Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik
Öz
Bu araştırmanın amacı, yüksek performans gerektiren ortamlar ve engellilik koşullarında mücadele eden paralimpik sporcuların psikolojik esneklik düzeyleri ile psikolojik gerilim düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve psikolojik esneklik ile sosyodemografik değişkenlerin psikolojik gerilim düzeylerini yordayıp yordamadığını belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında gerçekleştirilmiş olup 205 paralimpik sporcudan oluşan özgün bir örneklem grubuyla veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Sporcu Psikolojik Gerilim Anketi (SPGA) ve Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, paralimpik sporcuların psikolojik esneklik düzeyleri ile psikolojik gerilimleri arasında istatistiki açıdan anlamlı olan ve negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, yüksek psikolojik esneklik, gerilim belirtilerini azaltmakta ve özellikle kabul ile anda kalma becerileri gerilimi yönetmede kritik bir rol oynamaktadır. Son olarak demografik faktörlerin anlamlı bir etkisinin bulunmaması, psikolojik süreçler ve çevresel stresörlerin gerilim üzerinde daha belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, psikolojik esnekliğin sporcuların ruh sağlığı ve performansı için önemli bir kaynak olduğunu destekleyen literatürle uyumludur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asıcı, E., ve Uygur, S. S. (2017). Duygusal öz-yeterlik ve affetmenin algılanan stres düzeyini yordayıcı rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1353–1375. https://doi.org/10.15869/itobiad.318284
- Bentzen, M., Kenttä, G., Derman, W., Halvorsen Wik, E., Havela, J., Karls, T., Stenman, A., ve Fagher, K. (2025). Mental distress is associated with injury and illness in elite para athletes: A 44-week prospective study over 13 860 athlete days. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 11(1), Article e002267. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2024-002267
- Birrer, D., Röthlin, P., ve Morgan, G. (2021). Helping athletes flourish using mindfulness and acceptance approaches: An introduction and mini review. Sport & Exercise Medicine Switzerland, 69(2), 29–34. https://doi.org/10.34045/sems/2021/18
- Birrer, D., Röthlin, P. ve Morgan, G. (2012). Mindfulness to Enhance Athletic Performance: Theoretical Considerations and Possible Impact Mechanisms. Mindfulness 3, 235–246. https://doi.org/10.1007/s12671-012-0109-2
- Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., ve Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the acceptance and action questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676–688. https://doi.org/10.1016/j.beth.2011.03.007
- Brittain, I. (2016). The Paralympic games explained. Routledge.
- Busch, A., Kubosch, E. J., Bendau, A., Leonhart, R., Meidl, V., Bretthauer, B., Petzold, M. B., Dallmann, P., Wrobel, N., Plag, J., Ströhle, A., ve Hirschmüller, A. (2022). Mental health in German paralympic athletes during the 1st year of the COVID-19 pandemic compared to a general population sample. Frontiers in Sports and Active Living, 4, Article 870692. https://doi.org/10.3389/fspor.2022.870692
- Carraça, B., Serpa, S., Palmi, J., ve Rosado, A. (2018). Enhance sport performance of elite athletes: The mindfulness-based interventions. Cuadernos de Psicología del Deporte, 18(2), 79–109.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
7 Temmuz 2026
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
30 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
15 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 2