Araştırma Makalesi

Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş

Cilt: 5 Sayı: 8 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş

Öz

20. yüzyılın önemli Neo-Marksist teorisyenlerinden Antonio Gramsci’nin en önemli kavramı hegemonyadır. Hegemonik iktidar, otoritesini tabi olanların rızalarına dayandırır. Hegemonya, tabi olanların zihniyet, duygu, değer, tutum, dünya görüşü gibi içsel durumlarını dönüştürmeyi hedefleyen bir mekanizmadır. Gramsci’ye göre hegemonyanın üretilmesinin en etkili ajanları aydınlardır. Aydın kategorisini ikili bir tasnife tutan Gramsci’ye göre sosyo-politik, dinî ya da kültürel iktidara talip olan her toplumsal sınıfın, kendi aydın sınıfını oluşturması öncelikli görevleridir. O bu sureci organik aydınların oluşumu olarak kavramsallaştırmıştır. Geleneksel aydın ise, görece özerk olan, herhangi bir toplumsal sınıfa bağlılığı olmayan aydın kategorisine göndermede bulunan bir kavramdır. Gramsci’ye göre iktidara talip toplumsal sınıfın aydınlarla ilişkili ikili bir görevi söz konusudur. Bir taraftan kendi içinden organik aydınını üretirken diğer taraftan görece özerk olan geleneksel aydınları kendi organik aydınına dönüştürme görevidir. Sosyo-politik ve dinî hegemonyanın sürekliliği bir yönüyle aydınlarla ilgili bu mekanizmanın işleyişine bağlıdır. Nitel araştırma yöntemine dayanan bu çalışmada, Gramsci’nin aydın kategorileri ile sosyo-politik ve dinî iktidar tipi olarak belirttiği hegemonyanın ilişkisi sosyolojik bir bakışla ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adamson, W. L. (1980). Hegemony and revolution: A study of Antonio Gramsci’s political and cultural theory. University of California Press.
  2. Boggs, C. (1993). Intellectuals and the crisis of modernity. SUNY Press.
  3. Chomsky, N. (2012). İktidarı anlamak (P. R. Mitchell & J. Schoeffel, Ed.; T. Doğan, Trans.; 2nd ed.). bgst Yayınları.
  4. Crehan, K. (2006). Gramsci kültür antropoloji (Ü. Aydoğmuş, Trans.). Kalkedon Yayınları.
  5. Fanon, F. (2013). Yeryüzünün lanetlileri (Ş. Süer, Trans.; 2nd ed.). Versus Kitap.
  6. Femia, J. V. (1981). Gramsci’s political thought: Hegemony, consciousness, and the revolutionary process. Clarendon Press.
  7. Fontana, B. (1993). Hegemony & power: On the relation between Gramsci and Machiavelli. University of Minnesota Press.
  8. Fontana, B. (2011). Hegemonya ve retorik: Gramsci’de siyasal eğitim. In C. Borg, J. A. Buttigieg, & P. Mayo (Eds.), Gramsci ve eğitim (1st ed., pp. 45-65). Kalkedon Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

25 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 8

Kaynak Göster

APA
Evrenk, F. (2024). Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 1-11. https://doi.org/10.62356/cihansumul.1481014
AMA
1.Evrenk F. Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş. CASBİD. 2024;5(8):1-11. doi:10.62356/cihansumul.1481014
Chicago
Evrenk, Faruk. 2024. “Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş”. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 5 (8): 1-11. https://doi.org/10.62356/cihansumul.1481014.
EndNote
Evrenk F (01 Haziran 2024) Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 5 8 1–11.
IEEE
[1]F. Evrenk, “Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş”, CASBİD, c. 5, sy 8, ss. 1–11, Haz. 2024, doi: 10.62356/cihansumul.1481014.
ISNAD
Evrenk, Faruk. “Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş”. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi 5/8 (01 Haziran 2024): 1-11. https://doi.org/10.62356/cihansumul.1481014.
JAMA
1.Evrenk F. Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş. CASBİD. 2024;5:1–11.
MLA
Evrenk, Faruk. “Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş”. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 5, sy 8, Haziran 2024, ss. 1-11, doi:10.62356/cihansumul.1481014.
Vancouver
1.Faruk Evrenk. Sosyo-Politik ve Dinî Hegemonyanın Oluşumunda Aydınların Rolü: Gramscici Organik-Geleneksel Aydın Dikotomisinin Sosyolojik Analizine Bir Giriş. CASBİD. 01 Haziran 2024;5(8):1-11. doi:10.62356/cihansumul.1481014

Cited By

Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC) ile lisanslanmıştır.