Growing Up in the Shadow of the Metropolis: Migration, Poverty, and Adolescent Psychosocial Health in Istanbul

Yıl 2025, Sayı: 27, 1 - 11, 31.12.2025

Nedim Havle

https://doi.org/10.55483/cekmece.1715740

Öz

The cross-sectional study investigated the impact of internal migration and poverty on childhood traumas and quality of life among 485 high school students in Istanbul, recruited from two districts (Bağcılar and Bakırköy) with different socioeconomic levels. Data were collected using the Childhood Trauma Questionnaire and the World Health Organization Quality of Life-BREF. Findings revealed a strong association between migration, poverty, and residing in a disadvantaged district. Migrant adolescents reported significantly higher Emotional Neglect scores, while the poverty group scored higher on both Emotional Neglect and Physical Abuse. Both disadvantaged groups reported lower overall quality of life, particularly in the psychological and environmental domains. The study concludes that migration and poverty are critical structural risk factors for adolescent psychosocial health, increasing trauma risk and negatively affecting life quality. These issues are highlighted as a public health concern stemming from social injustice, rather than individual pathology.

Anahtar Kelimeler

Adolescent psychosocial health , Childhood trauma , Internal migration , Poverty , Quality of life

Metropolün Gölgesinde Büyümek: İstanbul'da Göç, Yoksulluk ve Ergen Psikososyal Sağlığı

Öz

Bu kesitsel çalışmanın amacı, İstanbul'daki lise öğrencilerinde iç göç ve yoksulluğun çocukluk çağı travmaları ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Farklı sosyoekonomik düzeylere sahip iki ilçeden (Bağcılar ve Bakırköy) toplam 485 öğrenci katıldı. Veriler Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu kullanılarak toplandı. Bulgular, göç, yoksulluk ve dezavantajlı ilçede yaşama arasında güçlü bir ilişki olduğunu gösterdi. Göçmen ergenler anlamlı derecede yüksek Duygusal İhmal puanları bildirirken, yoksulluk grubunda hem Duygusal İhmal hem de Fiziksel Kötüye Kullanım puanları daha yüksekti. Her iki dezavantajlı grubun da, özellikle psikolojik ve çevresel alanlarda daha düşük yaşam kalitesi bildirdiği saptandı. Çalışma, göç ve yoksulluğun ergenlerin psikososyal sağlığı için önemli yapısal risk faktörleri olduğu sonucuna varmaktadır. Bu faktörler travma riskini artırarak yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bulgular, bu sorunların bireysel patolojiden ziyade, sosyal adaletsizlikten kaynaklanan bir halk sağlığı meselesi olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ergen psikososyal sağlığı , Çocukluk çağı travması , İç göç , Yoksulluk , Yaşam kalitesi

Teşekkür

Bu makale, yazarın Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde, Prof. Dr. M. Cem İlnem danışmanlığında tamamladığı tıpta uzmanlık tezinden üretilmiştir. Yazar, tüm süreç boyunca değerli katkılarını ve rehberliğini esirgemeyen danışman hocasına en içten teşekkürlerini sunar.

Kaynakça

• Bernstein, D. P., Fink, L., Handelsman, L., Foote, J., Lovejoy, M., Wenzel, K., ... & Zivohlavek, E. (1994). Initial reliability and validity of a new retrospective measure of child abuse and neglect. American Journal of Psychiatry, 151, 1132-1136.
• Conger, R. D., Ge, X., Elder, G. H., Lorenz, F. O., & Simons, R. L. (1994). Economic stress, coercive family process, and developmental problems of adolescents. Child Development, 65(2), 541–561. https://doi.org/10.2307/1131401
• Conte Gil, P. H., Peixoto, C. da S., Piccinini, C. A., & Pizzinato, A. (2024). Parental stress associated with international migration processes: A systematic review. Universitas Psychologica, 22, 1-14. https://doi.org/10.11144/Javeriana.upsy22.psai
• CSDH. (2008). Closing the gap in a generation: Health equity through action on the social determinants of health. World Health Organization.
• Demir, E., & Yersel, B. Ö. (2024). Göçün çocuklar üzerindeki etkisi: Bir derleme makalesi. International Journal of Human Mobility, 4(1), 112-121.
• Ersoy, M., & Şengül, H. T. (Eds.). (2001). Kente göç ve yoksulluk: Diyarbakır örneği. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Kentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı.
• Eser, E., Fidaner, H., Fidaner, C., Eser, S. Y., Elbi, H., & Göker, E. (1999). Whoqol-100 ve Whoqol-Bref'in psikometrik özellikleri. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji (3p) Dergisi, 7(Suppl 2), 23-40.
• Işık, O., & Pınarcıoğlu, M. M. (2021). Nöbetleşe yoksulluk: Gecekondulaşma ve kent yoksulları: Sultanbeyli örneği (13. bs.). İletişim Yayınları. (Orijinal eserin yayımlanma tarihi 2001)
• İçduygu, A., & Diker, E. (2017). Labor market integration of Syrians refugees in Turkey: From refugees to settlers. Göç Araştırmaları Dergisi, 3(2), 6–55. https://doi.org/10.21749/goc.331232
• Muritala, I., & Ajibola, S. (2024). Göçmen ruh sağlığı için kapsamlı bir kılavuz. PSYCHO-IM.
• Özpolat, A. O., & Aktuna, E. (2023). Türkiye’de çocuk yoksulluğuna ilişkin bir değerlendirme. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 204-223. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1213348
• Öztürk, E., & Şar, V. (2008). Somatization as a predictor of suicidal ideation in dissociative disorders. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 62, 662–668.
• Sarı, A. (2011). Türkiye’de iç göç: Fiziksel, sosyal ve ekonomik sonuçları. Istanbul Journal of Sociological Studies (37), 1-18.
• Sethi, D., Bellis, M. A., Hughes, K., Gilbert, R., & Mitis, F. (2013). European report on preventing child maltreatment. World Health Organization, Regional Office for Europe. https://iris.who.int/handle/10665/326375
• Şar, V., Akyüz, G., Kundakçı, T., Kızıltan, E., & Yargıç, L. İ. (2004). Childhood trauma, dissociation, and psychiatric comorbidity in patients with conversion disorder. American Journal of Psychiatry, 161, 2271–2276.
• Tümtaş, M. S., & Ergun, C. (2014). Göç ve yoksulluk kıskacında yıkılan bir kent: Van. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 5(2), 1-25.
• UNICEF. (2023, Mayıs). UNICEF Annual Report 2022. United Nations Children’s Fund (UNICEF).
• WRI Türkiye Sürdürülebilir Şehirler, & İstanbul Planlama Ajansı. (2022). Daha eşit bir İstanbul: Kentsel hizmetlere adil erişim.
• Yılmaz-Demirel, Ö., & Yılmaz, M. (2025). The effect of seasonal agricultural worker mothers’ maternal gatekeeping status on their emotional abuse potential towards their 3-6 years old children. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 7(1), 66–73. https://doi.org/10.35365/ctjpp.2025.1.08