Bazı İminodiasetik Asit ve Türevlerinin Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) Parametrelerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, gama ışınları ile ışınlanmış bazı iminodiasetik asit ve türevlerinin Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) spektrumlarını ve EPR parametrelerini karşılaştırmalı olarak incelemiştir. Araştırmada N-(2-Karboksietil) iminodiasetik asit, iminodiasetik asit hidroklorür, N-(2-Hidroksietil) iminodiasetik asit, iminodiasetik asit (Toz), iminodiasetik asit(Tek Kristal), metiliminodiasetik asit, iminodiasetik asit Hidrobromür (Toz), iminodiasetik asit Hidrobromür (Tek Kristal) örnekleri incelenmiştir. Ayrıca bu örneklerin kimyasal ve biyolojik özellikleri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Her bir bileşiğin gama ışınları sonrası elde edilen EPR spektrumları analiz edilerek g-faktörleri ve aşırı ince yapı sabitleri belirlenmiş, oluşan serbest radikallerin yapıları modellenmiştir. Deneysel veriler ile simülasyon sonuçları karşılaştırılmış ve yüksek düzeyde uyum gözlemlenmiştir. Toz örneklerde izotropik ortalamalarla sınırlı spektrumlar elde edilirken, tek kristal örneklerde yönlenmeye bağlı anizotropik özellikler detaylı olarak ortaya konmuştur. Elde edilen g-faktörleri 2.0028–2.0031 aralığında olup karbon merkezli π-radikallerle uyumludur. Aşırı ince yapı sabitleri (a), eşleşmemiş elektronun α-proton, metilen protonları, NH grubu ve 14N çekirdeği ile olan etkileşimlerini yansıtarak radikal lokalizasyonu hakkında bilgi vermiştir. Ayrıca, kristal yapının radikal stabilitesi ve spektral çözünürlük üzerinde belirgin etkisi olduğu görülmüştür. Bu çalışma, iminodiasetik asit ve türevlerinin ışınlama sonrası serbest radikal davranışlarını anlamada EPR tekniğinin güçlü bir araç olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, bu bileşiklerin radyasyon stabilitesi, yapısal karakterizasyonu ve olası biyomedikal uygulamaları açısından önemli bilimsel katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Elektron paramanyetik rezonans
• serbest radikal
• iminodiasetik asit türevleri

Comparison of the Electron Paramagnetic Resonance (EPR) Parameters of Some Iminodiacetic Acid and Their Derivatives

Öz

This study presents a comparative investigation of the Electron Paramagnetic Resonance (EPR) spectra and EPR parameters of several iminodiacetic acid derivatives irradiated with gamma rays. The compounds examined include N-(2-carboxyethyl) iminodiacetic acid, iminodiacetic acid hydrochloride, N-(2-hydroxyethyl) iminodiacetic acid, iminodiacetic acid (powder form), iminodiacetic acid (single crystal), methyliminodiacetic acid, iminodiacetic acid hydrobromide (powder), and iminodiacetic acid hydrobromide (single crystal). Additionally, the chemical and biological properties of these compounds were discussed comprehensively. EPR spectra obtained after gamma irradiation were analyzed for each compound to determine their g-factors and hyperfine coupling constants. The resulting radical structures were modeled, and the experimental data were compared with simulation results, showing a high degree of consistency. While powder samples exhibited isotropic spectral characteristics, the single-crystal samples revealed direction-dependent anisotropic features in detail. The measured g-factors ranged from 2.0028 to 2.0031, consistent with carbon-centered π-radicals. The hyperfine coupling constants (a) reflected the interactions of the unpaired electron with α-protons, methylene protons, the NH group, and the ¹⁴N nucleus, providing insight into radical localization. Furthermore, the crystal structure was shown to significantly influence radical stability and spectral resolution. This study demonstrates that the EPR technique is a powerful tool for understanding the behavior of iminodiacetic acid and its derivatives under gamma irradiation. The findings offer valuable scientific contributions in terms of radiation stability, structural characterization, and potential biomedical applications of these compounds.

Anahtar Kelimeler

• Elektron paramagnetic resonance
• free radical
• iminodiacetic acid derivatives

Kaynakça

1. Aydın, M, Osmanoğlu Y. & Başkan M.H.(2008) “ Electron paramagnetic resonance of γ-irradiated glycyl-L-glutamine monohydrate, iminodiacetic acid and methyliminodiacetic acid”, Radiat Eff Defects Solids,163; 47-53.
2. Aydın, M. (2010) “EPR investigation of gamma-irradiated iminodiacetic and amino acid derivatives”, Bulgarian Chemical Communications, 42(3); 232 – 235.
3. Aydın, M., Osmanoğlu, Ş. , Başkan,M.H. & Dicle, I.Y. (2010) “Radiation damage produced in single crystal of iminodiacetic acid hydrobromide” J. Mol. Struc.,975; 30-32.
4. Aydin M, Baskan M.H. & Osmanoglu Y.E.(2009) “EPR Study of Gamma Induced Radicals in Amino and Iminodiacetic Acid Derivatives”, Brazilian Journal of Physics,39;583-586.
5. Aydin, M.(2009) “Identification of Free Radicals Induced by Gamma Irradiation in Amino Acid Derivatives”, Brazilian Journal of Physics, 40;306-308.
6. Başkan, M.H., Aydın, M. & Osmanoğlu, Ş.(2008) “EPR of γ-irradiated single crystal of iminodiacetic acid”, Radiat Eff Defects Solids,163; 65-70.
7. Fessenden, R.W. & Neta, P., (1971).”Electron Spin Resonance study of radicals produced in irradiated aqueous of amines and amino acids”, J. Phys. Chem., 75; 738-748.
8. Işıkçı, N.İ. & Osmanoğlu, Y.E.(2020)“Gamma Irradiated of Amino Acid Derivatives Examined by EPR and Simulation Methods,” El-Cezeri, J.Science and Engineering, 7(3); 1371-1376.

9. McKelvey, R.D. (1987) “Huckel MO theory and electron spin resonance in the spectroscopy Course”, J. Chem. Educ., 64; 497-498.
10. Osmanoğlu, Ş, Aydın, M, Osmanoğlu, Y.E., Dicle I.Y & Başkan M.H.(2011) “Structure and behaviour of the free radicals generated in gamma irradiated amino acid and iminodiacetic acid derivatives”, Spectrochimica Acta, A78;1611-1614.
11. Osmanoğlu, Y.E & Sütçü K.,(2023).” Electron Spin Resonance Study of Free Radicals Induced in Single Crystal of Oxcarbazepine”, Applied Magnetic Resonance, 54; 751-759.
12. Sütçü, K, Osmanoğlu Y.E.(2024) “EPR Investigation of Gamma-Irradiated Tiopronin”, Applied Magnetic Resonance, 55(6); 585-597.
13. Sütçü, K. & Osmanoğlu, Y. E., (2023).” Identification of free radicals formed in gamma-irradiated acetazolamide using electron paramagnetic resonance spectroscopy”, Applied Magnetic Resonance, 54(8); 737-750.
14. Sütçü, K.(2024) “A study to identify and analyze the radiosensitivity of 4-piperidinecarboxylic acid using electron paramagnetic resonance spectroscopy,” Applied Magnetic Resonance, 55(5); 537-549.
15. Wood, D.E. & Lloyd, R.V., (1970).”EPR of Free Radicals in an Adamantane Matrix. I. Aliphatic Aminoalkyl Radicals”, J. Chem. Phys., 53; 3932-3942.