geçer, Y. (2016, Aralık). Öğretmen Adaylarının Düşünme Türleri Bilgi Düzeyleri/Preservice Teachers' Knowledge Levels on Thinking Forms. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(3), 377-395.
• TDK. (2025, 10 26). düşünme. Türk Dil Kurumu Sözlükleri: https://sozluk.gov.tr adresinden 26.10.2025 tarihinde alınmıştır.
• TDK. (2025, 9 16). Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Sözlükleri: https://sozluk.gov.tr/ adresinden 16.09.2025 alınmıştır.
• Tuğrul, B., & Duran, E. (2003). Her Çocuk Başarılı Olmak İçin Bir Şansa Sahiptir: Zekanın Çok Boyutluluğu Çoklu Zekâ Kuramı / Every Child Has A Chance To Be Successful Multi-Dimention of Intelligence Multiple Intelligence Theory. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 224-233.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yaman, F. (2022, Nisan). Çocuk Hakları Sözleşmesine Taraf Olmayan Ülke: Amerika Birleşik Devletleri / The United States of America: Country That Has Not Ratified The UN Convention on The Rights of Child. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(55), 377-398.
• Yavuz, D. (2019). Çocuk Edebiyatı ve Kültürel Semboller. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD)/ Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE), 6(4), 175-184.
• Yavuzer, H. (2000). Çocuk Eğitimi El Kitabı. İstanbul: Remzi Kitabevi.