Araştırma Makalesi

Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik

Cilt: 21 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik

Öz

Bu araştırmanın amacı, yüksek performans gerektiren ortamlar ve engellilik koşullarında mücadele eden paralimpik sporcuların psikolojik esneklik düzeyleri ile psikolojik gerilim düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve psikolojik esneklik ile sosyodemografik değişkenlerin psikolojik gerilim düzeylerini yordayıp yordamadığını belirlemektir.  Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında gerçekleştirilmiş olup 205 paralimpik sporcudan oluşan özgün bir örneklem grubuyla veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Sporcu Psikolojik Gerilim Anketi (SPGA) ve Psikolojik Esneklik Ölçeği (PEÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, paralimpik sporcuların psikolojik esneklik düzeyleri ile psikolojik gerilimleri arasında istatistiki açıdan anlamlı olan ve negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, yüksek psikolojik esneklik, gerilim belirtilerini azaltmakta ve özellikle kabul ile anda kalma becerileri gerilimi yönetmede kritik bir rol oynamaktadır. Son olarak demografik faktörlerin anlamlı bir etkisinin bulunmaması, psikolojik süreçler ve çevresel stresörlerin gerilim üzerinde daha belirleyici olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, psikolojik esnekliğin sporcuların ruh sağlığı ve performansı için önemli bir kaynak olduğunu destekleyen literatürle uyumludur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Asıcı, E., ve Uygur, S. S. (2017). Duygusal öz-yeterlik ve affetmenin algılanan stres düzeyini yordayıcı rolü. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1353–1375. https://doi.org/10.15869/itobiad.318284
  2. Bentzen, M., Kenttä, G., Derman, W., Halvorsen Wik, E., Havela, J., Karls, T., Stenman, A., ve Fagher, K. (2025). Mental distress is associated with injury and illness in elite para athletes: A 44-week prospective study over 13 860 athlete days. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 11(1), Article e002267. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2024-002267
  3. Birrer, D., Röthlin, P., ve Morgan, G. (2021). Helping athletes flourish using mindfulness and acceptance approaches: An introduction and mini review. Sport & Exercise Medicine Switzerland, 69(2), 29–34. https://doi.org/10.34045/sems/2021/18
  4. Birrer, D., Röthlin, P. ve Morgan, G. (2012). Mindfulness to Enhance Athletic Performance: Theoretical Considerations and Possible Impact Mechanisms. Mindfulness 3, 235–246. https://doi.org/10.1007/s12671-012-0109-2
  5. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., ve Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the acceptance and action questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676–688. https://doi.org/10.1016/j.beth.2011.03.007
  6. Brittain, I. (2016). The Paralympic games explained. Routledge.
  7. Busch, A., Kubosch, E. J., Bendau, A., Leonhart, R., Meidl, V., Bretthauer, B., Petzold, M. B., Dallmann, P., Wrobel, N., Plag, J., Ströhle, A., ve Hirschmüller, A. (2022). Mental health in German paralympic athletes during the 1st year of the COVID-19 pandemic compared to a general population sample. Frontiers in Sports and Active Living, 4, Article 870692. https://doi.org/10.3389/fspor.2022.870692
  8. Carraça, B., Serpa, S., Palmi, J., ve Rosado, A. (2018). Enhance sport performance of elite athletes: The mindfulness-based interventions. Cuadernos de Psicología del Deporte, 18(2), 79–109.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

7 Temmuz 2026

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

15 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Horozoğlu, M. A. (2026). Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 332-347. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1753912
AMA
1.Horozoğlu MA. Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik. CBÜ BESBD. 2026;21(2):332-347. doi:10.33459/cbubesbd.1753912
Chicago
Horozoğlu, Mehmet Ali. 2026. “Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21 (2): 332-47. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1753912.
EndNote
Horozoğlu MA (01 Temmuz 2026) Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21 2 332–347.
IEEE
[1]M. A. Horozoğlu, “Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik”, CBÜ BESBD, c. 21, sy 2, ss. 332–347, Tem. 2026, doi: 10.33459/cbubesbd.1753912.
ISNAD
Horozoğlu, Mehmet Ali. “Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21/2 (01 Temmuz 2026): 332-347. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1753912.
JAMA
1.Horozoğlu MA. Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik. CBÜ BESBD. 2026;21:332–347.
MLA
Horozoğlu, Mehmet Ali. “Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 21, sy 2, Temmuz 2026, ss. 332-47, doi:10.33459/cbubesbd.1753912.
Vancouver
1.Mehmet Ali Horozoğlu. Paralimpik Sporcularda Psikolojik Gerilimin Yordayıcısı Olarak Psikolojik Esneklik. CBÜ BESBD. 01 Temmuz 2026;21(2):332-47. doi:10.33459/cbubesbd.1753912