EN
TR
Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler
Abstract
Giriş ve Amaç: Araştırma, cerrahi kliniğinde yatan hastaların ameliyat sonrası uyku kalitesi ve uyku düzenini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini, Hatay ilinde bulunan bir araştırma hastanesinin cerrahi kliniklerinde ameliyat sonrası yatan hastalar oluşturmaktadır. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile ameliyat sonrası hastanede en az 3 gün yatan 210 hasta araştırmaya dahil edildi. Veriler Richards-Campbell Uyku Anketi (RCUA) ve Uyku Düzenini Etkileyen Etmenler Formu (UDEEF) ile toplandı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 50,57 olup, %63,8’i kadındır. Hastaların %36,2’sine hepatobiliyer sistem cerrahisi uygulandığı, %81,9’unun cerrahi girişim nedeniyle 3 gündür hastanede yattığı ve %83,3’ünün iki kişilik odada kaldığı belirlendi. Hastalarda uyku düzenini en fazla etkileyen faktörlerin odanın fazla ışıklı olması, oda ısısı, odanın kalabalık olması ve vücuda takılı tıbbi cihazlar olduğu tespit edildi. Hastaların RCUA toplam puan ortalaması 40,89±14,61 olarak saptandı. UDEEF puanları ile RCUA uyanık kalma süresi ve uyku kalitesi puanları arasında negatif yönde ilişki belirlendi (r=-0,147, p=0,034).
Sonuç: Hastaların uyku kalitesinin orta düzeyde olduğu ve uyku durumunu etkileyen faktörlerin artmasının hastaların genel uyku kalitelerini düşürdüğü sonucuna ulaşıldı. Cerrahi öncesi uyku kalitesini etkileyen bireysel ve çevresel değiştirilebilir faktörlerin belirlenmesi ve uyku kalitesini artırmaya yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması önerilmektedir.
Keywords
References
- Knutson, K.L, Cauter, E.V, Associations between sleep loss and increased risk of obesity and diabetes, Annual New York Academy Sciences, 2008, (1129), 287-304.
- Chouchou, F, Augustini, M, Caderby, T, Caron, N, Turpin, N.A, Dalleau, G, The importance of sleep and physical activity on well-being during COVID-19 lockdown: reunion island as a case study, Sleep Medicine, 2021, (77), 297-301.
- Grigsby-Toussaint, D, Shin, J, Sleep duration, sleep quality, and factors influencing food choices among supplemental nutrition assistance program participants, Basic and Translational Sleep Science, 2018, (41), 73-74.
- Çakır, B, Nişancı Kılınç, F, Özata Uyar, G, Çiler Özenir, E.M, Karaismailoğlu, E, The relationship between sleep duration, sleep quality and dietary intake in adults, Sleep and Biological Rhythms, 2020, (18), 49-57.
- Rujnan, T, Çaykara, B, Sağlam, Z, Pençe, H.H, Sigara bağımlılarında depresyon, anksiyete, uykululuk ve uyku kalitesi düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi, ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019, (10), 609-15.
- Alim, N.E, Ayten, Ş, Sleep disorders and cardiovascular diseases, ISAS 2019, SETSCI Conference Proceedings, 2019, 4(2), 48-54.
- Banks, S, Dinges, D.F, Behavioral and physiological consequences of sleep restriction, Journal of Clinical Sleep Medicine, 2007, (3), 19-28.
- Cohen, D.A, Wang, W, Wyatt, J.K, Uncovering residual effects of chronic sleep loss on human performance, Science Translational Medicine, 2010, (2), 14.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 30, 2022
Submission Date
December 8, 2021
Acceptance Date
October 24, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 9 Number: 4
APA
Para, E., & Uslu, Y. (2022). Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, 9(4), 443-450. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063
AMA
1.Para E, Uslu Y. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2022;9(4):443-450. doi:10.34087/cbusbed.1034063
Chicago
Para, Eda, and Yasemin Uslu. 2022. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi Ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 9 (4): 443-50. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063.
EndNote
Para E, Uslu Y (December 1, 2022) Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 9 4 443–450.
IEEE
[1]E. Para and Y. Uslu, “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”, CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 9, no. 4, pp. 443–450, Dec. 2022, doi: 10.34087/cbusbed.1034063.
ISNAD
Para, Eda - Uslu, Yasemin. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi Ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal 9/4 (December 1, 2022): 443-450. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063.
JAMA
1.Para E, Uslu Y. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2022;9:443–450.
MLA
Para, Eda, and Yasemin Uslu. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi Ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal, vol. 9, no. 4, Dec. 2022, pp. 443-50, doi:10.34087/cbusbed.1034063.
Vancouver
1.Eda Para, Yasemin Uslu. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED: Celal Bayar University-Health Sciences Institute Journal. 2022 Dec. 1;9(4):443-50. doi:10.34087/cbusbed.1034063
Cited By
The effect of lavender foot baths on postoperative pain and sleep quality in comparison with foot baths with warm water only—A prospective randomized controlled study
EXPLORE
https://doi.org/10.1016/j.explore.2023.10.003Preoperative Surgical Fear, Postoperative Pain, and Sleep Quality in Metabolic and Bariatric Surgery Patients: A Descriptive and Correlational Study
Obesity Surgery
https://doi.org/10.1007/s11695-025-07770-3The regulatory role of sleep quality in the effect of preoperative intrusive thoughts on the fear of pain: structural equation modeling
BMC Psychology
https://doi.org/10.1186/s40359-026-04375-y