FUZÛLÎ’NİN “BEKLERÜZ” REDİFLİ GAZELİ ÜZERİNE YAPISAL BİR İNCELENME

Klasik Türk şiiri uzun yıllar boyunca geleneksel şerh yöntemi ve belagate dayalı estetik anlayışı ile incelenmiş ve bu alanda geniş bir birikim meydana gelmiştir. Bu çalışmaların tamamı Klasik Türk şiirinin okuyucu tarafından daha iyi anlaşılmasını sağlamak üzere kurgulanmıştır. Bu sebeple şiiri daha iyi anladığını düşünen kimseler tarafından çeşitli metotlarla şiirin anlam zenginliği ortaya çıkarılmaya ve okuyucuya aktarılmaya çalışılmıştır. Özelikle son dönemlerde Klasik Türk şiirine modern eleştiri ve inceleme yöntemleri ile de yaklaşıldığı görülmektedir. Böylece sadece “Doğu” medeniyetine ait olduğu savunulan Klasik şiirin “Batı”da üretilen yöntemlerle de incelenebileceği ortaya çıkmıştır. Bu yöntemlerden biri de Ferdinand de Saussure tarafından ortaya konulan gerçekleri öğeler arası ilişkilere dayanarak açıklayan Yapısalcılık kuramıdır. Bir dilbilim kuramı olarak ortaya çıkan Yapısalcılık zamanla edebi metinlere de uyarlanmıştır. Biz de bu çalışmamızda 16. yüzyıl Klasik Türk şairlerinden olan Fuzûlî’nin beklerüz redifli gazelini yapısalcılık açısından inceleyerek şekil, anlam ve yapısal uyum açılarından gazelin taşıdığı anlam zenginliğini ortaya koymaya çalışacağız. Çalışmamızda öncelikle gazelin transkripsiyonlu metnine ve günümüz Türkçesine çevirisine yer verilmiştir. Daha sonra seçilen nazım şeklinin şiirin ahenk ve anlam dünyasına katkısı irdelenmiştir. Metin en küçük yapı birimi olan seslerden başlanarak ögelerine ayrılmış ve bu ögelerin şiire katkıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan şiirin anlam ve ahenk zenginliği ortaya çıkarılmaya gayret edilmiştir.