PLANLI DÖNEMDEN SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA: KALKINMA PLANLARINDA ÇEVRE OLGUSUNUN İZİNDE
Öz
Bu çalışma, Türkiye'nin kalkınma planlarında çevre politikalarının evrimini incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye'nin kalkınma planlarında çevreye yönelik yaklaşımlar, zaman içinde büyük bir dönüşüm geçirmiştir. İlk kalkınma planlarında çevre, ekonomik büyüme ve sanayileşmenin bir girdisi olarak görülürken, sonraki yıllarda çevresel sürdürülebilirlik ve çevre koruma konuları giderek daha fazla ön plana çıkmıştır. 1970'lerden sonra çevre kirlenmesi gibi sorunlar tanımlanmış ve bu sorunlara karşı çeşitli yasal ve kurumsal adımlar atılmaya başlanmıştır. 1990'lı yıllardan itibaren, küresel çevre sorunları, özellikle sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği gibi konular, Türkiye'nin kalkınma politikalarına entegre edilmiştir. Çalışma, her kalkınma planında çevreye dair yaklaşımın nasıl şekillendiğini, çevre yönetimi ve sürdürülebilirlik stratejilerinin nasıl geliştiğini, ulusal ve uluslararası düzeydeki etkileşimleri analiz etmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin çevre politikalarının Avrupa Birliği üyelik süreci ve küresel çevre anlaşmaları ile uyum süreçlerini de ele almaktadır. Bu bağlamda, çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliği ile mücadele ve doğa temelli çözümler gibi güncel çevre sorunları üzerine politika geliştirilmesi incelenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'nin çevreye yaklaşımının zaman içinde daha kapsamlı ve uluslararası normlara uyumlu bir hale geldiği ve günümüzde çevresel yönetimin öncelikli bir politika alanı olarak belirlendiği ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
FROM THE PLANNED PERİOD TO SUSTAİNABLE DEVELOPMENT: TRACİNG THE ENVİRONMENTAL PHENOMENON İN DEVELOPMENT PLANS
Abstract
This study aims to examine the evolution of environmental policies in Turkey's development plans. Over time, approaches to the environment in these plans have undergone significant transformation. In the early development plans, the environment was viewed as a component of economic growth and industrialization, while in later years, environmental sustainability and environmental protection became increasingly prominent. After the 1970s, issues such as environmental pollution were identified, and various legal and institutional measures were introduced to address these concerns. From the 1990s onwards, global environmental issues, particularly sustainable development and climate change, were integrated into Turkey's development policies. The study analyzes how the approach to the environment evolved in each development plan, how environmental management and sustainability strategies developed, and the interactions at both the national and international levels. Additionally, it examines how Turkey's environmental policies aligned with the European Union accession process and global environmental agreements. In this context, the development of policies on current environmental issues such as environmental sustainability, climate change mitigation, and nature-based solutions is explored. As a result, it is shown that Turkey's approach to the environment has become more comprehensive and aligned with international norms over time, and environmental governance has emerged as a priority policy area in the present day.
Keywords
