Spor Kurumlarında Girişimci Olmak: Örgütsel Destekle Güçlenmek mi, Rol Belirsizliğiyle Kaybolmak mı?

Öz

Bu çalışma, spor kurumlarında örgütsel destek, rol belirsizliği ve rol çatışmasının iç girişimcilik üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya 531 spor kurumu çalışanı katılmış olup, veriler betimsel ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde toplanmıştır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde İç Girişimcilik Ölçeği, Örgütsel Destek Ölçeği ile Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analiz programı aracılığıyla analiz edilmiş; değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve gözlenen değişkenler kullanılarak gerçekleştirilen yol analizi kapsamında paralel aracılık analizi uygulanmıştır. Bulgular, örgütsel desteğin iç girişimciliği hem doğrudan hem de rol belirsizliği ile rol çatışması üzerinden dolaylı olarak pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Buna karşılık, rol belirsizliği ve rol çatışmasının iç girişimcilik üzerinde anlamlı ve negatif etkileri olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, örgütsel desteğin çalışanların iç girişimcilik davranışlarını güçlendirmede önemli bir belirleyici olduğunu, rol belirsizliği ve rol çatışmasının ise bu süreci olumsuz etkileyen aracılık mekanizmaları olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, spor kurumlarında çalışanların girişimcilik davranışlarını destekleyecek yönetim uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı ve sektörde sürdürülebilir yenilikçilik ile örgütsel başarının artırılmasına yönelik uygulamalara rehberlik edeceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel destek
• İç girişimcilik
• Rol belirsizliği
• Rol çatışması

Being an Entrepreneur in Sport Organizations: Empowered by Organizational Support or Lost in Role Ambiguity?

Öz

This study aimed to examine the effects of perceived organizational support, role ambiguity, and role conflict on intrapreneurship in sports organizations. The study included 531 employees working in sports organizations, and the data were collected using a descriptive and correlational research design. The participants were selected through convenience sampling. Data were gathered using the Intrapreneurship Scale, the Perceived Organizational Support Scale, and the Role Ambiguity and Role Conflict Scale. The collected data were analyzed using statistical software. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, regression analysis, and path analysis with observed variables using a parallel mediation model were employed to examine the direct and indirect relationships among the study variables. The findings indicated that perceived organizational support had both direct and indirect positive effects on intrapreneurship through role ambiguity and role conflict. In contrast, role ambiguity and role conflict were found to have significant negative effects on intrapreneurship. Overall, the findings suggest that perceived organizational support is a key predictor of employees' intrapreneurial behaviors, whereas role ambiguity and role conflict act as mediating mechanisms that weaken these behaviors. The study contributes to the literature by providing empirical evidence on the relationships among perceived organizational support, role ambiguity, role conflict, and intrapreneurship in sports organizations. Furthermore, the findings offer practical implications for managers seeking to foster an organizational environment that supports employee intrapreneurship, sustainable innovation, and organizational success.

Anahtar Kelimeler

• Organizational support
• Intrapreneurship
• Role ambiguity
• Role conflict

Kaynakça

1. Akalın, Ç. (2006). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde çalışanların algıladığı örgütsel destek ve ara değişken olarak örgüt temelli özsaygı. Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Aksu, B. Ç. (2024). Çatışma yönetimi stratejilerinin kariyer değerleri ve kişilik tiplerine göre farklılığının irdelenmesi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(47), 1085-1114. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1466656
3. Aksu, S., Ülker, Ş. G., & Taşkın, C. (2022). Sporda kriz yönetimi ve güncel yaklaşımlar. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 139-156.
4. Altan, S. (2020). Karar alma sürecinde duyguların rolü ve etkileri. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 52-65. https://doı.org/:uiibd.839414
5. Bıyık, Y., Erden, P., & Aydoğan, E. (2016). Çalışanların kararlara katılımı ve örgütsel politika algısı ilişkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 100-116.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Çelik, K. (2013). The effect of role ambiguity and role conflict on performance of vice principals: The mediating role of burnout. Eurasian Journal of Educational Research, 51, 195-213.
8. Çiftçi, G. E., Hırlak, B., & Doğan, L. (2018). Algılanan örgütsel destek ve örgütsel öğrenmenin iç girişimcilik düzeyi üzerine etkisi: Kırıkkale Belediyesinde bir araştırma. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 3(7), 230-244.https//doi.org/ DOI: 10.25204/iktisad.426260

9. Çivilidağ, A., & Durmaz, Ş. (2022). Rol çatışması-rol belirsizliği ve iş yerinde psikolojik taciz, mesleki benlik saygısı ve işe yabancılaşma olgularının araştırma görevlileri üzerinde incelenmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 12, 25-41.
10. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications. Eisenberger, R., Cummings, J., Armeli, S., & Lynch, P. (1997). Perceived organizational support, discretionary treatment, and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 82(5), 812-820.
11. Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied psychology, 71(3), 500.
12. Erer, B. (2021). Örgütsel destek algısı ve yenilikçi iş davranışı ilişkisinde işe angaje olmanın rolü. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 1-12. https://doi.org/10.46236/jovosst.874889
13. Erkal, P. (2020). Örgütlerde algılanan desteğin iç girişimcilik düzeyine etkisi: İş tatmininin aracılık rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(22), 597-621. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2020.026
14. Ersöz, G., & Gökmen, A. M. (2023). Spor yönetiminde dijital dönüşüm. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 398-420. https://doi.org/10.54282/inijoss.1368879
15. Gedik, Y. (2020). Dönüşümsel ve işlemsel liderlik. Uluslararası liderlik çalışmaları dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 19-34.
16. George, D., & Mallery, P. (2024). IBM SPSS statistics 29 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
17. Girgen, M. Ü. (2020). Örgütsel faktörlerin iç-girişimciliğe etkileri: Kuzey Kıbrıs’taki 5 yıldızlı otel işletmeleri üzerinde bir çalışma. The Journal of Social Science, 4(8), 547-561. https://doi.org/10.30520/tjsosci.747617
18. Hayton, J. C., & Kelley, D. J. (2006). A competency-based framework for promoting corporate entrepreneurship. Human Resource Management, 45(3), 407–427. https://doi.org/10.1002/hrm.20118
19. Hornsby, J. S., Kuratko, D. F., Shepherd, D. A., & Bott, J. P. (2009). Managers' corporate entrepreneurial actions: Examining perception and position. Journal of Business Venturing, 24(3), 236-247. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2008.03.002
20. House, R. J., Schuler, R. S. & Levanoni, E. (1983), Role conflict and ambiguity scales: Reality or artifacts? Journal of Applied Psychology, 68(2), s. 334-337.
21. İmamoğlu, A. F., & Mutlu, T. O. (2012). Spor işletmelerinde öğrenen organizasyon uygulamalarının örgütsel performansa etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 141-150.
22. Jackson, S. E., & Schuler, R. S. (1985). A meta-analysis and conceptual critique of research on role ambiguity and role conflict in work settings. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 36(1), 16-78.
23. Kahn, R. L., Wolfe, D. M., Quinn, R. P., Snoek, J. D., & Rosenthal, R. A. (1964). Organizational stress: Studies in role conflict and ambiguity. John Wiley.
24. Kanbur, E. (2015). Çalışanların bireysel yaratıcılık düzeylerinin iç girişimcilik performansları üzerindeki etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Tokat.
25. Kanbur, E., Canbek, M., & Özyer, K. (2016). Örgütlerde rol belirsizliği ve rol çatışmasının çalışanların öz-yeterlilik algıları üzerindeki etkisi. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 1(1), 16-34.
26. Karcıoğlu, F., Timuroğlu, K., & Çınar, O. (2009). Örgütsel iletişim ve iş tatmini ilişkisi–bir uygulama. İstanbul Üniversitesi İşletme İktisadi Enstitüsü Dergisi-Yönetim, (63), 59-76.
27. Klofsten, M., Fayolle, A., Guerrero, M., Mian, S., Urbano, D., & Wright, M. (2019). The entrepreneurial university as driver for economic growth and social change-Key strategic challenges. Technological Forecasting and Social Change, 141, 149-158. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.12.004
28. Kuratko, D. F., Hornsby, J. S., & Bishop, J. W. (2005). Managers’ corporate entrepreneurial actions and job satisfaction. The International Entrepreneurship and Management Journal, 1(3), 275-291.
29. Lynch, D. P., Eisenberger, R. & Armeli, S. (1999). Perceived organizational support: Inferior versus superior performance by wary employees. Journal of Applied Psychology, 84(4), 467-483.
30. Örtqvist, D., & Wincent, J. (2006). Prominent consequences of role stress: A meta-analytic review. International Journal of Stress Management, 13(4), 399.
31. Özkul, G. (2020). Spor ve girişimcilik arasındaki etkileşim: Spor girişimciliği ve ekonomik yansımaları. İçinde N. Yurtoğlu (Ed.), Sporda finansal, ekonomik ve sosyal araştırmalar (ss. 340–356). Nobel Akademik Yayıncılık
32. Öztürk, Z., & Şeremet, G. G. (2021). Rol belirsizliği ve rol çatışmasının örgütsel bağlılık ile ilişkisi (Ankara ili bir kamu hastane örneği). Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(4), 1805-1829. https://doi.org/10.21547/jss.889413
33. Rizzo, J. R., House, R. J. ve Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15(2), 150-163.
34. Sazkaya, M. K., & Gümüşsu, F. Ö. (2021). Algılanan örgütsel desteğin çalışan sadakati üzerindeki etkisinde kurum imajının aracılık rolü: Karayolu taşımacılık sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (40), 49-76.
35. Schuler, R. S., Aldag, R. J. ve Brief, A. P. (1977), Role conflict and ambiguity: A scale analysis. Organizational Behavior and Human Performance, 20: 111-128. https://doi.org/10.1016/0030-5073(77)90047-2
36. Swanson, S., Todd, S. Y., Inoue, Y., & Welty Peachey, J. (2022). Leading for multidimensional sport employee well-being: The role of servant leadership and teamwork. Sport Management Review, 25(4), 623–643. https://doi.org/10.1016/j.smr.2021.09.004
37. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
38. Tosun, A., & Çelik, K. (2022). Örgütsel şeffaflık, örgütsel güven ve örgüt sağlığının okul etkililiğine etkisi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 15, 1471-1490. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1448700
39. Tosun-Tunç, G., & Sevilmiş, A. (2019). Sporda inovasyon: Bir derleme çalışması. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 39-46.
40. Tunçay, S. S., & Çıraklar, N. H. (2020). Rol çatışması ve rol belirsizliğinin işyeri mağduriyeti üzerine etkisi: Olumsuz duygulanımın düzenleyici rolü. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 15, 219-237.
41. Turunç, Ö., & Mert, İ. S. (2020). Yaratıcılık ve girişimcilik ilişkisini algilanan örgütsel destek nasil düzenler?. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1, 203-220. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.846381
42. Tüzemen, B., & Kunday, O. (2021). İş tatmini ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide girişimcilik niyetinin düzenleyici rolü. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 5(9), 25-44. https://doi.org/10.31006/gipad.778165
43. Von Schomberg, L., De Vita, K., Ghinoi, S., De Vita, R., & O’Rourke, G. (2025). Innovation in sport organisations: the role of formal organisational structures and informal networks. Sport Management Review, 28(5), 1054-1081. https://doi.org/10.1080/14413523.2025.2534245
44. Yıldırım, F. (1996). Banka çalışanlarında iş doyumu ve algılanan rol çatışması ile tükenmişlik arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
45. Yılmaz, E., & Sünbül, A. M. (2009). Üniversite öğrencilerine yönelik girişimcilik ölçeğinin geliştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 195–203.
46. Yılmaz, H., & Görmüş, A. Ş. (2012). Stratejik girişimciliğin, algılanan örgütsel destek ve örgütsel öğrenme üzerine etkilerinin araştırılması: Tekstil sektöründe ampirik bir çalışma. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 7(26), 4483–4504.
47. Wang, W., Kang, S. W., & Choi, S. B. (2022). Servant leadership and creativity: A study of the sequential mediating roles of psychological safety and employee well-being. Frontiers in Psychology, 12, 807070. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.807070