An Examination of Özge Altınok Lokmanhekim's Children's Picture Books in Terms of Basic Principles of Children's Literature

Öz

The main function of children's literature is to give children the habit and love of reading books from early childhood. In order to contribute to the creation of a reading culture from early childhood, the books should be qualified in terms of external and internal structure features and basic education principles and should be in accordance with the principle of relativity to the child. The aim of this study is to evaluate the suitability of Özge A. Lokmanhekim's travel-themed children's books in terms of internal and external structure features and basic education principles. In the study conducted by using document analysis, one of the qualitative research methods, the evaluations made by giving place to the basic principles that should be found in the works for children were grounded. As a result of the examination, it is thought that her books are designed in accordance with the external structure features and the developmental characteristics of the target audience. Accordingly, books have qualities that will instill a love of reading in children and make them gain reading habit; it was concluded that the fact that different geographies and cultures have different aspects and riches as they should be in the travel type works can make children feel.

Özge Altınok Lokmanhekim’in Resimli Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatının Temel İlkeleri Açısından İncelenmesi

Öz

Çocuk edebiyatının temel işlevi, erken çocukluk döneminden itibaren çocuklara kitap okuma alışkanlığı ve sevgisinin kazandırılmasıdır. Erken çocukluk döneminden itibaren okuma kültürü oluşturmaya katkı sağlanabilmesi için kitaplar dış yapı (boyut, kâğıt, kapak/cilt, sayfa düzeni, harfler ve resimler) ve iç yapı özellikleri (konu, izlek, plan, iletiler, karakterler, dil ve anlatım özellikleri) ile temel eğitim ilkeleri bakımından nitelikli ve çocuğa görelik ilkesine uygun olmalıdır. Bu çalışmanın amacı, çocuk kitabı yazarı Özge A. Lokmanhekim’in gezi temalı resimli çocuk kitaplarının iç yapı ve dış yapı özelliklerini betimlemek ve bu kitapların temel eğitim ilkeleri açısından uygunluğunu değerlendirmektir. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine göre yürütülmüştür. Çocuklara yönelik eserlerde bulunması gereken temel ilkelere göre yapılan incelemeler sonucu, Özge A. Lokmanhekim’in çocuk kitaplarının dış yapı özelliklerinin hedef kitlenin gelişim özelliklerine uygun olarak tasarlandığı düşünülmektedir. İncelenen kitaplarda konu, tema, ileti, dil ve anlatım yönünden de okul öncesi dönem çocuklarına seslenebilmesine özen gösterilmiştir. Bu doğrultuda kitapların çocuklara okuma sevgisi aşılayacak ve okuma alışkanlığı kazandırabilecek nitelikler taşıdığı; gezi türü eserlerde olması gerektiği şekilde farklı coğrafya ve kültürlerin ayrı yönleri ve zenginlikleri olduğu gerçeğini çocuklara duyumsatabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• Resimli kitaplar
• Özge A. Lokmanhekim

Kaynakça

1. Arıcı, A.F. (2018). Çocuk edebiyatı ve kültürü. Ankara: Pegem Akademi.
2. Aslan, C., ve Canlı, S. (2018). Çetin Öner’in “Gülibik” adlı çocuk romanının yapısal ve eğitsel ilkeler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 17 (2), 812-833.
3. Balta, E. E. (2019). Çocuk edebiyatı üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların içerik analizi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 2528-9527.
4. Bowen, G. (2009). Document analysis as a qualitavite research method. Article in Qualitavite Research Journal, 9 (2), 27-40.
5. Çer, E. (2016). Türkçe öğretiminde çocuğa görelik ilkesine uygun edebiyat eapıtlarının önemi. İlköğretim Online, 15(4), 1399-1410.
6. Erkmen, N. (2017). Çocuk kütüphanelerinde en çok okunan çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bağlamında incelenmesi. (Ankara İli Örneği). (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
7. Ersoy, Ö. ve Bayraktar, V. (2015). Annelerin öğrenim durumlarına göre çocuklarını kitapla buluşturma konusundaki durumlarının incelenmesi. İlköğretim Online, 14(4), 1406-1415
8. Kirazlı, N. (2018). Behiç AK’ın çocuk edebiyatı yapıtlarının çocuğa görelik açıdan incelenmesi (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.

9. Körükçü, Ö. (2012). Okul öncesi eğitime yönelik resimli çocuk kitaplarının bulunması gereken temel özellikler açısından incelenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 243-254.
10. Kurt, H., Çetin, G., Karayanık, S. ve Yalçınkaya, Ö. (2018). Edebiyat konu anlatımı. İstanbul: Yayın Denizi Yayınları.
11. Lokmanhekim, A. Ö. (2019a). Pelin ve Çınar’ın gezi rehberi ilk uçak yolculuğu. İstanbul: Abm Yayınları.
12. Lokmanhekim, A. Ö. (2019b). Kemal’in Brüksel günlüğü. İstanbul: Abm Yayınları.
13. Lokmanhekim, A. Ö. (2019c). Kemal’in Roma günlüğü. İstanbul: Abm Yayınları.
14. Lokmanhekim, A. Ö. (2019d). Kemal’in Barselona günlüğü. İstanbul: Abm Yayınları.
15. Lokmanhekim, A. Ö. (2019e). Kemal’in Londra günlüğü. İstanbul: Abm Yayınları.
16. Lokmanhekim, A. Ö. (2019f). Pelin ve Çınar’ın gezi rehberi ilk tren yolculuğu. İstanbul: Abm Yayınları.
17. Lokmanhekim, A. Ö. (2019g). Dünyanın en güzel ülkesi. İstanbul: Abm Yayınları.
18. Oğuzkan, A. F. (2000). Çocuk edebiyatı. Ankara: Anı Yayıncılık.
19. Sever, S. (2007). Çocuk edebiyatı öğretimi nasıl olmalıdır? Sedat S. (Ed.), II. Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, (Sempozyumu Hazırlayan: Sedat SEVER). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, s.41-56.
20. Sever, S. (2019). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Tudem Yayıncılık.
21. Sezer, K. (2020). Çiğdem Kaplangı’nın çocuk kitaplarının çocuğa görelik ilkesi açısından incelenmesi . Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 5 (2) , 246-258.
22. Şirin, M. R. (2019). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış(2. Baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
23. Şirin, M. R. (2019). Çocuk, çocukluk ve çocuk edebiyatı(2. Baskı). İstanbul: Uçan At Yayınları.
24. Turla, A. (2015). Okul öncesi dönemde çocuk edebiyatı(2. Baskı). Ankara: Hedef CS Yayınları.
25. Teşkan, K., Akkaya, S. E. ve Çinpolat, E. (2019). Gülten Dayıoğlu’nun gezi kitapları üzerine bir değerlendirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 368-383.
26. Türkben, T. ve Avan, H. (2020). Michael Ende’nin “Momo” adlı eserinin çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24 (2) , 451-467.
27. Yanık, Z. (2019). Ayla Kutlu’nun çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmesi (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi). Ordu Üniversitesi, Ordu.
28. Yıldırım, Ş. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.