Eğitim Koçluğu Uygulamalarının Üniversite Hazırlık Öğrencilerinin Sınav Kaygısı ve Bilinçli Farkındalık Düzeylerine Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite sınavına hazırlanan lise son sınıf öğrencilerine uygulanan eğitim koçluğu programının öğrencilerin sınav kaygısı ve bilinçli farkındalık düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araştırma, deney ve kontrol gruplarının yer aldığı ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel bir desenle yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın örneklemini, İzmir’de bir danışmanlık merkezine başvuran ve anksiyete bozukluğu tanısı almamış, ancak sınav kaygısı belirtileri gösteren toplam 20 lise son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılar basit rastgele yöntemle 10 kişilik deney ve 10 kişilik kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubuna haftada bir kez olmak üzere toplam beş oturumdan oluşan yapılandırılmış bir eğitim koçluğu programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Sınav Kaygısı Envanteri ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 23.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; bağımlı ve bağımsız örneklem t-testi ile Mann–Whitney U testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Eğitim koçluğu programının deney grubundaki öğrencilerin sınav kaygısı düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı biçimde azalttığını (p < .001) ve bilinçli farkındalık düzeylerini anlamlı biçimde artırdığını (p = .001) göstermiştir. Buna karşın kontrol grubunda sınav kaygısı artış göstermiş, bilinçli farkındalık düzeylerinde ise anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Elde edilen sonuçlar, eğitim koçluğunun sınav sürecindeki öğrencilere yönelik etkili bir müdahale yöntemi olabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu araştırmada elde edilen bulgular, eğitim koçluğu uygulamalarının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde sınav kaygısını azaltmada ve bilinçli farkındalık düzeyini artırmada etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim koçluğu, sınav sürecindeki öğrenciler için psikolojik dayanıklılığı güçlendiren ve akademik performansı destekleyen tamamlayıcı bir müdahale yöntemi olarak değerlendirilebilir.

Keywords

• Eğitim Koçluğu
• Sınav Kaygısı
• Bilinçli Farkındalık
• Mindfulness
• Lise Öğrencileri

An Investigation into the Effects of Educational Coaching Practices on Exam Anxiety and Mindfulness Levels of University Entrance Exam Students

Abstract

Aim; The aim of this study is to evaluate the effect of an educational coaching program applied to high school senior students preparing for the university entrance exam on their levels of test anxiety and mindfulness. The research was conducted using a quasi-experimental design with pre-test and post-test control groups, including both experimental and control groups. Method; The sample of the study consisted of 20 high school senior students who applied to a counseling center in İzmir, had not been diagnosed with an anxiety disorder, but exhibited symptoms of test anxiety. Participants were assigned to experimental (n = 10) and control (n = 10) groups using a simple random sampling method. The experimental group received a structured educational coaching program consisting of five sessions, administered once a week. No intervention was provided to the control group. Data were collected through a Sociodemographic Information Form, the Test Anxiety Inventory, and the Mindful Attention Awareness Scale (MAAS). Statistical analyses were performed using SPSS 23.0, and dependent and independent samples t-tests as well as the Mann–Whitney U test were applied. The significance level was set at p < 0.05. Results; The educational coaching program was found to significantly reduce test anxiety levels (p < .001) and significantly increase mindfulness levels (p = .001) among students in the experimental group. In contrast, students in the control group showed an increase in test anxiety, and no significant change was observed in their mindfulness levels. These findings suggest that educational coaching may serve as an effective intervention method for students undergoing the university entrance examination process. Conclusion; The findings of this study indicate that educational coaching practices are effective in reducing test anxiety and enhancing mindfulness levels among students preparing for the university entrance exam. Educational coaching can be considered a complementary intervention method that strengthens psychological resilience and supports academic performance during the exam preparation process

Keywords

• Educational Coaching
• Test Anxiety
• Mindfulness
• High School Students

References

1. Akdağ, B. (2024). Koçluk hizmetinin öğrencilerin gelişim öz teorilerine, akademik benliklerine ve başarılarına etkisi [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Arslan, İ. (2018). Bilinçli farkındalık, depresyon düzeyleri ve algılanan stres arasındaki ilişki. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 73–86.
3. Avcı, M. (2023). Sınav kaygısı olan ergenlerde flash tekniğinin tek seanslık etkisinin incelenmesi: Bir grup uygulaması. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 222–231.
4. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
5. Barkley, A. (2011). Academic coaching for enhanced learning. Nacta Journal, 55(1), 76. Beck, A. B., & Emery, G. (2011). Anksiyete bozuklukları ve fobiler (V. Öztürk, Çev.). Litera Yayıncılık. Beck, J. S. (2011). Bilişsel terapi: Temel ilkeler ve ötesi (N. Hisli Şahin, Çev.). Türk Psikologlar Derneği Yayınları. Bishop, S. R., Lau, M., Shapiro, S., Carlson, L., Anderson, N. D., Carmody, J., Segal, Z. V., Abbey, S., Speca, M., Velting, D., & Devins, G. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 230–241. https://doi.org/10.1093/clipsy.bph077
6. Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84, 822–848.
7. Bulut, A. S. (2019). Öğrenci koçluğu uygulamasının ortaokul öğrencilerinin matematik dersindeki başarıları ve derse yönelik tutumları üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
8. Cengiz, R., Serdar, E., & Donuk, B. (2016). Üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık ve girişimcilik düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1320–1328.

9. Çiçek, İ., & Tanhan, F. (2018). Lise son sınıf öğrencilerinin sınırlılık algı şemaları ile sınav kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Batman University Journal of Life Sciences, 8(1/1), 69–85.
10. Demir, V. (2015). Bilinçli farkındalık temelli kognitif terapi programının bireylerin depresif belirti düzeyleri üzerine etkisi. Psikoloji Çalışmaları, 35(1), 15–26.
11. Ergene, T. (2003). Effective interventions on test anxiety reduction: A metaanalysis. School Psychology Int, 24(3), 313–28. Erözkan, A. (2011). Üniversite öğrencilerinde sınav kaygısı, başa çıkma ve özsaygı ilişkileri. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 44, 195–208.
12. Genç, H., & Kutlu, M. (2018). The effect of a psycho-education program to reduce examination anxiety for eighth grade students. Inönü University Journal of the Graduate School of Education, 5(9), 19–30.
13. Glenn, D. (2010). How students can improve by studying themselves. The Chronicle of Higher Education, 56, 22. Gökler, B., Ünal, F., Pehlivantürk, B. E., Cengel, K., Devrim, A., & Taner, Y. (2004). Reliability and validity of schedule for affective disorders and schizophrenia for school age children-present and lifetime version- Turkish version (K-SADS-PL-T). Turk J Child Adolesc Ment Health, 11, 109–116.
14. Grant, A. M. (2014). Autonomy support, relationship satisfaction and goal focus in the coach–coachee relationship: Which best predicts coaching success? Coaching: An International Journal of Theory, Research and Practice, 7(1), 18–38.
15. Güler, K., & Usluca, M. (2021). Yetişkin bireylerde bilinçli farkındalık ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 372–383.
16. Gündüz, H. (2016). Yetişkinlerde bilinçli farkındalık (mindfulness) ve duygu düzenleme arasındaki ilişki [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kabat-Zinn, J. (2011). Some reflections on the origins of MBSR, skillful means, and the trouble with maps. Contemporary Buddhism, 12(01), 281–306.
17. Karakaya, İ., & Üstüner, M. (2008). Üniversite öğrencilerinde sınav kaygısının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 205–218.
18. Kaufman, J., Birmaher, B., Brent, D., Rao, U., Flynn, C., Moreci, P., Williamson, D., & Ryan, N. (1997). Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-age children-present and lifetime version (K-SADS-PL): Initial reliability and validity data. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 36(7), 980–988. https://doi.org/10.1097/00004583-199707000-00021
19. Keng, S. L., Smoski, M. J., & Robins, C. J. (2011). Effects of mindfulness on psychological health: A review of empirical studies. Clinical Psychology Review, 31(6), 1041–1056.
20. Koruklu, N., Altıok, H. Ö., & Oktaylar, H. C. (2006). Sınav kaygısı ile baş çıkma programının sınav kaygısına yönelik deneysel bir çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 5–11.
21. Larson, H., Ramahi, M., Conn, S., Estes, L., & Ghibellini, A. (2010). Reducing test anxiety among third grade students through the implementation of relaxation techniques. Journal of School Counseling, 8, 1–19.
22. Meiklejohn, J., Phillips, C., Freedman, M. L., Griffin, M. L., Biegel, G., Roach, A., & Saltzman, A. (2012). Integrating mindfulness training into K–12 education: Fostering the resilience of teachers and students. Mindfulness, 3(4), 291–307.
23. Nelson, D. W., & Knight, A. E. (2010). The power of positive recollections: Reducing test anxiety and enhancing college student efficacy and performance. Journal of Applied Social Psychology, 40(3), 732–745. Öner, N. (1990). Türkiye’de kullanılan psikolojik testler: Bir başvuru kaynağı. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. Öz, İ. (2013). Öğrenci koçluğu (2. bs.). C Planı Yayınları.
24. Özer, K. (2001). Kaygı. Sistem Yayıncılık. Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş., & Deniz, M. E. (2011). Bilinçli Farkındalık Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(160), 224–235. https://doi.org/10.15390/ES.2011.940
25. Pidgeon, A. M., & Keye, M. (2014). Relationship between resilience, mindfulness, and pyschological well-being in university students. International Journal of Liberal Arts and Social Science, 2(5), 27–32.
26. Putwain, D. W. (2008). Do examinations stakes moderate the test anxiety–examination performance relationship? Educational Psychology, 28(2), 109–118.
27. Ramirez, G., & Beilock, S. L. (2011). Writing about testing worries boosts exam performance in the classroom. Science, 331, 211–213.
28. Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press. Sakarya, S. (2001). Kaygınız ne durumda? Bilim ve Teknik, 50–52.
29. Shapiro, S. L., Brown, K. W., & Biegel, G. M. (2008). Teaching self-care to caregivers: Effects of mindfulness-based stress reduction on the mental health of therapists in training. Training and Education in Professional Psychology, 2(2), 105–115.
30. Shobe, E., Brewin, A., & Carmack, S. (2005). A simple visualization exercise for reducing test anxiety and improving performance on difficult math tests. Journal of Worry & Affective Experience, 1(1), 3452. Spielberger, C. D. (1980). Preliminary professional manual for the Test Anxiety Inventory. Consulting Psychologists Press.
31. Surlu, B. (2024). Performans kaygısı ile mücadelede bilişsel davranışçı terapi ve EMDR terapinin rolü. Akademisyen Yayınevi.
32. Şehidoğlu, Z. (2014). 15-17 yaş grubu ergenlerde bilinçli farkındalık düzeyi ile problemli internet kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Ülev, E. (2014). Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzının depresyon, kaygı ve stres belirtileriyle ilişkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Van Nieuwerburgh, C., & Tong, C. (2013). Exploring the benefits of being a student coach in educational settings: A mixed-method study. Coaching: An International Journal of Theory, Research and Practice, 6(1), 5–24. Wang, W., & Chopel, T. (2017). Mindfulness and gender: A pilot quantitative study. Issues in Information Systems, 18(4), 105–115.
34. Yavuzer, H. (2015). Çocuk eğitimi el kitabı. Remzi Kitabevi. Özgür, Y. P. (2015). Öğrenci koçluğu (3. bs.). Bab-ı Saadet Yayıncılık. Yılmam, B. (2019). Bilinçli farkındalık ve öz-duyarlılığın öznel iyi oluş üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Üsküdar Üniversitesi.