SOSYAL MEDYA KULLANIMI VE YAŞAM DOYUM DÜZEYI ARASINDAKI İLIŞKININ İNCELENMESI

Öz

Bu araştırmada, erişkin bireylerde sosyal medya kullanım bozukluğu ve yaşam doyumu arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya 221 erişkin birey katılmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların anket yanıtları SPSS 28.0 paket yazılımına girilerek istatistiksel analizler yürütülmüştür. Sosyodemografik değişkenler bakımından yapılan karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA uygulanmıştır. Sosyal medya kullanım bozukluğu ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson korelasyonu uygulanmıştır. Yaşam doyumunun sosyal medya tarafından yordayıcılığının incelenmesi amacıyla çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, erkek katılımcıların sosyal medya kullanım bozukluğu puanları kadınlara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, sosyal medyada geçirilen süre ve sosyal medya uygulamalarının sayısı arttıkça sosyal medya kullanım bozukluğu skorlarının artış gösterdiği sonucu elde edilmiştir. Öte yandan, bekar ve düşük eğitim düzeyi bildiren katılımcıların sosyal kullanım bozukluğu skorları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Yaşam doyumuna ilişkin bulgular incelendiğinde, evli olanlar, gelir düzeyi yüksek olanlar ve çalışan katılımcıların yaşam doyumu puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yaşam doyumu ve sosyal medya kullanım bozukluğu puanları arasındaki ilişki incelendiğinde, sosyal medya skorlarının artışı ve yaşam doyumu skorlarının düşüşü arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, sosyal medya kullanım bozukluğu çatışma alt boyutunun yaşam doyumunu negatif yönlü ve anlamlı düzeyde yordadığı sonucu elde edilmiştir. Araştırma bulgularının, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelen sosyal medya kullanımının ilişkili olduğu faktörlerin anlaşılması bakımından gelecekteki uygulama ve araştırmalara katkı sunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• bağımlılık
• sosyal medya
• sosyal medya kullanımı
• yaşam doyumu

Investigation of the Relationship Between Social Media Use and Life Satisfaction Level

Öz

In this study, the relationship between social media use disorder and life satisfaction in adults was examined. 221 adult individuals participated in the study. Sociodemographic Information Form, Social Media Addiction Scale (SMAS) and Satisfaction with Life Scale were applied to the participants. The survey responses of the participants were entered into SPSS 28.0 package software and statistical analyzes were conducted. Independent sample t-test and one-way ANOVA were applied for comparisons in terms of sociodemographic variables. Pearson correlation was applied to examine the relationship between social media use disorder and life satisfaction. Multiple regression analysis was applied to examine the prediction of life satisfaction by social media. use disorder to the findings of the study, male participants had higher social media use disorder scores than female participants. On the other hand, as the time spent on social media and the number of social media applications increased, social media use disorder scores increased. On the other hand, the social media use disorder scores of single participants and participants reporting low education level were found to be significantly higher. When the findings related to life satisfaction were analyzed, it was found that the life satisfaction scores of the participants who were married, had a higher income level and were employed were significantly higher. When the relationship between life satisfaction and social media use disorder scores was analyzed, it was found that there was a significant relationship between the increase in social media scores and the decrease in life satisfaction scores. In addition, it was found that the conflict sub-dimension of social media use disorder predicted life satisfaction negatively and significantly. The findings of the study are expected to contribute to future applications and researches in terms of understanding the factors related to social media use, which has become an indispensable part of daily life.

Anahtar Kelimeler

• addiction
• social media
• social media use
• life satisfaction

Kaynakça

1. 1. Dilsiz NB, Kandemir M. Lise Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığının Bağlanma Stilleri ve Yaşam Doyumu ile İlişkisinin İncelenmesi. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying. 2020, 7(2); 32-51.
2. 2. Eren F. (2020). 18-30 Yaş Arasındaki Bireylerin Sosyal Medya Bağımlılığı Ve Yaşam Doyumu Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
3. 3. Gıynaş FF, Noyan, C.O. (2021). Bağımlılık Tanı ve Tedavi Temel Kitabı: Akıllı Telefon ve Sosyal Medya Bağımlılığı. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitapevleri, 306-315.
4. 4. Recro Dıgıtal Marketıng. (2022, Ocak 28). Recro Dıgıtal Marketıng: https://recrodigital.com/dunyada-ve-turkiyede-internet-sosyal-medya-kullanimi-2022/#:~:text=Dijital%20B%C3%BCy%C3%BCme,62%2C5'ini%20olu%C5%9Fturuyor. adresinden alındı.
5. 5. Balcı Ş, Gölcü A, Gölcü AA. Sosyal Medya Kullanımı İle Kendini Gizleme ve Yaşam Doyumu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2019; 173-190.
6. 6. Göker G, Demir M, Doğan A. Ağ Toplumunda Sosyalleşme ve Paylaşım: Facebook Üzerine Ampirik Bir Araştırma. E-Journal of New World Sciences Academy Humanities, 2010; 5(2), ss. 183-206.
7. 7. Andiç S, Batıgün DA. DSM-5 Tanı Ölçütleri Temelinde İnternet Bağımlılığı Ölçeğinin Geliştirilmesi: İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Açısından Bir Değerlendirme. Türk Psikiyatri Dergisi. 2021;32(1):33-42
8. 8. Gündoğar D, Sallan Gül S, Uskun E, Demirci S. Keçeci D. Üniversite Öğrencilerinde Yaşam Doyumunu Yordayan Etkenlerin İncelenmesi. Klinik Psikiyatri. 2007; 10:14-14-27.

9. 9. Demir R, Tanhan A, Çiçek İ, Yerlikaya İ, Çırak Kurt S, Ünverdi B. Yaşam Kalitesinin Yordayıcıları Olarak Psikolojik İyi Oluş ve Yaşam Doyumu. Yaşadıkça Eğitim, 2021; 192-206.
10. 10. Çivitçi A. Üniversite Öğrencilerinde Genel Yaşam Doyumu Ve Psikolojik İhtiyaçlar Arasındaki İlişkiler. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2012; 21(2), 321-336.
11. 11. Shin DC, Johnson DM. Avowed happiness as an overall assessment of the quality of life. Social Indicators Research, 1978; 5, 475-492.
12. 12. Diener E, Emmons RA, Larsen RJ, Griffin S. The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 1985; 49(1), 71-75.
13. 13. Diener ED, Suh ME. Subjective well-being and age: An international analysis. Annual Review of Gerontology And Geriatrics. 1997;17(1), 304-324.
14. 14. Dağlı A, Baysal N. Yaşam Doyumu Ölçeğinin Türkçe'ye Uyarlanması: Geçerlik ve GüvenirlikÇalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2016;1250-1262.
15. 15. Diener E. Subjective well-being. Pyschological Bulletin, 1984; 95(3), 542-575.
16. 16. Türe, E. (2022). Yetişkinlerde Sosyal Medya Bağımlılığı İle Algılanan Stres Ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
17. 17. Tutkun Ünal A, Deniz L. Sosyal Medya Çağında Kuşakların Sosyal Medya Kullanımı ve Değerlerine Yöenlik Bir Dizi Ölçek Geliştirme Çalışması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 2019; 11(18), 1025-1057.
18. 18. Tabachnick, B. Fidell L.S. (2013). Using Multivariate Statistics, Sixth Edition. Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
19. 19. Xie W, Karan K. Predicting Facebook Addiction and State Anxiety Without Facebook By Gender, Trait Anxiety, Facebook Intensity, And Different Facebook Activities. J Behav Addict, 2019;1(8), 79-87.
20. 20. Yen C, Ko C, Yen J, Chang Y, Cheng C. Multi-dimensional Discriminative Factors For Internet Addiction Among Adolescents Regarding Gender and Age. Psychiatry and Clinical Neurosciences. 2009; 3(63), 357-364.
21. 21. Batz-Barbarich C, Tay L, Kuykendall L, Cheung H. A Meta-analysis Of Gender Differences In Subjective Well-being: Estimating Effect Sizes and Associations With Gender Inequality. Psychol Sci. 2018; 9(29), 1491-1503.