20. Yüzyılın Başında Azerbaycan'dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri
Öz
Çalışma, 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan siyasi partilerinin Osmanlı Devleti ile ilişkilerini incelemektedir. İncelenen dönemde Azerbaycan'da siyasi partilerin kurulma ve çalışma süreçleri daha aktif hale gelmektedir. Bu genel olarak Rusya'daki siyasi canlanma ve Azerbaycan Türklerinin ulusal kurtuluş hareketinin güçlenmesi ile ilgilidir. Bu dönemde, Azerbaycan'ın siyasi ortamında ulusal kimlik konuları ilgi odağı olmuştur. Milli kimlik meseleleri ile ilgili olarak, Osmanlı ve Azerbaycan siyasi ortamında milliyetçilik fikirlerinin yavaş yavaş şekillendiğini ve sistemleştiğini iddia etmek mümkündür. Yapılan çalışma, milliyetçi fikirlerin ortaya çıkmasında ve gelişmesinde benzerliklerin olduğunu göstermektedir. 20. yüzyılın başlarında Osmanlı siyasi yaşamında Jön Türkler hareketiyle milliyetçi fikirlerin ortaya çıkışı ve yayılışı daha sonra bu hareketin İttihat ve Terakkiye dönüşümünün olduğu bir süreç yaşanırken, Azerbaycanda ise siyasi partilerinin kuruluşlarında Osmanlı Devleti'nde yaşanan süreçlerden yakından etkilendikleri tespit edilmiştir. Bu etkiler çoğunlukla partilerin ideolojilerinde, söylem ve eylemlerinde kendilerine yer bulmuşlardır. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında, Azerbaycan siyasi partileri ile Osmanlı siyasi ortamı arasında ideolojik benzerliklerin olduğu ve Osmanlı Devlti’ndeki siyasal gelişmelerin Azerbaycan siyasi gelişmeleri ve faaliyettleri etkiledikleri ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
İstanbul Sabahattin Zaim Universitesi
Etik Beyan
Makalede özgünlük gözetilmiştir.
Teşekkür
Önceden teşekkür ederim.
Kaynakça
- “Ahmet Ağaoğlu'nun Atatürk'e sunduğu rapor – İsmet İnönü'yü neden kızdırdı?”. ENS. 4 Ekim 2019.. https://www.ens.az/tr/ahmet-agaoglunun-ataturke-sundugu-rapor-ismet-inonuyu-neden-kizdirdi[12.04.2023].
- Agayef, Ahmet. “Türk alemi - 3”, Kenan Özakan, Osmanlı aydınlarının islamcılık ve türkcülük siyasetlei üzerine tartışmalı çatışma, uzlaşı, sentez içinde, ed. Yunus Emre Tansü, 000-000 İstanbul: İksad Publishing Hause, 2021.
- Ahmedli, Rafail. Azerbaycan'ın ulusal-demokratik devlet ideolojisi: Türkçülük, modernite, İslamcılık. Bakü: Bilim Yayınevi, 2007.
- Ahmedli, Rafail. Mirza Bala Mohammadzade'nin sosyo-politik görüşleri. Bakü: Ozan, 2017.
- Akifoğlu, Vugar. “Azerbaycan'da milli direniş (1917-1930)”, DTCF Dergisi sy.2 (2017): 776-795
- Akyol, Serdar. “Atatürk’ün yeteneklerine önem verdiği sadık müteffiki Ahmet Ağaoğlu kimdir?” Koridor Gazetesi. 24 Mayıs 2022. https://www.koridorgazetesi.com/azerbaycan/ataturkun-yeteneklerine-onem-verdigi-sadik-muttefiki-ahmet-agaoglu-kimdir/[09.04.2023]
- Alakbarlı, Faig. “Nasib Bey Yusifbeyli'nin dünyagörüşünde Aydınlanma, Türkçülük ve Azerbaycancılık.“ Türküstan. 3 Ağustos 2021. Erişim 13 Nisan 2023. https://turkustan.az/news.php?id=199, [13.04.2023]
- Alakbarov, Faiq. Muhammed Emin Resulzade'nin dünya görüşü. Bakü: Bilim, 2007.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyasi Düşünce Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Ağustos 2024
Gönderilme Tarihi
26 Haziran 2024
Kabul Tarihi
23 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 24
APA
Huseynov, A., & Kaya, B. (2024). 20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, 12(24), 17-36. https://doi.org/10.55483/cekmece.1505232
AMA
1.Huseynov A, Kaya B. 20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri. İZÜ Çekmece. 2024;12(24):17-36. doi:10.55483/cekmece.1505232
Chicago
Huseynov, Azar, ve Beytullah Kaya. 2024. “20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 12 (24): 17-36. https://doi.org/10.55483/cekmece.1505232.
EndNote
Huseynov A, Kaya B (01 Ağustos 2024) 20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 12 24 17–36.
IEEE
[1]A. Huseynov ve B. Kaya, “20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri”, İZÜ Çekmece, c. 12, sy 24, ss. 17–36, Ağu. 2024, doi: 10.55483/cekmece.1505232.
ISNAD
Huseynov, Azar - Kaya, Beytullah. “20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi 12/24 (01 Ağustos 2024): 17-36. https://doi.org/10.55483/cekmece.1505232.
JAMA
1.Huseynov A, Kaya B. 20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri. İZÜ Çekmece. 2024;12:17–36.
MLA
Huseynov, Azar, ve Beytullah Kaya. “20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri”. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 24, Ağustos 2024, ss. 17-36, doi:10.55483/cekmece.1505232.
Vancouver
1.Azar Huseynov, Beytullah Kaya. 20. Yüzyılın Başında Azerbaycan’dakı Siyasi Partilerin Osmanlı Devleti İle İlişkileri. İZÜ Çekmece. 01 Ağustos 2024;12(24):17-36. doi:10.55483/cekmece.1505232