Erişkinlerde Pandemi Döneminde Akıllı Telefon Kullanımı ve Oyun Oynama Davranışının Değişimi ve Yaşantısal Kaçınma ile İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 11.03.2020’de pandemi olarak ilan edilen Covid-19 salgını, Türkiye’yi de etkilemiş ve ilk vaka 11 Mart 2020’de tespit edilmiştir. Zorunlu kısıtlamalarla beraber Covid-19 pandemisinde internet kullanımı giderek vazgeçilmez bir duruma gelmiştir. Bu araştırmada Covid-19 Pandemi döneminde erişkin bireylerde oyun oynama ve akıllı telefon kullanma davranışının değişimi ve yaşantısal kaçınma ile arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 08.01.2022–28.03.2022 tarihleri arasında 18–65 yaş arası gerekli kriterleri karşılayan 269 kişi katılmıştır. Katılımcılara Sosyo-demografik Veri Formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – Kısa Formu (ATBÖ–KF), Internet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği (IOOBÖ9–KF), Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği – 30 (ÇBYKÖ–30) ve Kabul ve Eylem Formu–2 (KEF–2) olmak üzere beş ölçek uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %60,8’i pandemi döneminde akıllı telefon kullanım süresinin arttığını, %71,5’i oyun oynama süresinin değişmediğini ifade etmiştir. Akıllı telefon kullanma ve oyun oynama davranışlarının yaşantısal kaçınmanın alt boyutu olan erteleme ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Yaşantısal kaçınma, erteleme ve kullanım süresinin akıllı telefon bağımlılığını; oyunda geçirilen sürenin ise oyun oynama bozukluğunu yordadığı gösterilmiştir. Sonuç: Mevcut araştırmada, akıllı telefon bağımlılığının; yaşantısal kaçınma ile ilişkili olduğunu, yaşantısal kaçınma erteleme alt boyutunun önemini, aynı zamanda akıllı telefonla geçirilen süre ve telefon ile uyumanın da akıllı telefon kullanımının olumsuz sonuçları üzerindeki etkisi gözlemlenmiştir. Oyun oynama bozukluğunda ise oyunda geçirilen sürenin önemli olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• koronavirüs
• covid-19
• davranışsal bağımlılık
• yaşantısal kaçınma
• akıllı telefon
• internet
• oyun

Investigation of the Change in Smartphone Use and Game Playing Behaviour in Adults During the Pandemic Period and Its Relationship with Experiential Avoidance

Öz

Objective: Covid-19 outbreak, which was declared a pandemic on 11.03.2020 by the World Health Organization (WHO), affected Turkey too and the first case in Turkey was detected on March 11, 2020. With mandatory restrictions, internet use has become increasingly inevitable in the Covid-19 pandemic. In this study, we aimed to investigate the change in the gaming behavior and smartphones usage in adult individuals during the Covid-19 Pandemic and the relationship between these behaviours and experiential avoidance. Method: In this study, 269 paticipants between the ages of 18 and 65 who met the inclusion criteria were recruited between the dates 08.01.2022 and 28.03.2022. Participants were given 5 scales which were; Socio-demographic Data Form, Smartphone Addiction Scale – Short Form (SAS-SF), Internet Gaming Disorder Scale (IGDS9–SF), Multidimensional Experiential Avoidance Scale – 30 (MEAQ–30), and Acceptance and Action Form–2 (AAQ-2). Results: 60.8% of the participants stated that the duration of smartphone usage increased and 71.5% stated that the gaming time did not change during the pandemic. It is shown that gaming behavior and smartphone usage is related with procrastination which is a subscale of MEAQ-30. Smartphone addiction is predicted by experiential avoidance, procrastination and using time and gaming disorder is predicted by gaming time. Conclusion: In the current research, on smartphone addiction; it has been observed that it is related to experiential avoidance, especially procrastination sub-scale. Furthermore, the effect of time spent with a smartphone and sleeping with phone affect negatively in terms of smartphone addiction. It is shown that, for gaming disorder, gaming time is the most predictive factor.

Anahtar Kelimeler

• Coronavirus
• Covid-19
• Behavioral addiction
• Experiential avoidance
• Smartphone
• internet
• game

Kaynakça

1. 1- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. COVID-19 (Sars-Cov-2 Enfeksiyonu) Genel Bilgiler, Epidemioloji ve Tanı. Ankara: Sağlık Bakanlığı, 2020.
2. 2- Aktaş B, Nihal B. Covid-19 Pandemisinde Üniversite Öğrencilerindeki Oyun Bağımlılığı Düzeyleri ve Pandeminin Dijital Oyun Oynama Durumlarına Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2021;22(2):129-138.
3. 3- Lee ZH, Chen IH. The Association Between Problematic Internet Use, Psychological Distress, and Sleep Problems During COVID-19. Sleep Epidemiology. 2021;1,100005.
4. 4- Gökler M. E, Turan Ş. COVID-19 Pandemisi Sürecinde Problemli Teknoloji Kullanımı. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2020;5:108-114.
5. 5- Zarco-Alpuente A, Ciudad-Fernández V, Ballester-Arnal R, Billieux J, Gil-Llario M.D, King D. L, et al. Problematic Internet Use Prior to and During the COVID-19 Pandemic. Cyberpsychology. Journal of Psychosocial Research on Cyberspace. 2021;15(4):1-20.
6. 6- Xie X, Xue Q, Zhou Y, Zhu K, Liu Q, Zhang J, et al. Mental Health Status Among Children in Home Confinement During the Coronavirus Disease 2019 Outbreak in Hubei Province China. JAMA Pediatrics. 2020;174(9):898-900.
7. 7- Öztürk A. COVID-19 Pandemi Sürecinde Bilişim Teknolojileri Bağımlılığı. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;7(1):195-219.
8. 8- Deveci A. (2020) Davranışsal Bağımlılıklar Temel Başvuru Kitabı; Bölüm: Davranışsal Bağımlılıklara Giriş. Ankara.

9. 9- Demirdil G, Harmancı P. (2021). Davranışsal Bağımlılıklar Bağımlılıktan Bağımsızlığa doğru. Ankara: İksad Yayın Evi.
10. 10- Kuyucu M. Gençlerde Akıllı Telefon Kullanımı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Sorunsalı: “Akıllı Telefon (Kolik)” Üniversite Gençliği. Global Media Journal TR Edition. 2017;7(14):328-359.
11. 11- Gaming Turkey. (2021). Türkiye Oyun Sektörü 2021 Raporu. https://www.gaminginturkey.com/tr/turkiye-oyun-sektoru-raporu-2021-yayinda/
12. 12- Küçükvardar M, Türel E. Covid-19 Pandemisinde Dijital Oyun Oynama Düzeyi Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;(47):47-58.
13. 13- Chawla N, Ostafin B. Experiential Avoidance as a Functional Dimensional Approach to Psychopathology: An Empirical Review. Journal of Clinical Psychology. 2007;63(9):871–890.
14. 14- Yavuz K. F. Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT): Genel Bir Bakış. Türkiye Klinikleri Journal of Psychiatry Special Topics. 2015;8(2):21-27.
15. 15- Hayes S. C, Wilson K. G, Gifford E. V, Follette V. M, Strosahl K. Experiential Avoidance and Behavioral Disorders: A Functional Dimensional Approach to Diagnosis and Treatment. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 2015;64(6):1152.
16. 16- Király O, Potenza M. N, Stein D. J, King, D. L, Hodgins D. C, Saunders J. B et al. Preventing Problematic Internet Use During the COVID-19 Pandemic: Consensus Guidance. Comprehensive Psychiatry. 2020;100:152180.
17. 17- Blasi M. D, Giardina A, Giordano C, Coco G. L, Tosto C, Billieux J et al. Problematic Video Game Use as an Emotional Coping Strategy: Evidence From a Sample of MMORPG Gamers. Journal of Behavioral Addictions. 2019;8(1):25-34.
18. 18- Kwon M, Kim DJ, Cho H, Yang S. The Smartphone Addiction Scale: Development and Validation of a Short Version for Adolescents. 2013;8(2):1-7.
19. 19- Noyan C.O, Darçın E.A, Nurmedov S, Yılmaz O, Dilbaz N. Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeğinin Kısa Formunun Üniversite Öğrencilerinde Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2015;16(1):73-81.
20. 20- Pontes H. M, Griffiths M. D. Measuring DSM-5 Internet Gaming Disorder: Development and Validation of a Short Psychometric Scale. Computers in Human Behavior. 2015;45:137-143.
21. 21-Arıcak O. T, Dinç M, Yay M, Griffiths M.D. İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu’nun (İOOBÖ9-KF) Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. 2018;5(4):615-636.
22. 22- Sahdra B. K, Ciarrochi J, Parker P, Scrucca L. Using Genetic Algorithms in a Large Nationally Representative American Sample to Abbreviate the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire. Frontiers in Psychology. 2016;7,189.
23. 23- Ekşi H, Kaya Ç, Kuşcu B. Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30: Adaptation and Psychometric Properties of the Turkish Version.In 8th International Conference on Research in Education. 2018,483-487.
24. 24- Hayes S. C, Strosahl K, Wilson K. G, Bissett  R. T.Pistorello, J., Toarmino D et al. Measuring Experiental Avoidance: A Preliminary Test of a Working Model. The Psychological Record. 2004;54(4):553-578.
25. 25- Bond F. W, Hayes S. C, Baer R. A, Carpenter K. M, Guenole, N, Orcutt H. K et al. Preliminary Psychometric Properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A Revised Measure of Psychological Inflexibility and Experiential Avoidance. Behavior Therapy. 2011;42(4):676-688.
26. 26- Yavuz F, Ulusoy S, Iskin, M, Esen, F. B, Burhan H. S, Karadere M. E ve ark. Turkish version of Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II): A Reliability and Validity Analysis in Clinical and Non-clinical Samples. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni-Bulletin of Clinical Psychopharmacology. 2016;26(4):397-408.
27. 27- Ratan Z. A, Parrish A. M, Zaman S. B, Alotaibi M. S. Hosseinzadeh H.Smartphone Addiction and Associated Health Outcomes in Adult Populations: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(22):12257.
28. 28- Loleska S, Pop- Jordanova N. Is Smartphone Addiction in the Younger Population a Public Health Problem?. prilozi. 2021;42(3).
29. 29- Stevens M. W, Dorstyn D, Delfabbro P. H, King D. L. Global Prevalence of Gaming Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry. 2021;55(6):553-568.
30. 30- Nordby K, Løkken R. A, Pfuhl G. Playing a Video Game is More than Mere Procrastination. BMC Psychology. 2019;(1):1-12.
31. 31-Ruiz-Ruano, A M, López-Salmerón M. D, Puga J. L. Evitación Experiencial y uso Abusivo del Smartphone: Un Enfoque Bayesiano Experiential Avoidance and Excessive Smartphone Use: a Bayesian Approach. Adicciones. 2020;32;(2):116-127.
32. 32-Wang H. Y., Cheng, C.. The Associations Between Gaming Motivation and Internet Gaming Disorder: Systematic Review and Meta-analysis. JMIR Mental Health.2022 ;9 (1): e23700.