Derleme

Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme

Cilt: 14 Sayı: 1 15 Mart 2023
PDF İndir
EN TR

Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme

Öz

Boyahaneler, tekstil işletmelerinin en kritik ve en fazla tehlikeli kimyasal maddelerin kullanıldığı bölümlerin başında gelir. Bu bölümlerde çok farklı kimyasal maddeler ve prosesler kullanılarak müşterinin bir tekstil materyalinden beklentilerini karşılayabilmek için çeşitli işlemler yapılmaktadır. Özellikle kumaşlara tutum, tuşe, görünüm, renk vb. özellikleri burada kazandırılır. Bu çalışmada, çevre ve insan sağlığı için zararlı olduğu bilinen ve son yıllarda çok miktarda kullanılmaya başlayan reaktif boyarmaddelerin (RB) çalışan sağlığına yapabileceği olumsuz etkiler araştırılmıştır. Özellikle RB’in tozlarının uzun süreli maruziyetleri sonucu çalışanlarda astım, saman nezlesi, gözlerin ve yüzün şişmesi gibi solunum yolu alerjilerinin meydana geldiği bilinmektedir. Bu çalışma, boyahanelerde çok fazla miktarda kullanılan RB tozlarının işyeri ortam havasına yayılarak çalışan sağlığı üzerine yapmış olduğu olumsuz etkiler ve bunlardan korunma yolları ve yöntemleri esas alınarak yapılmıştır. Ayrıca, bu çalışma, ilgili tozları teneffüs eden çalışanların mesleki astım, dermatit, rinit gibi sağlık sorunlarına neden olması bizler özellikle dikkat etmemiz gerektiğini düşündürtmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alanko, K., Keskinen, H., Björksten F., & Ojanen, S. (1978). “Immediate-type hypersensitivity to reactive dyes”. ClinicalAllergy, 8, 25-31.
  2. Baur, X. (2013). “A compendium of causative agents of occupational asthma”. Journal of Occupational Medicine and Toxicology, 8, 15. Retrieved from https://doi.org/10.1186/1745-6673-8-15
  3. Chaari, N., Amri, C., Allagui, I., Bouzgarrou, L., Henchi, M. A., Bchir, N., Akrout, M., & Khalfallah, T. (2011). “Work Related Asthma in the Textile Industry”. Recent Patents on Inflammation & Allergy Drug Discovery, 5, 1, 37-44(8). Retrieved from https://doi.org/10.2174/187221311794474838
  4. Chavan, R. B. (2011). “Handbook of Textile and Industrial Dyeing”. Environmentally friendly dyes, 515-561. Retrieved from https://doi.org/10.1533/9780857093974.2.515
  5. Chavan, R. B. (2013). “Health and environmental hazards of synthetic dyes”. Textile review magazine, Retrieved from https://static.fibre2fashion.com/ArticleResources/PdfFiles/70/6909.pdf
  6. Docker, A., Wattie, J. M., Topping, M. D., Luczynska, C. M., Newman Taylor, A. J., Pickering, C. A., Thomas, P., & Gompertz, D. (1987). “Clinical and immunological investigations of respiratory disease in workers using reactive dyes”. Occupational and Environmental Medicine, 44(8), 534–541. Retrieved from http://dx.doi.org/10.1136/oem.44.8.534
  7. Estlander, T. (1988). “Allergic dermatoses and respiratory diseases from reactive dyes”. Contact Dermatitis, 18, 290-297. Retrieved from https://doi.org/10.1111/j.1600-0536.1988.tb02836.x
  8. Hassaan, M. A., & El Nemr, A. (2017). “Health and Environmental Impacts of Dyes: Mini Review”. American Journal of Environmental Science and Engineering, 1(3), 64-67. Retrieved from doi: 10.11648/j.ajese.20170103.11. Health and Safety Executive, HSE, Dyes and chemicals in textile finishing: An introduction. Dyeing and Finishing Information Sheet No 1- HSE information sheet. Retrieved from https://www.hse.gov.uk/textiles/dyes-dyeing.htm (Erişim: 25 Mayıs 2022).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2022

Kabul Tarihi

15 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Benli, H. (2023). Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme. Çalışma İlişkileri Dergisi, 14(1), 81-92. https://izlik.org/JA86GZ92TT
AMA
1.Benli H. Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme. CİDER. 2023;14(1):81-92. https://izlik.org/JA86GZ92TT
Chicago
Benli, Hüseyin. 2023. “Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme”. Çalışma İlişkileri Dergisi 14 (1): 81-92. https://izlik.org/JA86GZ92TT.
EndNote
Benli H (01 Mart 2023) Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme. Çalışma İlişkileri Dergisi 14 1 81–92.
IEEE
[1]H. Benli, “Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme”, CİDER, c. 14, sy 1, ss. 81–92, Mar. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86GZ92TT
ISNAD
Benli, Hüseyin. “Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme”. Çalışma İlişkileri Dergisi 14/1 (01 Mart 2023): 81-92. https://izlik.org/JA86GZ92TT.
JAMA
1.Benli H. Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme. CİDER. 2023;14:81–92.
MLA
Benli, Hüseyin. “Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme”. Çalışma İlişkileri Dergisi, c. 14, sy 1, Mart 2023, ss. 81-92, https://izlik.org/JA86GZ92TT.
Vancouver
1.Hüseyin Benli. Boya-Terbiye Bölümlerinde Kullanılan Reaktif Boyarmaddeler, Tehlikeleri, Oluşabilecek Riskler ve Çalışan Sağlığına Etkileri: Derleme. CİDER [Internet]. 01 Mart 2023;14(1):81-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86GZ92TT