İnternet Bağımlılığının Psikolojiyle İlişkili Faktörleri: Literatür Taraması

Öz

Bu araştırmanın amacı, "internet", "bağımlılık", "internet bağımlılığı", "psikoloji" anahtar kelimelerini kullanarak internet bağımlılığının psikolojiyle ilişkili faktörlerini incelemek olmuştur. Çalışmada internet bağımlılığı kavramıyla ilgili literatürde yer alan diğer çalışmaların bulgularını bir araya getirmiş, bir literatür taraması şeklinde okuyucuya sunulmuştur. Özellikle Covid-19 pandemisiyle birlikte çevrimiçi aktivitelerin artması ve toplum içerisindeki bireylerin psikolojik olarak bu durumdan etkilenmelerinden bahsedilmiştir. İnternet bağımlılığı çalışmaları psikoloji, klinik psikoloji, psikiyatri ve diğer disiplinlerle ortaklaşa çalışılabilen bir boyutta yer almıştır. Konunun multidisipliner bir yaklaşımla ele alınışı, kapsamlı ve bilgilendirici bir içerik oluşturacağı yönünde olmuştur. Araştırmanın yöntemi, Türkiye ve Dünya'da internet bağımlılığı ve psikolojiyle ilgili 1999- 2021 yılları arasında YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, ProQuest, ResearchGate veri tabanlarına "bağımlılık", "internet bağımlılığı", "internet", "psikoloji" anahtar kelimeleri ile arama yapılarak toplamda 40 makale, kitap, yüksek lisans ve doktora tezi bulunmuş ve araştırmanın örneklemi için seçilmiş olan 34 makale, kitap ve lisansüstü tez materyali ifade edilmiştir. Araştırma sonucu, İnternet ve sosyal medya kullanıcılarının her geçen gün artması, hayatlarının her alanında çevrimiçi olarak ilerlemeleri, kullanıcılarda internet bağımlılığı geliştirebilecekleri yönünde olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• internet bağımlılığı
• bağımlılık
• internet
• psikoloji

Psychology-Related Factors of Internet Addiction: Literature Review

Öz

The aim of this research was to examine the psychology-related factors of internet addiction by using the keywords "internet", "addiction", "internet addiction", "psychology". The study brought together the findings of other studies in the literature on the concept of internet addiction and presented them to the reader in the form of a literature review. It has been mentioned that especially with the Covid-19 pandemic, online activities have increased and individuals in the society have been psychologically affected by this situation. Internet addiction studies have taken place in a dimension where they can be studied jointly with psychology, clinical psychology, psychiatry and other disciplines. The fact that the subject was addressed with a multidisciplinary approach was intended to create a comprehensive and informative content. The method of the research was based on the databases of YÖK National Thesis Center, Google Scholar, ProQuest, ResearchGate between 1999 and 2021 regarding internet addiction and psychology in Turkey and the World, with the keywords "addiction", "internet addiction", "internet", "psychology". A total of 40 articles, books, master's and doctoral theses were found by searching, and 34 articles, books and master's thesis materials were selected for the sample of the research. The result of the research is that the number of Internet and social media users is increasing day by day, and they are progressing online in every aspect of their lives, and users may develop internet addiction.

Anahtar Kelimeler

• internet addiction
• addiction
• internet
• psychology

Kaynakça

1. 1. Erses T, Müezzin- Emre E. İnsani değerler psikoeğitim programının ergenlerde internet kullanımına etkisi. International Journal of Humanity and Education, 2018, 4(7), 313- 326.
2. 2. Dost A, Doğan A, Huyar D. Hemşirelik öğrencilerinde internet bağımlılığı. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 2021, 4(3), 393- 401.
3. 3. Griffiths M. Internet addiction: Fact or fiction?. The Psychologist, 1999, 12(5), 246-250.
4. 4. Arısoy Ö. İnternet bağımlılığı ve tedavisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2009, 1, 55-67.
5. 5. Işık M, Kaptangil İ. Akıllı telefon bağımlılığının sosyal medya kullanımı ve beş faktör kişilik özelliği ile ilişkisi: Üniversite öğrencileri üzerinden bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2018, 7 (2), 695- 717.
6. 6. Johansson A, Götestam KG. Internet addiction: Characteristics of a questionnaire and prevalence in Norwegian youth (12–18 years). Scandinavian journal of psychology, 2004, 45 (3), 223-229.
7. 7. Steinberg L. (2007). Ergenlik. (2.Baskı, F Çok, Çev.). İmge Kitabevi Yayınları: İstanbul.
8. 8. Griffiths M. Sex on the internet: Observations and implications for internet sex addiction. Journal of sex research, 2001, 38 (4), 333-342.

9. 9. Caplan SE. Problematic internet use and psychosocial well-being: development of a theory based cognitive behavioral measurement ınstrument. Computers in Human Behavour, 2002, 18(5), 553-575.
10. 10. Ekici A. Aziz Antonius’un baştan çıkarılması: Bir kötü alışkanlık olarak internet. Cogito, 2002, 30, 227- 235.
11. 11. Müezzin- Ece E. “İnternet bağımlılığı”, Eğitim Teknolojileri Okumaları, 2016, 365- 382.
12. 12. Koçer S, Yazıcı T. Üniversitelerde teknolojiye bağlı örgütsel stres: Kocaeli üniversitesi iletişim fakültesi üzerine bir inceleme. Dijital İletişim Etkisi Uluslararası Akademik Konferansı Bildiri Kitabı, 2014, 450- 471.
13. 13. Karahisar T. İletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve iş yerlerinde çalışan mahremiyeti. Dijital İletişim Etkisi Uluslararası Akademik Konferansı Bildiri Kitabı, 2014, 472- 486.
14. 14. Çelebi E. Dijital sosyalleşme: Çevrimiçi sosyalleşmenin sosyal bağlılık, kaygı, depresyon ve mutluluk üzerine etkileri. Dijital İletişim Etkisi Uluslararası Akademik Konferansı Bildiri Kitabı, 2014, 548- 555.
15. 15. Cengizhan C. Öğrencilerin bilgisayar ve internet kullanımında yeni bir boyut: “İnternet bağımlılığı”. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2005, 22, 83- 98.
16. 16. Bağatarhan T, Siyez D.M. Programs for preventing internet addiction during adolescence: A Systematic Review. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 2017, 4(2), 257- 265.
17. 17. Batıgün- Durak A, Hasta D. İnternet bağımlılığı: Yalnızlık ve kişilerarası ilişki tarzları açısından bir değerlendirme. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 2010, 11, 213- 219.