Araştırma Makalesi

ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI

Cilt: 9 Sayı: 2 21 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI

Öz

Çocuklukta oluşan bilişsel, duygusal ve davranışsal kolon boşlukları ve çatlaklar, ileriki yaşamda içsel stres, sosyal uyum problemleri ve davranışsal riskler için görünmeyen bir zemin oluşturur ve bu oluşum bireyin yaşam boyu işlevselliğini belirleyen temel yapı taşlarıdır (22). Bu çalışma da Psikostatik Kuram çerçevesinde 0-14 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin gelişimsel risklerini ve kolon yapılarının psikososyal işlevlerini incelemektedir. Kuram, bireyin gelişimsel kolonlarını temel alan statik yapılar üzerinden, ideolojik, şiddet ve madde kullanımına yönelik riskleri değerlendirmektedir. Bu kolonlar; aidiyet, güven, özsaygı, anlam-değer, sınır bilinci, duygusal okuryazarlık ve beden algısı gibi temel psikolojik yapıları temsil eder. Kolonların sağlamlığı, bireyin stres, travma, ideolojik manipülasyonlar ve sosyal baskılar karşısındaki dayanıklılığını belirlerken, çatlak veya eksik kolonlar, riskli davranışlara açıklık yaratır. Psikostatik Kuram, klasik psikodinamik ve bilişsel gelişim yaklaşımlarından ayrılarak bireysel gelişimi statik ve taşıyıcı kolonlar metaforu üzerinden ele alır. Freud’un dürtü temelli açıklamaları ve Erikson’un sosyal kriz odaklı aşamaları, gelişimi dinamik süreçler olarak tanımlar; oysa Psikostatik Kuram, kolonların sağlamlığı ve boşlukları üzerinden risk davranışlarının kökensel nedenlerini somutlaştırır. Araştırmalar, çocuklukta duygusal, sosyal ve bilişsel eksikliklerin, ileriki yaşamda şiddet, madde kullanımı, zorbalık ve ideolojik radikalleşme ile ilişkili olduğunu göstermektedir (13- 32). Psikostatik Kuram, bu ilişkileri kolon yapısı ve boşlukları üzerinden somutlaştırarak hem bireysel hem toplumsal riskleri açıklama kapasitesine sahiptir. Özellikle ergenlik döneminde limbik sistemin hızlı olgunlaşması ve prefrontal korteksin görece yavaş gelişimi, kolonların taşıyıcı işleviyle doğrudan etkileşim gösterir (36). Bu durum, aidiyet, güven, özsaygı, sınır bilinci ve duygusal okuryazarlık gibi kolonların sağlamlığı ile bireyin riskli davranışlara açıklığı arasındaki ilişkiyi güçlendirir. Ayrıca, ideolojik manipülasyon, akran zorbalığı ve madde kullanımı gibi dışsal riskler, kolon boşlukları üzerinden etkili olur. Çalışma, Psikostatik Kuram’ın kolonların izlenmesi, değerlendirilmesi ve güçlendirilmesine yönelik önleyici müdahaleler için bütüncül bir çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, kuram hem bireysel hem de toplumsal düzeyde şiddet, suça eğilim ve risk davranış ve bağımlılığını azaltmayı hedefleyen bilimsel bir yaklaşım sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Achenbach, T. M., & Rescorla, L. A. (2001). 6-18 yaş arası çocuk davranışı kontrol listesi (s. 6-1). Burlington, VT: Vermont Üniversitesi.
  2. 2. Altan, T. (2022). Annelere uygulanan duygusal okuryazarlık psikoeğitim programının annelerin duygusal okuryazarlık becerilerine etkisi (Doctoral dissertation, Bursa Uludag University, Turkey).
  3. 3. Bailey, D. H., Watts, T. W., Hart, E. R., & Yu, M. J. (2024). Learning about development from interventions. Annual Review of Developmental Psychology, 6, 251–272.
  4. 4. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
  5. 5. Beck, A. T. (1976). Cognitive therapy and the emotional disorders. International Universities Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Madde Bağımlılığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

21 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2025

Kabul Tarihi

26 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kölçe, M. (2026). ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI. Current Addiction Research, 9(2), 35-60. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.2.240
AMA
1.Kölçe M. ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI. Current Addiction Research. 2026;9(2):35-60. doi:10.32739/car.2025.9.2.240
Chicago
Kölçe, Mesut. 2026. “ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI”. Current Addiction Research 9 (2): 35-60. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.2.240.
EndNote
Kölçe M (01 Ocak 2026) ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI. Current Addiction Research 9 2 35–60.
IEEE
[1]M. Kölçe, “ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI”, Current Addiction Research, c. 9, sy 2, ss. 35–60, Oca. 2026, doi: 10.32739/car.2025.9.2.240.
ISNAD
Kölçe, Mesut. “ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI”. Current Addiction Research 9/2 (01 Ocak 2026): 35-60. https://doi.org/10.32739/car.2025.9.2.240.
JAMA
1.Kölçe M. ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI. Current Addiction Research. 2026;9:35–60.
MLA
Kölçe, Mesut. “ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI”. Current Addiction Research, c. 9, sy 2, Ocak 2026, ss. 35-60, doi:10.32739/car.2025.9.2.240.
Vancouver
1.Mesut Kölçe. ÇOCUK SUÇLULUĞU VE ŞIDDET BAĞIMLILIĞINDA PSIKOSTATIK KURAM, ERGENLIKTE KOLON BOŞLUKLARI - İDEOLOJIK SIZINTI VE RISK DAVRANIŞLARI. Current Addiction Research. 01 Ocak 2026;9(2):35-60. doi:10.32739/car.2025.9.2.240