Araştırma Makalesi

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Cilt: 13 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Öz

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinde işçi kadınların meme kanseri taramalarına yönelik farkındalıkları ve sağlık inançlarını belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma kapsamına Sinop ilinde bulunan üç fabrikada araştırmaya katılmayı kabul eden 387 işçi kadın alınmıştır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı özelikler bilgi formu ve Champion’un Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (CSİMO) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS v26 paket programında yapılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik onay alınmıştır. Bulgular: İşçi kadınların yaş ortalamaları 33,43±8,71 yıl, %58,9’u bekâr, %33,1’i lise eğitim düzeyine sahip, %55,3’ünün geliri giderinden azdır. %21.44’ü meme kanseri taramalarını yaptırmada engel ile karşılaşmış, %48,3’ü çok yoğun çalıştığı için meme kanseri muayenesini yaptırmamış, %10,6’sı Covid-19 sürecinde meme kanseri taramalarına katılamamış ve %26,9’u Covid-19 sürecinde meme kanseri taraması yaptırmak istemiştir. İşçi kadınların CSİMO duyarlılık algısı puanı 8,52±2,76, KKMM Öz-Etkililik algısı puanı 30,14±7,08’dir. CSİMO’nun“Mamografi Yararları” alt faktör puanlarının işçi kadınların medeni durumlarına göre, CSİMO’nun “Sağlık Motivasyonu” alt faktör puanlarının işçi kadınların gelir durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Sonuç: İşçi kadınların CSİMO alt boyutlarından, en düşük puan ortalaması duyarlılık algısına; en yüksek puan ortalaması KKMM öz etkililik algısına aittir. Bekâr işçi kadınların mamografi yarar algısı, gelir durumu gider durumuna denk olan işçi kadınların gelir durumu gider durumundan fazla olan işçi kadınlara göre sağlık motivasyon algısı daha yüksektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Etik kurum izinleri alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya destek sağlayan işçi kadınlara çok teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alagöz, M. N., & Tuncer, Ö. (2021). Aile hekimliği polikliniğine başvuran 20-69 yaş aralığındaki kadınların meme kanseri tarama yöntemlerine yönelik sağlık inançlarının belirlenmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 12(4), 192-200.
  2. Altunkan, H., Akın, B., & Ege, E. (2008). 20-60 yaş arası kadınların KKMM uygulama davranışları ve farkındalık düzeyleri. Meme Sağlığı Dergisi, 4(2), 84-91.
  3. American Cancer Society. (2021). Cancer facts & figures. Erişim adresi: https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/annual-cancer-facts-and-figures/2021/cancer-facts-and-figures-2021.pdf (Erişim Tarihi: 10.09.2023).
  4. Arevian, M., Noureddine, S., & Abboud, S. (2011). Beliefs related to breast cancer and breast cancer screening among Lebanese Armenian women. Health Care Women Int, 32(11), 972-989.
  5. Avci, I. A. (2008). Factors associated with breast self-examination practices and beliefs in female workers at a Muslim community. European Journal of Oncology Nursing, 12(2), 127-133.
  6. Aydoğdu, N., & Bahar, Z. (2011). Yoksul kadınlarda SİM ve sağlığı geliştirme modeli kullanımının meme ve serviks kanseri erken tanı davranışlarındaki değişime etkisi. DEUHYO ED, 4, 34-40.
  7. Bai, L. X., Yang, L., Duan, D. P., Xu, X. Y., Li, Z., & Liu, Y. M. (2017). Prevalence of breast and gynecological diseases in female workers in the administrative office and workshop of an automobile part factory. Chinese Journal of Industrial Hygiene and Occupational Diseases, 35(2), 127-130.
  8. Bakır, N., & Demir, C. (2020). Hemşirelerin meme kanseri, KKMM ve mamografiye ilişkin inançlarının belirlenmesi. CBÜ SBED, 7(3), 266-271.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2025

Kabul Tarihi

19 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Soyanıt Eraslan, Ş., & Aydın Avcı, İ. (2026). Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 13(1), 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183
AMA
1.Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED. 2026;13(1):5-16. doi:10.34087/cbusbed.1650183
Chicago
Soyanıt Eraslan, Şeyma, ve İlknur Aydın Avcı. 2026. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 13 (1): 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183.
EndNote
Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ (01 Mart 2026) Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 13 1 5–16.
IEEE
[1]Ş. Soyanıt Eraslan ve İ. Aydın Avcı, “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları”, CBU-SBED, c. 13, sy 1, ss. 5–16, Mar. 2026, doi: 10.34087/cbusbed.1650183.
ISNAD
Soyanıt Eraslan, Şeyma - Aydın Avcı, İlknur. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 13/1 (01 Mart 2026): 5-16. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183.
JAMA
1.Soyanıt Eraslan Ş, Aydın Avcı İ. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED. 2026;13:5–16.
MLA
Soyanıt Eraslan, Şeyma, ve İlknur Aydın Avcı. “Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2026, ss. 5-16, doi:10.34087/cbusbed.1650183.
Vancouver
1.Şeyma Soyanıt Eraslan, İlknur Aydın Avcı. Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları. CBU-SBED. 01 Mart 2026;13(1):5-16. doi:10.34087/cbusbed.1650183