Niye Hala Çalışıyorum? İleri Yaşta Esnek Çalışma Deneyimi ve Çalışma Motivasyonu

Öz

Nüfusun yaşlanması bireylerin iş piyasalarındaki varlıklarının daha uzun süre devam etmesine neden olmaktadır. Emeklilik sonrası gelirin azalması, psikolojik olarak emekliliğe hazır olmama, üretkenliğin ve aktifliğin devam ettirilmek istenmesi gibi nedenlerle bireyler, esnek çalışma koşulları sunan işlere yönelerek çalışma hayatına geri dönmektedirler. İşletmelerin başarısındaki çalışma motivasyonu kavramı çalışanları isteklendirmeyi ve ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlamaktadır. Bu nitel araştırmada 55 yaş üstü 10 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılarak bireylerin esnek çalışma deneyimleri ve çalışma motivasyonlarına odaklanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ileri yaşta çalışma deneyimleri; gelirin düşüklüğü, çalışmayı alışkanlık olarak görme, sağlığın korunması için çalışma, çalışma arkadaşları tarafından karşılıklılık, çalışma şartları bakımında esneklik, ileri yaşta çalışmanın sürdürülmesi, ileri yaşta çalışanlar için ekonomik zorluk çekilmesi, fiziksel ve bilişsel sağlığın korunması, çalışmayı sosyal bir araç olarak görme olarak nitelendirilebilmektedir. Çalışan bireylerde; etkili iletişim, ödüllendirme ve işletme dışında aktiviteler, iş verenlerin çalışanlara kendileri ile eşit davranması gibi faktörlerde çalışma motivasyonunu arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İleri Yaşta Çalışma
• Esnek Çalışma
• Çalışma Motivasyonu
• Çalışma Hayatına Geri Dönüş
• Yaşlı İşçiler

Why Am I Still Working? Advanced Age, Flexible Work Experience and Work Motivation

Öz

The population of aging has led to a prolonged presence in the job market, with individuals increasingly opting for post-retirement employment. Reasons for this trend include economic inadequacy post-retirement, psychological unpreparedness for retirement, and a desire to maintain productivity. As a result, individuals are seeking jobs offering flexible working arrangements. Work motivation, crucial for business success, aims to inspire and fulfill the needs of employees. In-depth interviews with 10 participants aged 55 and over were conducted to explore their experiences with flexible work and motivation. Findings indicate that older workers face economic challenges, perceive work as habitual, prioritize health preservation, seek mutual recognition, value flexible conditions, and endeavor to sustain work at an older age while preserving their health. Enhanced motivation is associated with effective communication, rewards, engagement in extracurricular activities, and employers' recognition of employees' contributions.

Anahtar Kelimeler

• Working at An Advanced Age
• Flexible Work
• Work Motivation
• Return to Working Life
• Older Workers

Kaynakça

1. Allen, S. G. (2023). “Demand For Older Workers: What Do We Know? What Do We Need to Learn?”. The Journal of the Economics of Ageing, 24(C).
2. Armstrong-Stassen, M., and Schlosser, F. (2008). “Benefits of A Supportive Development Climate For Older Workers”. Journal of Managerial Psychology, 23, 419–437.
3. Aslan, M., ve Hocaoğlu, Ç. (2017). “Yaşlanma ve Yaşlanma Dönemiyle İlişkili Psikiyatrik Sorunlar”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 53-62.
4. Baltacı, A. (2018). “Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
5. Barlın, H., Korkmaz Yaylagül, N., ve Mercan, M. A. (2023). “Decision to Extend Working Life in Turkey and Its Relation to Subjective Well-being: A Qualitative Analysis from a Gender Perspective”. In Well-Being and Extended Working Life A Gender Perspective, New York: Routledge, pp. 159-176.
6. Bayrakdar, B. (2016). Çalışanların Motivasyonunu Etkileyen Faktörler: Bandırma Belediyesi Örneği (Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.
7. Bayyurt, Y. ve Segie, F. N. (2021). Nitel Araştırma Yöntemi. Y. Bayrut ve F. N. Segie (Editörler.), Nitel Araştırma Yöntem, Teknik, Analiz ve Yaklaşımları İçinde, Ankara: Anı Yayıncılık, s. 12-25.
8. Bernard, H. R. (2011). Research Methods in Anthropology: Qualitative and Quantitative Approaches. New York: Rowman Altamira.

9. Çiçek, B., ve Çiçek, A. (2020). “İşyeri Nezaketsizliğinin Yaratıcı Çalışan Performansı Üzerindeki Etkisi: Lider-Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü “. İş ve İnsan Dergisi, 7(2), 267-282.
10. De Wind, A., van der Pas, S., Blatter, B. M., and van der Beek, A. J. (2016). “A life course perspective on working beyond retirement: results from a longitudinal study in the Netherlands”. BMC Public Health, 16(1), 1–12.
11. Erman Gürses, F. (2018). İşletmelerde esnek çalışma sisteminin motivasyona etkisi: bir uygulama (Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.
12. Erol, P. Ö. (2011). “Sosyolojik perspektiften demografik yaşlanma: toplumsal, ekonomik ve politik alanlarda yaşlı failliği”. Sosyoloji Dergisi, (25), 141-147.
13. Herzberg, F. (1959) The Motivation to Work, New York.
14. Jain, B., and Swami, Y. (2014). “Flexible Work Arrangements and Employee Retention in It Sector”. International Journal of Advance Research in Computer Science and Management, 2(12), 109-116.
15. Kalleberg, A. L., ve Loscocco, K. A. (1983). “Aging, values, and rewards: Explaining age differences in job satisfaction“. American Sociological Review, 48(1), 78–90.
16. Maxwell, G.A., Rankine, L., Bell, S., and Macvicar, A. (2007). “The İncidence and İmpact of Flexible Working Arrangements in Smaller Businesses”. Employee Relations, 29, 138-161.
17. Mountford, H. (2013). “I’ll Take Care of You: The Use of Supportive Work Practices to Retain Older Workers”. Asia Pacific Journal of Human Resources, 51, 272–291.
18. Özen Çöl, S., ve Özbek, Ç. (2017). “Çalışma Yaşamında Yaşlılık: Yaşlı Çalışanlar ve Insan Kaynakları Uygulamaları”. Çalışma ve Toplum, 2(53), 547-572.
19. Stamow-Rossnagel, C. (2015). “Work Motivation and Aging”. In N. A. Pachana (Ed.), Encyclopedia of Geropsychology, Springer.
20. Türkiye İstatistik Kurumu (2022). Tüketici Fiyat Endeksi: Aralık 2022 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Tuketici-Fiyat-Endeksi-Aralik-2022-., 05.02.2023.
21. Türkkan, A. (2021). Yaşlılarda Sık Görülen Sosyal ve Ekonomik Sorunlar. Ş. R. Uçku, H. Şimşek Keskin (Editörler), Yaşlı Sağlığı ve Sorunları İçinde, Ankara: Türkiye Klinikleri, s. 6-9.
22. Ünsar, A. S., İnan, A., ve Yürük, P. (2010). “Çalışma Hayatında Motivasyon ve Kişiyi Motive Eden Faktörler: Bir Alan Araştırması”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 248-262.
23. Vanajan, A., Bültmann, U., and Henkens, K. (2020). “Healt-related Work Limitations Among Older Worker-the Role of Flexible Work Arrangements and Organizational Climate”. The Journal of Gerontologist , 60(3), 450-459.
24. World Health Organization (WHO) (1993). Aging and Working Capacity. Geneva: World Health Organization Technical Report Series 835.
25. Wright, J.D., ve Hamilton, R.F. (1978). “Work Satisfaction and Age: Some Evidence for the ‘Job Change’ Hypothesis“. Social Forces, 56(4), 1140–1158.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimler Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Şeçkin Yayıncılık.
27. Yıldırım, Ö., ve Tengilimoğlu, D. (2022). “Pandemi Sürecinde Uygulanan Esnek Çalışma Düzenlemesinin Çalışan Motivasyonu ve İş Doyumuna Etkisi; Bir Alan Araştırması”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 625-633.
28. Yıldız, E. (2021). “Çalışma Yaşamında X ve Y Kuşağının Motivasyonunu Etkileyen Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13 (1), 216-234.