Tıbbi ve Aromatik Bitki Üretiminde Organik Gübre: GZFT Analizi ve Stratejileri

Öz

Tıbbi ve aromatik bitkiler gıda, ilaç, kozmetik, ve baharat gibi amaçlar için yüzyıllardır kullanılmaktadır. Artan insan ve çevre sağlığı problemlerinden dolayı da her geçen gün organik ürünlere ilgi artmaktadır. Organik gübre kullanımı ürün kalitesini artırma haricinde toprağı iyileştirme ve atığı değerlendirmeyi de sağlar. Çalışmanın amacı, tıbbi ve aromatik bitki üretiminde organik gübre kullanımının SWOT analizini gerçekleştirmek ve stratejiler belirlemektir. Gerçekleştirilen SWOT analizinde güçlü yönler ve fırsatların zayıf yönler ve tehditlere kıyasla çok olduğu görülmüştür. Stratejiler (SO, ST, SW, WO, WT, WT, OT) belirlenmiştir. Zayıf yönler ve tehditler devlet teşviki, eğitim ile azaltılabilir. En dikkate değer zayıf yön, organik gübre kullanımının verimin az olmasına neden olmasıdır. Sadece verim bazlı değil kalite bazlı ürün üretme amacını edinen biri kimyasal gübre yerine organik gübre kullanmalıdır. Organik gübre sağlıklı, kaliteli ürün üretmeyi sağlar, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini iyileştirir ve organik içerikli atıklardan üretilmesi halinde de çevre kirliliğini ve yönetilmesi gereken atık miktarını azaltır. Devlet, insan ve çevre sağlığını korumak ve iç/dış pazarların artmasını sağlamak için organik gübre kullanımını daha fazla teşvik etmelidir. Organik gübrenin etkin üretimi ve kullanımı için üreticiye eğitim verilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Tıbbi ve aromatik bitki
• organik gübre
• GZFT analiz
• strateji

Organic Fertilizer in Medicinal and Aromatic Plant Production: SWOT Analysis and Strategies

Öz

Medicinal and aromatic plants have been used for centuries for food, medicine, cosmetics, and spices. Due to increasing human and environmental health problems, interest in organic products is increasing day by day. The use of organic fertilizers not only improves crop quality but also improves soil and utilizes waste. The aim of the study is to conduct a SWOT analysis of the use of organic fertilizers in medicinal and aromatic plant production and to identify strategies. The SWOT analysis showed that strengths and opportunities outnumbered weaknesses and threats. Strategies (SO, ST, SW, WO, WT, WT, OT) were identified. Weaknesses and threats can be reduced by government incentives and training. The most notable weakness is that the use of organic fertilizers leads to low yields. Someone who aims to produce not only yield-based but also quality-based products should use organic fertilizers instead of chemical fertilizers. Organic fertilizer produces healthy, quality crops, improves the physical, chemical and biological properties of the soil and, if produced from organic waste, reduces environmental pollution and the amount of waste to be managed. The state should further promote the use of organic fertilizer to protect human and environmental health and to increase domestic/foreign markets. Producers should be trained in the effective production and use of organic fertilizer.

Anahtar Kelimeler

• Medicinal and aromatic plant
• organic fertilizer
• SWOT analysis
• strategy

Kaynakça

1. Abacıoğlu, E., Yatgın, S., Tokel, E., & Yücesoy, P. (2020) Vermikompostun (solucan gübresi) üretimi ve bitki beslemesindeki önemi. Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 3(1), 1-10.
2. Aboutalebi, A., Jahromi, M. G. ve Farahi, M. H. (2013) Evaluation of growth and yield of organically-grown basil (Ocimum basilicum L.) in soilless culture. Journal of Food, Agriculture & Environment, 11 (1), 299-301
3. Ağır A. & Karatop, B. (2022). SWOT analysis of MOOCs in engineering education: A developing country perspective. International Technology and Education Journal, 6(1), 14-27.
4. Anonymous1 (2010) https://samsun.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Yayinlar/Kitaplarimiz/organik_gubreler_ve_onemi.pdf, (Accessed date: 24.10.2023)
5. Anonymous2 (2023) https://www.tarimorman.gov.tr/ABDGM/Haber/606/Gida-Artik VeAtiklarindan-Kompost-Yapimi-Kilavuzu, (Accessed date: 24.10.2023)
6. Askary, M., Behdani, M. A., Mollaei, H. & Fallahi, H. R. (2023) Evaluation of the effects of organic and conventional cultivation practices on phytochemical and anti-cancer activities of saffron (Crocus sativus). Journal of Agricultural Science and Technology, 25(1), 139-154.
7. Bachman, G.R. & Metzger, J.D. (2008) Growth of bedding plants in commercial potting substrate amended with vermicompost. Bioresource Technology, 99(8), 3155–3161.
8. Farrokhi, E., Koocheki, A. R., Nassiri Mahallati, M. & Khademi, R. (2021) The effects of manure and biological and chemical fertilizers on yield and some morphological characteristics of aloe vera (Aloe burbadensis Miller.) in Bushehr province. Journal of Agroecology, 13(3), 391-407.

9. Houben, G., Lenie, K., & Vanhoof, K. (1999). A knowledge-based SWOT-analysis system as an instrument for strategic planning in small and medium sized enterprises. Decision Support Systems, 26(2), 125-135.
10. Karakurt, E. (2009) Toprak verimliliği yönünden yeşil gübreler ve gübreleme. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 18(1-2), 48-54.
11. Karatop, B., (2015). Yerli otomotiv yatırımında odak strateji karar modeli: bulanık AHP uygulaması [Focus strategy decision model in domestic automotive investment: fuzzy AHP application]. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
12. Kheirkhah, A. S., Esmailzadeh, A., & Ghazinoory, S. (2009). Developing strategies to reduce the risk of hazardous materials transportation in Iran using the method of fuzzy SWOT analysis. Transport, 24(4), 325-332.
13. Kırıcı, S. (2015) Tıbbi ve aromatik bitkilerin gıda sanayisinde kullanımı. Türkiye Tohumcular Birliği Dergisi (TÜRKTOB), 15, 4-12.
14. Kocabaş, I., Sönmez, İ., Kalkan, H., & Kaplan, M. (2007) Farklı organik gübrelerin adaçayı (Salvia fructicosa Mill.)’nın uçucu yağ oranı ve bitki besin maddeleri içeriğine etkileri. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 20(1), 105-110.
15. Merdan, K. (2022). Türkiye’de organik tarımın mevcut durumu ve gelişme potansiyelinin SWOT analiz yardımıyla değerlendirilmesi. Social Sciences Studies Journal, 4(14), 523-536.
16. Mieldažys, R., Jotautienė, E., Pocius, A., & Jasinskas, A. (2016). Analysis of organic agricultural waste usage for fertilizer production. Agronomy Research, 14(1), 143-149.
17. Rahimi, A., Gitari, H., Lyons, G., Heydarzadeh, S., Tunçtürk, M. & Tunçtürk, R. (2023) Effects of vermicompost, compost and animal manure on vegetative growth, physiological and antioxidant activity characteristics of Thymus vulgaris L. under water stress. Yuzuncu Yil University Journal of Agricultural Sciences, 33(1), 40-53.
18. Şevkli, M., Öztekin, A., Uysal, O., Torlak, G., Türkyılmaz, A., & Delen, D. (2012). Development of a fuzzy ANP based SWOT analysis for the airline industry in Turkey. Expert Systems with Applications, 39(1), 14-24.
19. Średnicka-Tober, D., Kraśniewska, K., Barański, M., Rembiałkowska, E., Hallmann, E., & Kazimierczak, R. (2018). SWOT analysis of the Polish organic food sector in the context of its impact on the environment and human health. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering, 63(3).
20. Succop, C. E. & Newman, S. E. (2004) Organic fertilization of fresh market sweet basil in a greenhouse. Hort Technology, 14 (2), 235-239.
21. Şimşek-Erşahin, Y. (2007) Vermikompost ürünlerinin eldesi ve tarımsal üretimde kullanım alternatifleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(2), 99-107.
22. Tashi, S., & Wangchuk, K. (2016). Prospects of organic farming in Bhutan: a SWOT analysis. Advances in Agriculture, 2016.
23. TOB (2022) Tarım ve Orman Bakanlığı/Ministry of Agriculture and Forestry, https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Bitkisel-Uretim/Iyi-Tarim-uygumalari/Istatistikler), (Accessed date: 24.10.2023)
24. TUIK (2022) Turkish Statistical Institute, https://www.tuik.gov.tr/, (Accessed date: 24.10.2023)
25. Yaldız, G., Çamlıca, M., & Özen, F. (2019) Organik gübrelemenin tıbbi bitkilerin verim ve kalite özelliklerine etkileri. Uluslararası Anadolu Ziraat Mühendisliği Bilimleri Dergisi, 1(3), 37-48.
26. Yaldız, G., Çamlıca, M., Eratalar, S. A., & Kulak, M. (2017) Farklı dozda kıbele gübre uygulamasının fesleğen (Ocimum basilicum L.) verimine etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 7(1), 363-369.
27. Yüksek, T., Oğuztürk, T., & Çorbacı, Ö. L. (2020) Solucan gübresi ve torf uygulamalarının farklı saksı ortamında Plectranthus amboinicus (Lour.) spreng bitkisinin gelişimine etkisi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(4), 743-749.