Çocuk Kitaplarının Çokkültürlülük Bağlamında Yaşam Biçimleri Açısından İncelenmesi

Öz

Çocuk kitaplarındaki çokkültürlülük bağlamında yaşam biçimleri açısından görünümlerin tespit etmek amacıyla yapılan araştırma doküman analizi deseniyle yapılmıştır. Çalışma için veri elde edebilmek amacıyla 2015 ve sonrası basılan gerçek ya da gerçeğe yakın konuları olan çocuk kitapları incelenmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda belirlenen eserler temin edildikten sonra yaşam biçimleri özelinde betimsel analize daha sonrasında içerik analizine tabi tutularak derinleştirilmiştir. Çalışma sonucunda eğitim ve gelir durumları açısından çocuklar arasında herhangi bir farklılık olmadığı ve eşit imkânlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Aile yapıları açısından bakıldığında şehirde yaşayan çekirdek aile yapısı görülmüştür. Ayrıca kitaplardaki ailelerin aynı meslek gruplarına mensup olduğu tespit edilmiştir. Türkiye’de çok farklı kültürel yapılar olmasına rağmen eserlerde eğitim ve gelir, meslek, çocukların yaşadıkları yerler ve aile yapısı bakımından kültürel çeşitlilik açısından dengeli bir dağılım olmadığı ortak bir kültür algısının ön plana çıktığı ve toplumun küçük bir kesimini yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk kitapları
• çokkültürlülük
• yaşam biçimleri

An Analysis of Children's Books in Terms of Lifestyles within the Context of Multiculturalism

Öz

The research conducted to identify the representations of lifestyles within the context of multiculturalism in children's books was carried out using a document analysis design. To obtain data for the study, children's books with real or realistic topics published in 2015 and later were examined. After acquiring the works determined in line with the study's objective, a descriptive analysis was performed specifically on lifestyles, followed by a content analysis for further depth. The study found that there were no differences among children in terms of education and income levels, and they had equal opportunities. In terms of family structures, nuclear families living in cities were observed. It was also found that the families in the books belonged to the same occupational groups. Despite the presence of very diverse cultural structures in Turkey, the study concluded that there was no balanced distribution in terms of cultural diversity in education and income, occupation, places where children lived, and family structure in the works. Instead, a common culture perception was highlighted, reflecting a small segment of society.

Anahtar Kelimeler

• Children
• multiculturalism
• lifestyles

Kaynakça

1. Altan, İ. (2012). Mimarlıkta mekan kavramı. Psikoloji Çalışmaları, 19, 75-88.
2. Anık, M. (2012). Kimlik ve çokkültürcülük sosyolojisi. Açılım Kitap.
3. Aslan, C. (2014). Türkiye’de çocuk ve gençlik edebiyatında duyarlı konuların (sensitive issues) ele alınışı üzerine eleştirel bir yaklaşım. Eleştirel Pedagoji, 6(32), 51-56.
4. Başbay, A., & Bulut, C. (2014). Öğretmenlerin çokkültürlü yeterlik algılarının incelenmesi”, K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 957-978.
5. Bedford, A.W. (2018). Çocuk edebiyatı ilkokul eğitim programının temelini oluşturmalıdır. Çocuk ve Medeniyet, (Şirin, M. R., Kaya, M., & Kaya, M, Çev.), 3(6), 21-27.
6. Bishop, R. S. (1997). Selecting literature for a multicultural curriculum. Using multiethnic literature in the K-8 classroom, 12(3), 1-19.
7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as A qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
8. Budak, G. (2008). Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi (1.Baskı). Barış Yayınları.

9. Cırık, İ. (2008). Çokkültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (34), 27-40.
10. Çarpar, M. (2012). Çokkültürlü bir toplumda antropolojinin önemi. Folklor/Edebiyat, 18(70), 47-66.
11. Çelik, H. (2008). Çokkültürlülük ve Türkiye’deki görünümü. U.Ü.Sosyal Bilimler Dergisi, 9(15), 319-332.
12. Demir, G. (2019). Çokkültürlülük bağlamında çocuklara yönelik kütüphane hizmetleri. Bilgi ve Belge Araştırmaları Dergisi, (11), 40-59.
13. Demokratik Eğitim Kurultayı. (2004). Çok dilli, çok kültürlü toplumlarda eğitim, Ankara.
14. Destebaşı, F., & Karabuğ, H. (2013). Kültür köprüsü: uluslararası çocuk edebiyatı eserlerinin öğretim materyali olarak kullanımı. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(3), 297-315.
15. Erhan, G. (2020). Resimli çocuk kitaplarının barış eğitimi bileşenlerinden ‘kültürel farkındalık’ bileşeni açısından incelenmesi”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37(1), 24-26.
16. Habermas, J. (1993). Kamusallığın yapısal dönüşümü, (T. Bora, & M. Sancar, Çev.) İletişim Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 2010, 1. Baskı)
17. Hatipoğlu, G. (2008). İrlanda: edebiyat politikaları ve kimlik retoriği. DoğuBatı Yayınları, (44), 173-192.
18. Hsu, Y. (2014). Multicultural education for young children-beginning from children’s picture books.”, International Journal of Educational Planning and Administration, 4(1), 2014, 79-84.
19. Kars, F. (2016). Yaşam tarzı göstergesi olarak meslekler (Isparta örneği) [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
20. Kemerlioğlu, E. (1996). Toplumsal tabakalaşma ve hareketlilik, Saray Kitabevleri, https://www.scribd.com/document/629474448/
21. Ocak, G., & Akar, T. (2016). Anadolu lisesi öğretmenlerinin İngilizce programında çokkültürlülük kavramına ilişkin görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(1), 109-132.
22. Özben, Ş. (1991). Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye’de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
23. Özgen, N., & Köşker, N. (2018). Multiculturality concept and its reflections on education: The case of Turkey. Review of International Geographical Education Online (RIGEO), 8(3), 571-600.
24. Özensel, E. (2013). Doğu toplumlarında ve Türkiye’de birlikte yaşama arayışı: çokkültürlülük mü? yoksa yeni bir model mi? Akademik İncelemeler Dergisi, 8(3), 1-17.
25. Özensel, E. (2012). Çokkültürlülük uygulaması olarak Kanada çokkültürlülüğü”. Akademik İncelemeler Dergisi, 7(1), 55-70.
26. Parekh, B. (2002). Çokkültürlülüğü yeniden düşünmek, kültürel çeşitlilik ve siyasi teori, Phoenix Yayınevi.
27. Ramsey, P. G. (2018) Çocuklar için çok kültürlü eğitim çeşitliliklerin olduğu bir dünyada öğrenme ve öğretim (G, Yıldız, Çev.). Anı yayıncılık.
28. Sargur, A. S. (2001). Kültürler arası farklılaşma ve yönetim (2.baskı). İmge yayınları.
29. Short, K. G. (2011). Building bridges of understanding across cultures through international literature. In A. Bedford and L. Albright (Eds.), A master class in children’s literature: trends and issues in an evolving field, IL: NCTE, 130-148.
30. Tezcan, M. (1997). Kültürel antropoloji, Kültür Bakanlığı.
31. Türkiye İstatistik Kurumu. (2021). Gelir ve yaşam koşulları araştırması. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gelir-ve-Yasam-Kosullari-Arastirmasi-2019-33820
32. Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2006).Türkiye Aile yapısı. https://ailevecalisma.gov.tr/uploads/athgm/uploads/pages/arastirmalar/aileyapisi-2006.pdf
33. Uyar, B. (2007). Eyleme ve üretime dayalı karşılaştırmalı kültür çalışmaları dersi: Don Kişot ile Nasrettin Hoca’yı tanıştırmak. Türk Dili, (135), 45-59.
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
35. https://static.ohu.edu.tr/uniweb/media/portallar/mimarlik/duyurular/1517/xcvjdhfa.pdf