Mümine Yıldız ‘ın Çocuk Kitaplarının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

Öz

Değerler, toplumun çoğunluğu tarafından kabul görmüş ve toplumu oluşturan ögeleri bir arada tutan ortak kabullerdir. Bu değerlerin gelecek kuşaklara aktarımı toplumun kimliği ve bu kimliğin sürdürülebilirliği açısından büyük önem arz etmektedir. Son yıllarda dünyada yaşanan gelişmeler, değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması konusuna daha fazla önem verilmesi gerektiğini düşündürmüştür. Çocuk edebiyatı, değerlerin çocuklara aktarımında en etkili yollardan biridir. Çocuk edebiyatı aracılığıyla değerlerin, çocukların dünyasına uygun bir şekilde sunulması mümkün olmaktadır. Çocuk edebiyatı ürünlerinin değer aktarımında kullanılması aynı zamanda bu ürünlerin değerler açısından incelenmesini de gerekli kılmıştır. Bu sebeple bu çalışmanın amacı, Mümine Yıldız’ın erken çocukluk dönemine hitap eden kitaplarını Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nda ele alınan değerler açısından incelemektir. Bu kitaplarda hangi değerlerin yer aldığı ve bu değerlerin nasıl ele alındığı analiz edilmiştir. Bu çalışma değer aktarımında çocuk edebiyatının rolünü ortaya koyma açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda kitaplarda en çok yer alan değerlerin sevgi, sorumluluk, aile bütünlüğü, duyarlılık olduğu, en az yer alan değerlerin tasarruf, temizlik, estetik, çalışkanlık olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Değerler eğitimi
• çocuk edebiyatı
• Mümine Yıldız

Analysis of Mümine Yıldız's Children's Books in Terms of Values Education

Öz

Values are common assumptions that are accepted by the majority of the society and hold the elements that constitute the society together. The transfer of these values to future generations is of great importance in terms of the identity of the society and the sustainability of this identity. Recent developments in the world have led us to think that more importance should be given to the transfer of values to future generations. Children's literature is one of the effective ways of transferring values to children. Through children's literature, it is possible to present values in a way that is suitable for the world of children. The use of children's literature products in the transfer of values has also made it necessary to examine these products in terms of values. For this reason, the aim of this study is to examine Mümine Yıldız's books that appeal to early childhood in terms of the values addressed in the Turkey Century Maarif Model Preschool Education Program. The values included in these books and how these values are addressed have been analyzed. This study is important in terms of revealing the role of children's literature in the transfer of values. In this study, the document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. As a result of the analysis, it was determined that the most common values in the books were love, responsibility, family integrity, sensitivity, and the least common values were savings, cleanliness, aesthetics, and diligence.

Anahtar Kelimeler

• Values education
• children's literature
• Mümine Yıldız

Kaynakça

1. Arıcı, A.F. (2018). Çocuk edebiyatı ve kültürü. Pegem Akademi.
2. Aslan, C. (2019). Çocuk edebiyatı ve duyarlık eğitimi. Pegem Akademi.
3. Bilici, Ş., & N., Turan, İ. (2022). Almanya ve Türkiye’de değerler eğitiminin karşılaştırılması. M. Talas (Ed.), Eğitime dair güncel-toplumsal yaklaşımlar içinde (s. 3-33.). İKSAD Yayınevi.
4. Çer, E. (2019). Çocuk edebiyatı yapıtlarının çocuğa göre olmasını sağlayan başat bir değişken: Eğitsel özellikler. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-11.
5. Çalışandemir, F., & Altun, M. (2019). Erken çocuklukta değerler eğitimi. F. A. Ersoy & P. Ünüvar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi içinde (s. 115–134). Anı Yayıncılık.
6. Çiçek, S., & Asar, A. (2022). Yapılandırmacı yaklaşım öncesi ve sonrası: Ortaokul Türkçe ders kitaplarında kök değerler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö11), 312–322. https://doi.org/10.29000/rumelide.1146606
7. Demirhan İşcan, C. (2019). Değerler eğitiminde temel kavramlar. F. A. Ersoy & P. Ünüvar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi içinde (s. 31–50). Anı Yayıncılık.
8. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli okul öncesi eğitim programı. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

9. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
10. Yıldız, B. (2024). Resimli çocuk kitaplarının metinlerinin ve görsellerinin on kök değer bakımından incelenmesi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED)/International Journal of Leadership Training (IJOLT), 8(1), 1–14. https://trdoi.org/10.26023458/uled.1483948
11. Yıldız, M. (2020). Güneş anne ve çiçek kız. Genç Tuti.
12. Yıldız, M. (2020). Sakız hanım’ın eteği. Masalperest Yayınları.
13. Yıldız, M. (2021). Kiraz çekirdeği. Genç Tuti.
14. Züngür, E. (2022). Temel eğitimde güncel sorunlar ve çözüm önerileri. Kafdağı, 7(2), 134–159. https://doi.org/10.51469/kafdagi.1196721