Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kültürel Aktarım Bağlamında Kalıp İfadelerin Oyunlarla Öğretimi: (D)İlim Oyunu Örneği

Öz

Kalıp ifade, belirli bir dilde sıkça kullanılan ve genellikle belirli bir duruma, bağlama veya ihtiyaca uygun olarak söylenen klişe sözcük gruplarıdır. Bu ifadeler, dil öğrenen bireylerin yeni bir dilde akıcı ve özgüvenli bir şekilde iletişim kurmalarını sağlar. Ayrıca kültürel ve sosyal bağlamlarda doğru ve etkili iletişim kurma becerilerini pekiştirir. Özellikle Türkçe, söz varlığında en çok kalıplaşmış dil birimi bulunduran diller arasındadır. Bu çalışma kapsamında, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dikkatini çekerek öğrenme sürecine katkıda bulunacağı düşünülen bir kelime oyunu üretilmiştir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı yabancılara Türkçe öğretiminde oyun kullanarak kalıp ifadeleri öğretmektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, dört haftalık oyun uygulamasının ardından görüşme aracılığıyla toplanmıştır. Veriler, içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre kalıp ifadeler gibi öğrenilmesi zor kelime gruplarının araştırmacılar tarafından tasarlanan bir oyun ile öğretilmesinin öğrenimi kolaylaştırdığı görülmüştür. Öğrenci görüşleri, uygulamada kullanılan oyunun eğlenceli, heyecan verici, öğretici, düşündürücü, enerjik, faydalı, motivasyon arttırıcı ve rekabetçi olduğu yönündedir. Ayrıca oynanan oyunun kalıcı ve kolay olduğu, eğlenerek öğrettiği ve konuşma becerisini geliştirdiği görüşmelerden elde edilen sonuçlar arasındadır. Söz konusu bulgular ışığında (D)ilim oyununun özellikle kalıp ifade ve kelime öğretiminde kullanılmasının faydalı olduğu değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe öğretimi
• kalıp ifadeler
• oyun
• dilim oyunu

Teaching Formulaic Expressions through Games within the Context of Cultural Transmission in Teaching Turkish to Foreigners: (D)ilim Game Example

Öz

A formulaic expression is a group of cliché phrases that are frequently used in a particular language and are usually uttered in accordance with a particular situation, context or need. These expressions enable language learners to communicate fluently and confidently in a new language. They also reinforce their ability to communicate accurately and effectively in cultural and social contexts. Turkish, in particular, is among the languages that contain the most formulaic language units in its vocabulary. In this context, a word game that is thought to contribute to the learning process by attracting the attention of learners of Turkish as a foreign language has been produced. Accordingly, the aim of the study is to teach formulaic expressions by using games in teaching Turkish to foreigners. Phenomenology, one of the qualitative research designs, was used. The data were collected using an interview after four weeks of game implementation. According to the analyses, teaching the formulaic expressions with a game made the difficult task easier. Student opinions were that the game used in the application was fun, exciting, instructive, thought-provoking, energetic, useful, motivational and competitive. Additionally, the results obtained from the interviews indicate that the game taught in a lasting, easy, and enjoyable way and improved speaking skills. It can be suggested that (D)ilim game should be used especially in teaching formulaic expressions and vocabulary.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish to foreigners
• formulaic expressions
• game
• dilim game

Kaynakça

1. Ahmed, A., Thahir, I., Ampry, E., Komariah, A., Ali, M., Hassan, I., Faisal, A., & Zafarani, P. (2022). Investigating the effect of using game-based learning on EFL learners’ motivation and anxiety. Hindawi Education Research International, 1-9. https://doi.org/10.1155/2022/6503139
2. Alosaimi, D. (2021). Learning self-efficacy as predictor of nursing students’ performance of clinical skills. Educational Sciences: Theory and Practice, 21(3), 120–131. DOI:10.12738/jestp.2021.3.009
3. Arslan, M. & Gürsoy, A. (2011). Eğitsel oyunlar ve etkinliklerle yabancılara Türkçe öğretim yöntemi. 1st. International Conference On Foreign LanguageTeaching And Applied Linguistics, Mayıs 5-7, Sarajevo.
4. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
5. Başar, S. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında kalıp sözlerin kullanım düzeylerinin tespiti ve değerlendirilmesi. TURKOPHONE, 5(3), 56-72.
6. Baykal, E. (1994). Türkiye'de sürdürülen yabancı dil olarak Almanca öğretiminde oyun ve oyunsal uğraşı (kuramsal ve uygulamalı bir yaklaşım), (Tez No: 31766), (Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
7. Bekdaş, M. (2017). Yabancı dil öğretiminde oyunların konuşma becerisine etkisi, TÜBAD, 2(1), 18-26.
8. Bolander, M. (1989). Prefabs, patterns, and rules in interaction? Formulaic speech in adult learners' L2 Swedish.

9. K. Hyltenstam, & L.K. Obler (Eds.), Bilingualism across the lifespan: Aspects of acquisition, maturity, and loss içinde (ss. 73-86). Cambridge University Press.
10. Council of Europe (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment – Companion volume, Council of Europe Publishing, Strasbourg, Erişim adresi: www.coe.int/lang-cefr. Erişim tarihi:14.08.2024
11. Darfilal, I. (2015). The effectiveness of using language games ın teaching vocabulary. The case of third year middle school learners. University of Tlemcen.
12. Demirel, Ö. (2024). Yabancı dil öğretimi, dil pasaportu, dil dosyası, dil biyografisi. PEGEM Akademi. Göçer, A. (2008) Etkinlik temelli ilk okuma ve yazma öğretimi. Anı Yayıncılık.
13. Gökdayı, H. (2008). Türkçede kalıp sözler. Bilig, 44, 89-110.
14. Gömleksiz, M. N. (2008). Newly developed 5th grade science and ¨technology course curriculum. International Journal of Education, 2, 11–41.
15. Haddad, L. (2021). Öğrenme stilleri ışığında oyunlarla yabancı dil öğrenimi. 6.Uluslararası Öğrenci Sempozyumu Bildiriler Kitabı -3- Edebiyat, Dil ve Eğitim, 160-170.
16. Hadfield, J. (2003). A collection of games and activities for low to mid- ıntermediate students of English ıntermediate communication games. Thomus and Nelson and Sons Ltd, Nashville.
17. Hsieh, H.-F. & Shannon, S.E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.
18. Işık, İ. (2016). İlkokul 3. sınıf öğrencilerine eğitsel oyunlar ile İngilizce kelime öğretiminin akademik başarıya etkisi. (Tez No: 421729), (Yüksek Lisans Tezi), Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın Üniversitesi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
19. İşcan, A. (2011). Yabancı dil öğretimi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin tarihçesi. Pegem Akademi.
20. Kalfa, M. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde temel düzeydeki öğrencilerin eğitsel oyunlarla yazma becerilerinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 20, 85-102.
21. Karatay, H. & Dilekçi, A. (2019). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kalıp Sözler. International Journal of Language Academy, 7(2), 147/164. DOI:http://dx.doi.org/10.18033/ijla.4114
22. Koç, E. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğrencilerinin kalıp söz kullanımlarının incelenmesi: İstanbul üniversitesi örneği. (Tez No: 586416), (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Köksal, D. (2011). Yabancı dil öğretiminde temel ilke ve kavramlar. Pegem Akademi.
24. Memiş, M. R. (2016). Yabancı dil öğretiminde eğitim ortamı ve kültür aktarımı. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(9), 605-616. DOI: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9506
25. Moralı, G. & Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129.
26. Papadopoulou, S. (2016). A study of formulaic language in traditional Greek tales and its cultural implications in language teaching. Journal of Mother Tongue Education, 4(1), 167-173.
27. Qutoshi, S. B. (2018). Phenomenology: A philosophy and method of inquiry. Journal of Education and Educational Development, 5(1), 215-222. DOI: 10.22555/joeed.v5i1.2154
28. Schmidt, RW. (1983). Interaction, acculturation, and the acquisition of communicative competence: A case study of an adult. N. Wolfson & E. Judd (Eds.), Sociolinguistics and language acquisition içinde (ss. 137-174). Newbury House.
29. Savaş, B. (2018). Yapılandırmacı öğrenme. A. Kaya (Ed.), Eğitim psikolojisi içinde, , Pegem Akademi.
30. Şimşek, N. D. (2015). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metinlerin ilişkisel söz varlığı açısından değerlendirilmesi. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 3, 809-827.
31. Tang, X., & Taguchı, N. (2021). Digital Game-Based Learning of Formulaic Expressions in Second Language Chinese. The Modern Language Journal, 105(3), 740-759. https://doi.org/10.1111/modl.12725
32. Toklu, M. O. (2003). Dilbilime giriş. Akçağ Yayınları.
33. Wray, A. (2002). Formulaic Language and the Lexicon. Cambridge University Press.
34. Yıldız, C. (2003). Türkçe öğretiminde alternatif yöntemler. Anı Yayıncılık
35. Yıldız, C. Okur, A. Arı, G. & Yılmaz, Y. (2006). Kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
36. Yılmaz, F., & Ertürk Şenden, Y. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kalıp sözler: “Babam ve Oğlum” film örneği. International Journal of Social Science, 32, 187-202.