EN
TR
Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler
Öz
Giriş ve Amaç: Araştırma, cerrahi kliniğinde yatan hastaların ameliyat sonrası uyku kalitesi ve uyku düzenini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini, Hatay ilinde bulunan bir araştırma hastanesinin cerrahi kliniklerinde ameliyat sonrası yatan hastalar oluşturmaktadır. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile ameliyat sonrası hastanede en az 3 gün yatan 210 hasta araştırmaya dahil edildi. Veriler Richards-Campbell Uyku Anketi (RCUA) ve Uyku Düzenini Etkileyen Etmenler Formu (UDEEF) ile toplandı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 50,57 olup, %63,8’i kadındır. Hastaların %36,2’sine hepatobiliyer sistem cerrahisi uygulandığı, %81,9’unun cerrahi girişim nedeniyle 3 gündür hastanede yattığı ve %83,3’ünün iki kişilik odada kaldığı belirlendi. Hastalarda uyku düzenini en fazla etkileyen faktörlerin odanın fazla ışıklı olması, oda ısısı, odanın kalabalık olması ve vücuda takılı tıbbi cihazlar olduğu tespit edildi. Hastaların RCUA toplam puan ortalaması 40,89±14,61 olarak saptandı. UDEEF puanları ile RCUA uyanık kalma süresi ve uyku kalitesi puanları arasında negatif yönde ilişki belirlendi (r=-0,147, p=0,034).
Sonuç: Hastaların uyku kalitesinin orta düzeyde olduğu ve uyku durumunu etkileyen faktörlerin artmasının hastaların genel uyku kalitelerini düşürdüğü sonucuna ulaşıldı. Cerrahi öncesi uyku kalitesini etkileyen bireysel ve çevresel değiştirilebilir faktörlerin belirlenmesi ve uyku kalitesini artırmaya yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Knutson, K.L, Cauter, E.V, Associations between sleep loss and increased risk of obesity and diabetes, Annual New York Academy Sciences, 2008, (1129), 287-304.
- Chouchou, F, Augustini, M, Caderby, T, Caron, N, Turpin, N.A, Dalleau, G, The importance of sleep and physical activity on well-being during COVID-19 lockdown: reunion island as a case study, Sleep Medicine, 2021, (77), 297-301.
- Grigsby-Toussaint, D, Shin, J, Sleep duration, sleep quality, and factors influencing food choices among supplemental nutrition assistance program participants, Basic and Translational Sleep Science, 2018, (41), 73-74.
- Çakır, B, Nişancı Kılınç, F, Özata Uyar, G, Çiler Özenir, E.M, Karaismailoğlu, E, The relationship between sleep duration, sleep quality and dietary intake in adults, Sleep and Biological Rhythms, 2020, (18), 49-57.
- Rujnan, T, Çaykara, B, Sağlam, Z, Pençe, H.H, Sigara bağımlılarında depresyon, anksiyete, uykululuk ve uyku kalitesi düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi, ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019, (10), 609-15.
- Alim, N.E, Ayten, Ş, Sleep disorders and cardiovascular diseases, ISAS 2019, SETSCI Conference Proceedings, 2019, 4(2), 48-54.
- Banks, S, Dinges, D.F, Behavioral and physiological consequences of sleep restriction, Journal of Clinical Sleep Medicine, 2007, (3), 19-28.
- Cohen, D.A, Wang, W, Wyatt, J.K, Uncovering residual effects of chronic sleep loss on human performance, Science Translational Medicine, 2010, (2), 14.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
8 Aralık 2021
Kabul Tarihi
24 Ekim 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 4
APA
Para, E., & Uslu, Y. (2022). Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(4), 443-450. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063
AMA
1.Para E, Uslu Y. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED. 2022;9(4):443-450. doi:10.34087/cbusbed.1034063
Chicago
Para, Eda, ve Yasemin Uslu. 2022. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (4): 443-50. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063.
EndNote
Para E, Uslu Y (01 Aralık 2022) Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 4 443–450.
IEEE
[1]E. Para ve Y. Uslu, “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”, CBU-SBED, c. 9, sy 4, ss. 443–450, Ara. 2022, doi: 10.34087/cbusbed.1034063.
ISNAD
Para, Eda - Uslu, Yasemin. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/4 (01 Aralık 2022): 443-450. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1034063.
JAMA
1.Para E, Uslu Y. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED. 2022;9:443–450.
MLA
Para, Eda, ve Yasemin Uslu. “Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 4, Aralık 2022, ss. 443-50, doi:10.34087/cbusbed.1034063.
Vancouver
1.Eda Para, Yasemin Uslu. Cerrahi Hastalarında Ameliyat Sonrası Uyku Kalitesi ve Uyku Düzenini Etkileyen Faktörler. CBU-SBED. 01 Aralık 2022;9(4):443-50. doi:10.34087/cbusbed.1034063
Cited By
The effect of lavender foot baths on postoperative pain and sleep quality in comparison with foot baths with warm water only—A prospective randomized controlled study
EXPLORE
https://doi.org/10.1016/j.explore.2023.10.003Preoperative Surgical Fear, Postoperative Pain, and Sleep Quality in Metabolic and Bariatric Surgery Patients: A Descriptive and Correlational Study
Obesity Surgery
https://doi.org/10.1007/s11695-025-07770-3The regulatory role of sleep quality in the effect of preoperative intrusive thoughts on the fear of pain: structural equation modeling
BMC Psychology
https://doi.org/10.1186/s40359-026-04375-y